Niuton
| Układ | |
|---|---|
| Wymiar |
|
| Jednostka | |
| Typowe symbole wielkości |
F, Q, P, N, T |
| w jednostkach SI |
|
| w jednostkach CGS |
|
| w jednostkach anglosaskich |
|
| Źródło nazwy |
![{\displaystyle \left[\mathrm {\frac {kg\cdot m}{s^{2}}} \right]}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/44139819c1d4ee3df12ded695b82045aa0331613)
Niuton (N) – jednostka siły w układzie SI[1] (jednostka pochodna układu SI)[2].
1 N to siła, z jaką trzeba działać na ciało o masie 1 kg, aby nadać mu przyspieszenie równe 1 m/s²[2]
Nazwa niuton upamiętnia angielskiego uczonego Isaaca Newtona.
Przykłady
- 1 N to siła z jaką ziemska grawitacja oddziałuje na ciało o masie około 0,10198 kg ≈ 102 g (np. małe jabłko).
- Na powierzchni Ziemi na ciało o masie 1 kg działa siła skierowana w dół o wartości około 9,81 N, czyli 1 kgf[3]. W inżynierii i w codziennym życiu często stosuje się przybliżenie:
9,81 N = 1 kgf ≈ 10 N.
- Dekaniuton (daN) = 10 N jest używany do określenia wytrzymałości np. lin jako przybliżenie 1 kgf.
- Siła przyciągania Ziemi działająca na człowieka o masie 75 kg wynosi około 736 N.
Wielokrotności i podwielokrotności jednostki (wyróżniono najczęściej używane):
| Wielokrotności | Podwielokrotności | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Mnożnik | Nazwa | Symbol | Mnożnik | Nazwa | Symbol | |
| 100 | niuton | N | ||||
| 101 | dekaniuton | daN | 10−1 | decyniuton | dN | |
| 10² | hektoniuton | hN | 10−2 | centyniuton | cN | |
| 10³ | kiloniuton | kN | 10−3 | miliniuton | mN | |
| 106 | meganiuton | MN | 10−6 | mikroniuton | µN | |
| 109 | giganiuton | GN | 10−9 | nanoniuton | nN | |
| 1012 | teraniuton | TN | 10−12 | pikoniuton | pN | |
| 1015 | petaniuton | PN | 10−15 | femtoniuton | fN | |
| 1018 | eksaniuton | EN | 10−18 | attoniuton | aN | |
| 1021 | zettaniuton | ZN | 10−21 | zeptoniuton | zN | |
| 1024 | jottaniuton | YN | 10−24 | joktoniuton | yN | |
Zobacz też
- kilogram-siła (kilopond)
- dyna
Przypisy
- ↑ niuton, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-10-15].
- ↑ a b Mały ilustrowany leksykon techniczny, Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1982, s. 324, ISBN 83-204-0425-8.
- ↑ Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 15 lutego 2005 r. w sprawie jednolitości miar i dokładności pomiarów związanych z obronnością i bezpieczeństwem państwa, Dz. U. z 2005 r. Nr 37, poz. 328, zmn. Dz. U. z 2005 r. Nr 66, poz. 581 i Dz. U. z 2007 r. Nr 90, poz. 597.
| jednostki podstawowe |
| ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostki pochodne z osobnymi nazwami |
| ||||||
| inne jednostki pochodne |
| ||||||
| przedrostki (prefiksy) |
| ||||||
| przepisy i instytucje |
| ||||||
| powiązane nauki |
graf skierowany
związków definicyjnych
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.