Niełazik
| Pseudantechinus | |||
| Tate, 1947[1] | |||
Niełazik duży (P. woolleyae) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Rodzaj |
niełazik | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Phascogale macdonnellensis W.B. Spencer, 1896 | |||
| Gatunki | |||
| |||
Niełazik[2] (Pseudantechinus) – rodzaj ssaków z podrodziny niełazów (Dasyurinae) w obrębie rodziny niełazowatych (Dasyuridae).
Rozmieszczenie geograficzne
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Australii[3][4][5].
Morfologia
Długość ciała 6,3–11,5 cm, długość ogona 5,6–12,5 cm; masa ciała samic 14–45 g, samców 14–50 g[3][6].
Systematyka
Rodzaj zdefiniował w 1947 roku amerykański zoolog i botanik George Henry Hamilton Tate w artykule zatytułowanym O anatomii i klasyfikacji Dasyuridae (Marsupialia), opublikowanym w czasopiśmie „Bulletin of the American Museum of Natural History”[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) niełazik gruboogonowy (P. macdonnellensis).
Pseudantechinus: gr. ψευδος pseudos ‘fałszywy’; rodzaj Antechinus Macleay, 1841 (chutliwiec)[1].
Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące gatunki[7][4][2]:
| Grafika | Gatunek | Autor i rok opisu | Nazwa zwyczajowa | Podgatunki[3][4][6] | Rozmieszczenie geograficzne[3][4][6] | Podstawowe wymiary[3][6][a] | Status IUCN[8] |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Pseudantechinus bilarni | (D.H. Johnson, 1954) | niełazik skalny | monotypowy | północne Terytorium Północne (Table Top Range do Stacji Wollogorang wraz z wyspą Marchinbar) | DC: 9–11,5 cm DO: 9–12,5 cm MC: 15–40 g |
NT | |
| Pseudantechinus woolleyae | Kitchener & Caputi, 1988 | niełazik duży | monotypowy | zachodnia Australia Zachodnia (wzdłuż dorzecza rzek Fortescue i zachodniej części Ashburton i zachodnie Austin; zapisy z Małej Pustyni Piaszczystej) | DC: 10,7–10,8 cm DO: 7,5–8,5 cm MC: 39–50 g |
LC | |
| Pseudantechinus macdonnellensis | (W.B. Spencer, 1896) | niełazik gruboogonowy | monotypowy | Australia Zachodnia (wraz z Wyspą Barrowa), środkowe i południowe Terytorium Północne, północna Australia Południowa; izolowany obszar w zachodnim Queensland | DC: 9,5–10,5 cm DO: 7,5–8,5 cm MC: 20–45 g |
LC | |
| Pseudantechinus mimulus | (O. Thomas, 1906) | niełazik wyspowy | monotypowy | Terytorium Północne (Stacja Alexandria i Sir Edward Pellew Group) i Queensland (w pobliżu Mount Isa) | DC: 6,3–9,1 cm DO: 5,6–7,6 cm MC: 14–25 g |
NT | |
| Pseudantechinus ningbing | Kitchener, 1988 | niełazik mały | monotypowy | obszar Kimberley i Bonaparte Archipelago (wyspy Augustus i Heywood) (Australia Zachodnia i północno-zachodnie Terytorium Północne) | DC: 8–10 cm DO: 7,5–9 cm MC: 15–25 g |
LC |
Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, NT – gatunek bliski zagrożenia.
Uwagi
- ↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała
Przypisy
- ↑ a b c G.H.H. Tate. On the anatomy and classification of the Dasyuridae (Marsupialia). „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 88, s. 139, 1947. (ang.).
- ↑ a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 7. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b c d e A.M. Baker: Family Dasyuridae (Carnivorous Marsupials). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 294–298. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.).
- ↑ a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 60–62. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Pseudantechinus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-23].
- ↑ a b c d Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 44. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-10-26]. (ang.).
- ↑ Taxonomy: Pseudantechinus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-11-17]. (ang.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.

