Nocołazik
| Ningaui | |||
| M. Archer, 1975[1] | |||
 Nocołazik czerwonolicy (N. yvonnae) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Rodzaj |
nocołazik | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Ningaui timealeyi M. Archer, 1975 | |||
| Gatunki | |||
| |||
Nocołazik[2] (Ningaui) – rodzaj ssaków z podrodziny grubogoników (Sminthopsinae) w obrębie rodziny niełazowatych (Dasyuridae).
Rozmieszczenie geograficzne
Rodzaj obejmuje gatunki występujące na suchych terenach Australii[3][4][5].
Charakterystyka
Długość ciała (bez ogona) 4,8–8,1 cm, długość ogona 5,3–9,5 cm; masa ciała 3,5–14 g; samce są większe i cięższe od samic[4][6]. Prowadzą nocny tryb życia. Żywią się bezkręgowcami.
Systematyka
Rodzaj zdefiniował w 1975 roku australijski paleontolog Michael Archer w artykule poświęconym nowemu rodzajowi i dwóm nowym gatunkom niełazowatych z suchych obszarów Australii Zachodniej, opublikowanym na łamach Memoirs of the Queensland Museum[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) nocołazik mały (N. timealeyi).
Ningaui: aborygeńska nazwa Ningaui nadana maleńkim, mitologicznym istotom, które są owłosione, mają krótkie stopy i wychodzą tylko w nocy na polowanie, zaś upolowaną zdobycz spożywają na surowo; aluzja do bardzo małych rozmiarów, owłosienia, krótkich stóp (w porównaniu do pokrewnych grubogoników (Sminthopsis)) i nocnych nawyków nocołazików[7].
Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące gatunki[8][3]:
| Grafika | Gatunek | Autor i rok opisu | Nazwa zwyczajowa[2] | Podgatunki[4][3][6] | Rozmieszczenie geograficzne[4][3][6] | Podstawowe wymiary[4][6][a] | Status IUCN[9] |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ningaui ridei | M. Archer, 1975 | nocołazik szary | monotypowy | suche obszary w Australii Zachodniej, Terytorium Północnego, Queenslandu i Australii Południowej | DC: 5,7–7,5 cm DO: 5,9–7,1 cm MC: 6,5–10,5 g |
LC | |
 |
Ningaui yvonneae | D.J. Kitchener, Stoddart & J. Henry, 1983 | nocołazik czerwonolicy | monotypowy | południowa Australia Zachodnia, południowa Australia Południowa, południowo-zachodnia Nowa Południowa Walia i północno-zachodnia Wiktoria | DC: 4,8–8,1 cm DO: 5,3–7,1 cm MC: 6–14 g |
LC |
| Ningaui timealeyi | M. Archer, 1975 | nocołazik mały | monotypowy | obszar Pilbary, Gascoyne i Mała Pustynia Piaszczysta (Australia Zachodnia) | DC: 5,6–7,6 cm DO: 5,7–9,5 cm MC: 3,5–9,5 g |
LC |
Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski.
Uwagi
- ↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała
Przypisy
- ↑ a b Archer 1975 ↓, s. 239.
- ↑ a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 8. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 68. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
- ↑ a b c d e A. Baker: Family Dasyuridae (Carnivorous Marsupials). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 330–332. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Ningaui. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-24].
- ↑ a b c d Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 47. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ Archer 1975 ↓, s. 243.
- ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-11-19]. (ang.).
- ↑ Taxonomy: Ningaui – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-04-21]. (ang.).
Bibliografia
- M. Archer. Ningaui, a new genus of tiny dasyurids (Marsupialia) and two new species, N. timealeyi and N. ridei from arid Western Australia. „Memoirs of the Queensland Museum”. 17 (2), s. 237–249, 1975. (ang.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.