Niełazik

Niełazik
Pseudantechinus
Tate, 1947[1]
Ilustracja
Niełazik duży (P. woolleyae)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Nadrząd

torbacze

Rząd

niełazokształtne

Rodzina

niełazowate

Podrodzina

niełazy

Rodzaj

niełazik

Typ nomenklatoryczny

Phascogale macdonnellensis W.B. Spencer, 1896

Gatunki

5 gatunków – zobacz opis w tekście

Niełazik[2] (Pseudantechinus) – rodzaj ssaków z podrodziny niełazów (Dasyurinae) w obrębie rodziny niełazowatych (Dasyuridae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Australii[3][4][5].

Morfologia

Długość ciała 6,3–11,5 cm, długość ogona 5,6–12,5 cm; masa ciała samic 14–45 g, samców 14–50 g[3][6].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1947 roku amerykański zoolog i botanik George Henry Hamilton Tate w artykule zatytułowanym O anatomii i klasyfikacji Dasyuridae (Marsupialia), opublikowanym w czasopiśmie „Bulletin of the American Museum of Natural History”[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) niełazik gruboogonowy (P. macdonnellensis).

Pseudantechinus: gr. ψευδος pseudos ‘fałszywy’; rodzaj Antechinus Macleay, 1841 (chutliwiec)[1].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki[7][4][2]:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki[3][4][6] Rozmieszczenie geograficzne[3][4][6] Podstawowe wymiary[3][6][a] Status
IUCN[8]
Pseudantechinus bilarni (D.H. Johnson, 1954) niełazik skalny monotypowy północne Terytorium Północne (Table Top Range do Stacji Wollogorang wraz z wyspą Marchinbar) DC: 9–11,5 cm
DO: 9–12,5 cm
MC: 15–40 g
 NT 
Pseudantechinus woolleyae Kitchener & Caputi, 1988 niełazik duży monotypowy zachodnia Australia Zachodnia (wzdłuż dorzecza rzek Fortescue i zachodniej części Ashburton i zachodnie Austin; zapisy z Małej Pustyni Piaszczystej) DC: 10,7–10,8 cm
DO: 7,5–8,5 cm
MC: 39–50 g
 LC 
Pseudantechinus macdonnellensis (W.B. Spencer, 1896) niełazik gruboogonowy monotypowy Australia Zachodnia (wraz z Wyspą Barrowa), środkowe i południowe Terytorium Północne, północna Australia Południowa; izolowany obszar w zachodnim Queensland DC: 9,5–10,5 cm
DO: 7,5–8,5 cm
MC: 20–45 g
 LC 
Pseudantechinus mimulus (O. Thomas, 1906) niełazik wyspowy monotypowy Terytorium Północne (Stacja Alexandria i Sir Edward Pellew Group) i Queensland (w pobliżu Mount Isa) DC: 6,3–9,1 cm
DO: 5,6–7,6 cm
MC: 14–25 g
 NT 
Pseudantechinus ningbing Kitchener, 1988 niełazik mały monotypowy obszar Kimberley i Bonaparte Archipelago (wyspy Augustus i Heywood) (Australia Zachodnia i północno-zachodnie Terytorium Północne) DC: 8–10 cm
DO: 7,5–9 cm
MC: 15–25 g
 LC 

Kategorie IUCN:  LC gatunek najmniejszej troski,  NT gatunek bliski zagrożenia.

Uwagi

  1. DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

  1. a b c G.H.H. Tate. On the anatomy and classification of the Dasyuridae (Marsupialia). „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 88, s. 139, 1947. (ang.). 
  2. a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 7. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  3. a b c d e A.M. Baker: Family Dasyuridae (Carnivorous Marsupials). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 294–298. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.).
  4. a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 60–62. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
  5. D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Pseudantechinus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-23].
  6. a b c d Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 44. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  7. N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-10-26]. (ang.).
  8. Taxonomy: Pseudantechinus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-11-17]. (ang.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya