Nördlinger Ries

Nördlinger Ries
Ilustracja
Krater uderzeniowy na mapie ukształtowania terenu
Ciało niebieskie

Ziemia

Średnica krateru

24

Wiek

14,4 ±0,1 Ma

Położenie na mapie Bawarii
Mapa konturowa Bawarii, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Nördlinger Ries”
Położenie na mapie Niemiec
Mapa konturowa Niemiec, na dole znajduje się punkt z opisem „Nördlinger Ries”
Ziemia48°53′N 10°34′E/48,883333 10,566667
Multimedia w Wikimedia Commons

Nördlinger Ries – kolista depresja w zachodniej części Bawarii, Niemcy. Miasto Nördlingen jest położone ok. 6 km na południowy zachód od punktu centralnego tej depresji. Jest to krater uderzeniowy powstały 14,3–14,5 miliona lat temu[1] (w miocenie).

Pierwotna średnica obrzeża krateru wynosiła prawdopodobnie ok. 24 km, średnica dna ok. 10 km, a głębokość ok. 700 m. Obecne dno depresji znajduje się ok. 100–150 m poniżej współczesnego (zerodowanego) obrzeża. Na dnie spoczywa 35-metrowej grubości warstwa osadów jeziornych, pamiątka po jeziorze, które istniało niegdyś w kraterze[2]. Przez ponad sto lat geolodzy mieli duże trudności z wyjaśnieniem powstania Ries oraz jego niezwykłych skał, co sprawiło, że z biegiem czasu rywalizowały ze sobą różnorodne interpretacje. Ponieważ występująca w Ries skała Suevit przypomina wulkaniczny tuf, początkowo przyjmowano czysto wulkaniczne pochodzenie krateru. Oliver Sachs ukuł w tym kontekście pojęcia okresu pionierskiego (do 1870 roku) oraz początku wczesnonowoczesnych badań nad Ries (od 1870 roku) – a więc okresu, od którego znane są pierwsze szczegółowe teorie dotyczące powstania krateru Ries koło Nördlingen.[3][4][5]

40 kilometrów dalej na południowy zachód znajduje się mniejszy, niespełna czterokilometrowej średnicy krater Steinheim. Oba kratery powstały w tym samym czasie (w granicy niepewności pomiaru), uważa się, że utworzyło je uderzenie w Ziemię planetoidy o średnicy ok. 1,5 km i jej księżyca.

Przeprowadzone pomiary grawimetryczne ujawniły na terenie depresji Nördlinger Ries anomalię, na podstawie której oszacowano ubytek masy skorupy ziemskiej w kraterze na 30 do 60 miliardów ton. Oznacza to, że w momencie uderzenia wyrzuceniu uległo kilkadziesiąt km³ materiału skalnego[2].

Z kraterem tym związane jest powstanie mołdawitu, występującego w Czechach.

  • Widok na Nördlinger Ries
    Widok na Nördlinger Ries
  • Kratery Ries i Steinheim (mały w lewym dolny rogu)
    Kratery Ries i Steinheim (mały w lewym dolny rogu)
  • Widok na krater główny z południowego zachodu
    Widok na krater główny z południowego zachodu
  • Suevit z Nördlinger Ries — charakterystyczna skała powstał w wyniku uderzenia
    Suevit z Nördlinger Ries — charakterystyczna skała powstał w wyniku uderzenia
  • Typowy stożek zderzeniowy z Wengenhausen
    Typowy stożek zderzeniowy z Wengenhausen
  • Obrzeże krateru w pobliżu wsi Mönchsdeggingen
    Obrzeże krateru w pobliżu wsi Mönchsdeggingen


Przypisy

  1. ↑ Johannes Baier, Origin and significance of the Ries impact ejecta for the impact mechanism, „Jahresberichte und Mitteilungen des Oberrheinischen Geologischen Vereins”, 91, 2009, s. 9–29, DOI: 10.1127/jmogv/91/2009/9 [dostęp 2024-12-13] (niem.).
  2. ↑ a b W kraterze meteorytu, „Poznaj Świat”, 18 (7), 1970, s. 40.
  3. ↑ Oliver Sachs, Rediscovered geological maps of the Nördlinger Ries and their relationship to the earliest formation theories in the pioneering days of Ries research before 1870, „Jahresberichte und Mitteilungen des Oberrheinischen Geologischen Vereins”, 102, 2020, s. 243–282, DOI: 10.1127/jmogv/102/0012, ISSN 0078-2947 [dostęp 2026-07-05] (ang.).
  4. ↑ Oliver Sachs, Geological maps of the Kingdom of Württemberg and the time of the “Württemberg Commission for Geological Detailed Surveying” with examples of the two impact craters, Steinheim Basin and Nördlinger Ries, „Jahresberichte und Mitteilungen des Oberrheinischen Geologischen Vereins”, 103, 2021, s. 113–152, DOI: 10.1127/jmogv/103/0002, ISSN 0078-2947 [dostęp 2026-07-05] (ang.).
  5. ↑ Oliver Sachs, Die vergessenen Karten des Nördlinger Rieses: geologische Kartenwerke bis 1880 und ihre Beziehung zu den frühesten Entstehungstheorien = The forgotten maps of the Nördlinger Ries, wyd. 1. Auflage, Landshut: amh-Geo, 2019, ISBN 978-3-947953-03-5.

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya