Okopisko
Okopisko – ludowe określenie cmentarza żydowskiego.
Pierwotnie było dość popularne w staropolskich, małomiasteczkowych społecznościach Galicji. Okopisko w pierwotnym znaczeniu określało miejsce, gdzie grzebano padłe z powodu różnych chorób zwierzęta.
Obecnie w sferze tradycji, przekazów ustnych, opracowaniach, publikacjach i projektach historycznych określenie może mieć różny wydźwięk:
- Istnieją źródła wymieniające określenie „okopisko” jako pogardliwe[1] dla cmentarza żydowskiego w języku ludowym w małych miasteczkach Galicji[2.1]. Określenia w takim rozumieniu zostało użyte przez projekt „Kirkuty”, zajmujący się historią żydowskich cmentarzy w Polsce[3].
- Na obszarach Polski, szczególnie na Podkarpaciu i Zamojszczyźnie, określenie występuje w tradycji i piśmiennictwie w sposób neutralny i pozbawiony negatywnego nacechowania – oznacza stary cmentarz żydowski lub miejsce, które po nim pozostało (zostało użyte wielokrotnie w źródłach przez autorów opisów takich miejsc; np. w Sanoku (stary cmentarz[4][5][2.2][6][7][8][9], Pruchniku[10], Przemyślu[11], Piotrkowie Trybunalskim[12], Rymanowie-Zdroju[13], Tyrawie Wołoskiej[14]). Określenia używa także projekt „Wirtualny Sztetl”, zajmujący się historią Żydów Polskich[15][16].
Inne znaczenia
- Miejsce grzebania padłych zwierząt.
- Okop obronny[17].
- Staropruskie grodzisko obronne na południe od Myślic[18].
- Pewna ilość ograbionego siana, z którego ma być postawiona kopa[19].
Przypisy
- ↑ "W przypadku cmentarzy żydowskich możemy spotkać się z kilkoma określeniami. W języku hebrajskim będą to: "bet chaim" (dom życia), "bet kwarot" (dom grobów) czy "bet olam" (dom życia wiecznego), w języku jidysz - "hajlike ort" (święte miejsce) oraz "gute ort" (dobre miejsce). W Polsce powszechnie przyjęte jest wywodzące się z języka niemieckiego słowo "kirkut". W różnych rejonach naszego kraju możemy usłyszeć też nazwy: "kierkut", "kierkow", "kerchoł", "mogiłki" czy też pogardliwe określenie "okopisko"." w: Andrzej Bielowski. Kilka słów o cmentarzach żydowskich i obyczajach związanych z pogrzebem [1]; "Sporadycznie na różnych obszarach pojawiają się ponadto znaczenia miejsce zakopywania padłych zwierząt oraz stary, opuszczony cmentarz. Dominuje rzeczywiście znaczenie cmentarz żydowski." w:Studia Judaica 2000. str. 32; "Żydzi nazywali cmentarz bet dam, czyli wieczny dom lub bet hachajim, zaś Polacy - kirkutem lub nieco pogardliwie okopiskiem, bo okopisko to miejsce grzebania zwierząt." w: Andrzej Potocki. Podkarpackie judaica. 1993 str. 11
- ↑ Andrzej Potocki: Żydzi w Podkarpackiem. Rzeszów: Libra, 2004. ISBN 83-89183-05-6.
- ↑ Kilka słów o cmentarzach żydowskich i obyczajach związanych z pogrzebem [online], www.kirkuty.xip.pl [dostęp 2017-11-25].
- ↑ Kronika. „Gazeta Przemyska”, s. 3, Nr 49 z 18 czerwca 1891.
- ↑ Alojzy Zielecki, Rozwój ruchu niepodległościowego, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 396.
- ↑ Edward Zając, 100 lat Towarzystwa Upiększania Miasta Sanoka 1904-2004, Sanok 2004, s. 14.
- ↑ Zabytki Sanok. [dostęp 2012-06-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-06)].
- ↑ Sanok, Żydzi i kłódki | Małopolska24 [online], www.malopolska24.pl [dostęp 2017-11-25] (pol.).
- ↑ Edward Zając, Szkice z dziejów Sanoka. Część druga, Sanok 2000, s. 216.
- ↑ Cmentarz żydowski w Pruchniku Jewish cemetery in Pruchnik [online], www.kirkuty.xip.pl [dostęp 2017-11-25].
- ↑ Cmentarz Główny w Przemyślu. [dostęp 2012-06-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-04-27)].
- ↑ Piotrków Trybunalski - inwestycje, turystyka, historia - oficjalna strona UM. [dostęp 2012-06-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-06-10)].
- ↑ Rymanów Zdrój » Historia. [dostęp 2012-06-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-06)].
- ↑ Zielone Karpaty. [dostęp 2012-06-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-18)].
- ↑ http://www.sztetl.org.pl/template/gfx/prezentacje/cmentarze_pelna.pdf
- ↑ Cmentarz (ul. Mickiewicza) - Cmentarze - Zabytki - Lutomiersk - Wirtualny Sztetl
- ↑ "Przy takim urządzeniu wszystko odbywało się w największym porządku, a napad stał się niemożliwym, albowiem napadający musieliby zdobyć pierwej jedno lub drugie okopisko, zanim mogliby się rzucić na przebywających rzekę." H.Sienkiewicz "Przez Stepy".
- ↑ "Morąg z dziejów miasta i powiatu". Wydawnictwo Pojezierze, Olsztyn 1973
- ↑ Dialektologia Polska [online], www.dialektologia.uw.edu.pl [dostęp 2017-11-25] (pol.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.