Onikszty
Panorama miasta z kościołem św. Mateusza po lewej | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Okręg | |||||
| Populacja (2005) |
| ||||
| • liczba ludności |
11 757 | ||||
| Nr kierunkowy |
381 | ||||
| Kod pocztowy |
LT-29001 | ||||
Położenie na mapie Litwy | |||||
| Strona internetowa | |||||
Onikszty (lit. Anykščiai ⓘ) – miasto w północnej Litwie (100 km od Wilna), nad rzeką Świętą. 9 tys. mieszkańców (2017) – zdecydowaną większość stanowią Litwini.
Historia

Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi z 1442 r.[1] W XVI w. w mieście dwór zbudował Mikołaj Radziwiłł. Największy rozwój Onikszty przeżywały w pierwszej połowie XIX w. – wybudowano kościół i dwie synagogi. Kościół św. Mateusza powstał w latach 1899–1909, zaprojektował go Nikolajus Andrejevas[2]. Z 1873 pochodzi natomiast cerkiew prawosławna św. Aleksandra Newskiego[3].
Niedaleko miasteczka toczono walki podczas powstania listopadowego i styczniowego, a w samej miejscowości działała wytwórnia powstańczej broni. W 1902 powstała elektrownia wodna. W 1908 przebudowano miejscowy kościół (wybudowany w XVIII w.) pw. św. Mateusza na styl neogotycki. Świątynia ta jest najwyższym kościołem na Litwie – sięga 79 m. W trakcie II wojny światowej Niemcy zabili w Oniksztach ok. 1,5 tys. mieszkańców, głównie Żydów.
Pod Oniksztami znajduje się też jedyne na Litwie Muzeum Konia (Arklio muziejus).
Osoby związane z Oniksztami
Z Onikszt pochodził Józef Abelewicz – polski duchowny rzymskokatolicki, pedagog, oraz Antanas Baranauskas – litewski poeta, biskup sejneński w latach 1897–1902.
Współpraca zagraniczna
Castelforte
Włochy
Catonsville
Stany Zjednoczone
Heek
Niemcy
Madona
Łotwa
Nepomuk
Czechy
Gmina Ödeshögs
Szwecja
Olaine
Łotwa
Gmina Os
Norwegia
Sejny
Polska
Zobacz też
- 1 Pułk Przedniej Straży JKM Wielkiego Księstwa Litewskiego
- 2 Pułk Przedniej Straży Buławy Wielkiej Litewskiej
Przypisy
- ↑ Baranauskas, Tomas. Drumstas vanduo Anykščių istorijos ištakose, Lituanistica, 2022, nr. 3 (129), p. 250-253.
- ↑ Jan Nowicki, Paradoksy wiejskich katedr: neogotycka architektura sakralna na prowincji Królestwa Polskiego w latach 1886-1915, Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 2025, s. 54, ISBN 978-83-68411-27-0.
- ↑ G. Szlewis, Православные храмы Литвы, Свято-Духов Монастыр, Vilnius 2006, ISBN 9986-559-62-6.
Linki zewnętrzne
- Strona władz miejskich Onikszt
- Muzeum Konia
- Onikszty, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VII: Netrebka – Perepiat, Warszawa 1886, s. 534.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.