Nowa Bielawa

Nowa Bielawa

Część miasta
Pensjonat „Leśny Dworek”
Państwo	Polska
Województwo	dolnośląskie
Powiat	dzierżoniowski
Miasto	Bielawa
Wysokość	380-470[1] m n.p.m.
Strefa numeracyjna	(+48) 74
Tablice rejestracyjne	DDZ
SIMC	1061736
Położenie na mapie Bielawy Nowa Bielawa
Położenie na mapie Polski Nowa Bielawa
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego Nowa Bielawa
Położenie na mapie powiatu dzierżoniowskiego Nowa Bielawa
50°39′37,28″N 16°35′42,23″E/50,660356 16,595064
Informacje w Wikipodróżach

Ten artykuł dotyczy części miasta. Zobacz też: Nowa Bielawa – stacja kolejowa w Bielawie.

Nowa Bielawa, Osiedle Nowobielawskie – dzielnica Bielawy położona w południowej części miasta przy wyjeździe na Jodłownik. Przez Nową Bielawę przepływa rzeka Bielawica, między jednokierunkowymi ulicami Nowobielawską i Sowią. Z dzielnicy widać bardzo ładną panoramę Gór Sowich oraz Parku Krajobrazowego Gór Sowich.

Nowa Bielawa to dawna wieś łańcuchowa o długości około 2,1 km, obecnie jest południową dzielnicą Bielawy leżąca w dolinie Bielawicy, pomiędzy wzniesieniami: Chmieliną na północnym zachodzie, a Kuczabą i Kocim Grzbietem na południowym wschodzie, na wysokości około 380–470 m n.p.m.^[1]

Nowa Bielawa powstała najprawdopodobniej w tym samym czasie co Bielawa, pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z około 1300 roku^[1]. Początkowo wieś rozwijała się wolno, dopiero w XVII wieku stała się znacznym ośrodkiem lnianego i wełnianego tkactwa chałupniczego^[1]. W pierwszej połowie XIX wieku nastąpił znaczny rozwój miejscowości, w 1825 roku było tu wolne sędziostwo oraz 168 domów, w tym: szkoła ewangelicka, folwark, 6 młynów wodnych, tartak, kamieniołom, 2 wapienniki, karczma i leśniczówka^[1]. W 1840 roku działały tu w 176 domach łącznie aż 332 krosna tkackie, dodatkowo we wsi zbudowano wiatrak i 2 tartaki^[1]. W 1900 roku przez Nową Bielawę przeprowadzono linię kolejowa Kolejki Sowiogórskiej i zbudowano stację kolejową, co przyczyniło się do dalszego rozwoju miejscowości^[1]. W okresie międzywojennym Nowa Bielawa była całoroczną miejscowością wczasową, było tu 7 gospód i pensjonatów, obiekty do uprawiania sportów zimowych i kąpielisko, a doliną Bielawicy prowadziły popularne trasy turystyczne^[1].
Po 1945 roku charakter miejscowości nie zmienił się, z tym że zanikła funkcja letniskowa, a dzielnica stała się osiedlem mieszkaniowym^[1].

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są^[2]:

• pensjonat „Leśny Dworek”, (dawna willa Dieriga „Waldhaus”) ul. Nowobielawska 89, z XIX/XX wieku.

Inne zabytki:

• liczne wille, domy mieszkalne i budynki gospodarcze pochodzące z XIX w XX wieku, niektóre noszące cechy architektury secesyjnej i eklektycznej^[1].

Jedynymi ulicami znajdującymi się na terenie Nowej Bielawy są:

• Nowobielawska
• Sowia
• Leśna

Przez Nową Bielawę prowadzą następujące szlaki turystyczne:

• droga Szklary-Samborowice – Jagielno – Przeworno – Gromnik – Biały Kościół – Nieszkowice – Żelowice – Ostra Góra – Niemcza – Tatarski Okop – Gilów – Marianówek – Piława Dolna – Owiesno – Myśliszów – Góra Parkowa – Nowa Bielawa – Zimna Polana – Kalenica – Bielawska Polana – Zdrojowisko – Nowa Ruda – Tłumaczów – Radków – Pasterka – Karłów – Skalne Grzyby – Batorów – Duszniki-Zdrój – Szczytna – Zamek Leśna – Polanica-Zdrój – Bystrzyca Kłodzka – Igliczna – Międzygórze – Przełęcz Puchacza^[3].
• z Wielkiej Sowy na Przełęcz Woliborską^[4],
• z Bielawskiej Polany do Kamionek^[4],
• z Nowej Bielawy do Zdrojowiska (stacja kolejowa)^[3].

• Nowa Bielawa (stacja kolejowa)

• Słownik geografii turystycznej Sudetów. Marek Staffa (redakcja). T. 11: Góry Sowie, Wzgórza Włodzickie. Wrocław: Wydawnictwo I-BiS, 1995, ISBN 83-85773-12-6.