Nonius
Nonius – rasa konia wyhodowanego w węgierskiej cesarskiej stadninie w Mezőhegyes[1][2].
Charakterystyka, pokrój, eksterier, temperament
Nonius to koń o szyi dość wysoko osadzonej. U koni w ciężkim typie często duża głowa o garbonosym profilu. Rozróżniamy dwa typy: cięższy, wyhodowany w stadninie Mezőhegyes jest jednym z największych koni gorącokrwistych i lżejszy wyhodowany w stadninie w Hortobágy. Pierwsze, kościste, są przeznaczone do prac gospodarczych i zaprzęgu, drugie, szlachetniejsze, pod wierzch. Konie obydwu typów mają zwykle umaszczenie kare lub ciemnogniade. Białe odmiany są niepożądane[1][3].
- typ lżejszy - 155 - 165 cm
- typ cięższy - 165 - 175 cm
Historia, pochodzenie
Noniusy zawdzięczają nazwę swemu protoplaście – urodzonemu w Normandii ogierowi Noniusz o jasnogniadam umaszczeniu, wychowanemu w stadninie Zweibrücken (niem. Landgestüt Zweibrücken - założona przez Christiana IV Wittelsbacha w 1775), którego zdobyli węgierscy kawalerzyści w 1814. Noniusz pochodził prawdopodobnie od klaczy normandzkiej po ogierze półkrwi angielskiej Orionie. Młody ogier, który według współczesnych opisów nie był „szczególnie piękny” i którego wygląd w niczym nie przypominał rasy, której później nazwano jego imieniem, trafił do Mezőhegyes w 1816. Podczas krycia w stadninie do 1832 klacze kojarzony z klaczami węgierskimi, arabskimi, lipicańskimi i andaluzyjskimi dał potomstwo o doskonałych cechach użytkowych. Żywotne, mocne konie, chętne do pracy, nadające się do różnych kierunków użytkowania. Z jego potomkami przeprowadzono bliski chów wsobny, w wyniku czego powstał skonsolidowany typ rasy.[1][2][3].
W końcu XIX w. w celu uszlachetnienia eksterieru i skorygowania skłonności do agresywności kojarzono je w hodowli z końmi pełnej krwi angielskiej i czystej krwi arabskiej[1][3].
Zdobycie złotego medalu na wystawie w Paryżu w 1900 z tytułem konia idealnego przyniosło rasie Nonius międzynarodowe uznanie[3].
Powstanie rasy Nonius jest podobne do powstania rasy Morgan, która także powstała na bazie jednego ogiera w połączeniu z różnymi klaczami[1].
Po II wojnie światowej praktycznie zaprzestano wykorzystywania noniusza do celów wojskowych. Na nizinach preferowano go głównie jako konia pociągowego. W latach 70. XX w. eksperymentowano z krzyżowaniem koni sportowych, ale linia ta nie odniosła większego sukcesu. W 1989 założono Węgierskie Stowarzyszenie Hodowców Koni Noniusów (Nonius Lótenyészto Országos Egyesület) i od tego czasu za główny cel ponownie uznano hodowlę czystości rasy i zachowanie genów[3].
Przypisy
- ↑ a b c d e Susan McBane: Pferde der Welt. Könemann, 1997, s. 143, język niemiecki, ISBN 3-89508-527-8
- ↑ a b NONIUS HORSE BRED. web.archive.org. [dostęp 2024-01-11]. (ang.).
- ↑ a b c d e Das Nonius-Pferd - Hortobágyer Gestüt der Stadt Debrecen. web.archive.org. [dostęp 2024-01-12]. (niem.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.