Ogiernicze

Ogiernicze

Legelsdorf

wieś
Południowa część wsi (2024)
Państwo	Polska
Województwo	opolskie
Powiat	prudnicki
Gmina	Biała
Liczba ludności (2011)	160[2]
Strefa numeracyjna	77
Kod pocztowy	48-220[3]
Tablice rejestracyjne	OPR
SIMC	0491423
Położenie na mapie gminy Biała Ogiernicze
Położenie na mapie Polski Ogiernicze
Położenie na mapie województwa opolskiego Ogiernicze
Położenie na mapie powiatu prudnickiego Ogiernicze
50°26′55″N 17°45′22″E/50,448611 17,756111[1]
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku

Ogiernicze (dodatkowa nazwa w j. niem. Legelsdorf) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Biała^[4]. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Kotliny Raciborskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.

Według danych na 2011 wieś była zamieszkana przez 160 osób^[2].

Ogiernicze znajduje się w południowo-zachodniej części Polski. Leży na ziemi prudnickiej – regionie historyczno-kulturalnym, którego głównym ośrodkiem jest miasto Prudnik^[5]. Ziemia prudnicka stanowi zachodnią część Górnego Śląska^[6]. Pod względem administracyjnym Ogiernicze położone jest w południowej części województwa opolskiego, w powiecie prudnickim, w gminie Biała, tuż przy granicy z gminą Strzeleczki i powiatem krapkowickim^[7]. Znajduje się w odległości około 14 km od granicy z Czechami^[7]. Należy do Euroregionu Pradziad^[8].

Sołectwo Ogiernicze obejmuje obręb wsi Ogiernicze^[9]. Zajmuje powierzchnię 1,9 km²^[10]. Graniczy z sołectwami (od północy, zgodnie z ruchem wskazówek zegara): Chrzelice, Dziedzice, Moszna, Łącznik^[7].

Wieś leży na Nizinie Śląskiej. Według podziału fizycznogeograficznego z 2017 dr. Krzysztofa Badory, Ogiernicze znajduje się w granicach mikroregionu Równina Mosznej (318.55.9)^[11].

Na zachód od miejscowości znajduje się las Popowiec^[12]. W pobliżu wsi położone jest pole o nazwie Wygon^[13].

Niska bonitacja gleb^[14].

W Ogierniczu panuje klimat umiarkowany ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +8,3 °C. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Ogiernicza wynoszą 611 mm. Dominują wiatry zachodnie^[15].

W pierwszych wzmiankach wieś występuje pod nazwą ex villa Logewnice^[14]. Nazwa Ogiernicze nie znalazła potwierdzenia w dokumentach sprzed II wojny światowej. Polski językoznawca Stanisław Rospond odnalazł w metrykach parafii w Łączniku z lat 1684–1715 zapisy odnoście wsi: złogiewniczou, złogiewnicza, złogiewniczio, wobec czego wywnioskował, że nazwą wsi powinno być Łagiewnicze. Nazwa ta wywodzi się z faktu, że we wsi produkowano łagwie, czyli naczynia do przechowywania napojów. W pisowni niemieckiej nazwę Łagiewnicze zapisywano jako Lagewinitz, a następnie Legelsdorf^[16]. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wymienia ją pod polską nazwą Oglewnice i niemiecką Legelsdorf^[17].

W Spisie miejscowości województwa śląsko-dąbrowskiego łącznie z obszarem ziem odzyskanych Śląska Opolskiego wydanym w Katowicach w 1946 wieś wymieniona jest pod polską nazwą Łagiewnice^[18]. 9 grudnia 1947 nadano miejscowości nazwę Ogiernicze^[19]

W gwarach prudnickich nazwa miejscowości występuje jako Ôgierniczy lub Ogerniczy (odmiana: dzie miyszkył? w Ôg(i)erniczu, w Ôg(i)erniczach; jadã na Ôg(i)erniczy, do Ôg(i)ernicza, do Ôg(i)erniczĕ, do Ôg(i)erniczōw; miyndzy Prudnikã, a Ôgierniczã, Ôgierniczōma)^[20].

• 
  Panorama Ogiernicza od strony Mosznej

Istnienie Ogiernicza stwierdzono we wczesnym średniowieczu. Pierwsze źródła pisane wspominające wieś pochodzą z 1679^[14]. Była to wieś zagrodnicza^[21].

Wieś posiadała swoją własną pieczęć, która przedstawiała w polu ogiera w skoku zwróconego w prawo, a w otoku napis: GEMEINDE LEGELSDORF / Kreis Neustadt O/Schl. (pol. Gmina Ogiernicze / Powiat Prudnicki, Górny Śląsk)^[22][23].

Według spisu ludności z 1 grudnia 1910, na 226 mieszkańców Ogiernicza wszyscy posługiwali się językiem polskim^[24]. W wyborach parlamentarnych w Republice Weimarskiej w 1919 najwięcej głosów w Ogierniczu zdobyli chrześcijańscy demokraci^[25].

W 1921 w zasięgu plebiscytu na Górnym Śląsku znalazła się tylko część powiatu prudnickiego. Ogiernicze znalazło się po stronie wschodniej, w obszarze objętym plebiscytem^[26], w obwodzie nr 9 powiatu prudnickiego^[27]. 6 lutego 1921 w Ogierniczu odbył się polski wiec, w którym wzięło udział 700 osób. Uchwalono wówczas rezolucję protestującą przeciw tzw. „emigrantom plebiscytowym”^[28]. Kolejny wiec zorganizowano 27 lutego 1921^[29]. Do głosowania uprawnionych było w Ogierniczu 199 osób, z czego 125, ok. 62,8%, stanowili mieszkańcy (wszyscy urodzeni w miejscowości). Oddano 193 głosy (ok. 97% uprawnionych), w tym 193 (100%) ważne; za Niemcami głosowały 132 osoby (ok. 68,4%), a za Polską 61 osób (ok. 31,6%)^[30].

W okresie II wojny światowej w Ogierniczu pracowali robotnicy przymusowi z Polski, m.in. z miejscowości: Ruda Śląska i Sucha Beskidzka^[31]. W marcu 1945 wieś była jedną z miejscowości powiatu prudnickiego, które zostały przystosowane przez Niemców do obrony przed Armią Czerwoną. Została ona otoczona rowem^[32]. Zajęli ją zmierzający do Prudnika żołnierze 1 Frontu Ukraińskiego^[33].

W latach 1945–1950 Ogiernicze należały do województwa śląskiego, a od 1950 do województwa opolskiego.

W latach 1952–1954 i 1973–1975 wieś należała do gminy Łącznik^[34][35][36].

Miejscowość zamieszkiwana jest przez mniejszość niemiecką oraz Ślązaków^[37]. Mieszkańcy wsi posługują się gwarą prudnicką, będącą odmianą dialektu śląskiego.

• 1871 – 293^[38]
• 1885 – 277^[39]
• 1905 – 258^[40]
• 1910 – 226^[24]
• 1933 – 247^[41]
• 1939 – 214^[41]
• 1966 – 212^[42]
• 1998 – 158^[43]
• 2002 – 158^[43]
• 2009 – 170^[43]
• 2011 – 160^[43]
• 2013 – 157^[44]

Zgodnie z gminną ewidencją zabytków w Ogierniczu chroniona jest^[45]:

• kapliczka

W zarządzie Wydziału Drogownictwa Starostwa Powiatowego w Prudniku znajduje się droga powiatowa nr 1266O relacji Łącznik – Ogiernicze^[46].

Katolicy z Ogiernicza należą do parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Łączniku (dekanat Biała)^[47].

Oddział PTTK „Sudetów Wschodnich” w Prudniku ustanowił turystyczną Odznakę Krajoznawczą Ziemi Prudnickiej, którą zdobywa się poprzez zwiedzenie odpowiedniej liczby obiektów w miejscowościach położonych na ziemi prudnickiej, w tym w Ogierniczu^[48]. Przez Ogiernicze przebiega trasa Kolarskiego Rajdu Dookoła Ziemi Bialskiej, za przejechanie którego PTTK Prudnik przyznaje odznakę^[49].

Przez Ogiernicze prowadzi szlak rowerowy^[50]:

• Trasa rowerowa PTTK nr 262-z: Biała – Stare Miasto – Solec – Rostkowice – Gostomia – Nowa Wieś Prudnicka – Urszulanowice – Moszna – Ogiernicze – Łącznik – Chrzelice – Rzymkowice – Pogórze – Frącki – Brzeźnica – Górka Prudnicka – Ligota Bialska – Biała

W zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz innych miejscowych zagrożeń w Ogierniczu działa jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej^[51].

Miejscowość jest pod opieką dzielnicowego rejonu służbowego nr 15 Komendy Powiatowej Policji w Prudniku (Posterunek Policji w Białej)^[52].

Teren wsi, jak i całej gminy Biała, położony jest w strefie nadgranicznej w związku z czym Straż Graniczna dysponuje, na tym obszarze, specjalnymi kompetencjami w zakresie bezpieczeństwa^[53]. Gminę Biała obejmuje zasięgiem służbowym placówka Straży Granicznej w Opolu ze Śląskiego Oddziału SG^[54].

• 
  Wjazd do Ogiernicza od strony Mosznej
• 
  Krzyż przydrożny

• RobertR. Hellfeier RobertR., Smolarnia – 350 lat historii, Smolarnia: Gmina Strzeleczki, 2014, ISBN 978-83-63233-26-6 .

• Oglewnice, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VII: Netrebka – Perepiat, Warszawa 1886, s. 405 .
• WiesławW. Lesiuk WiesławW., Ziemia Prudnicka. Dzieje, gospodarka, kultura, Urząd Miasta i Gminy w Prudniku, Wydawnictwo Instytutu Śląskiego w Opolu, 1978, OCLC 251643861 .
• Ogiernicze, [w:] Archiwum wycinków prasowych, Instytut Śląski [dostęp 2023-10-09] .