Opactwo Weingarten
.jpg)
| |
| Państwo | |
|---|---|
| Kraj związkowy | |
| Miejscowość | |
| Kościół | |
| Właściciel | |
| Obiekty sakralne | |
| kościół | |
| Data budowy |
ok. 935/1056 |
| Data zamknięcia |
1802 |
| Data reaktywacji |
1922–2010 |
Położenie na mapie Badenii-Wirtembergii  | |
Położenie na mapie Niemiec  | |
 47°48′33″N 9°38′41″E/47,809222 9,644778
| |
Opactwo Weingarten (dawniej także Altdorf) – klasztor założony w X w., początkowo benedyktynek, w połowie XI w. przeniesiony i przekazany benedyktynom, położony w dzisiejszym Weingarten w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia. Zlikwidowany w 1802, reaktywowany w latach 1922–2010. W średniowieczu klasztor rodowy Welfów, ważny ośrodek kultury i nauki.
Historia
Klasztor został ufundowany w pierwszej połowie X w. (ok. 935, po 934) obok wsi Altdorf i obsadzony benetyktynkami[1][2][3]. Założycielem był Henryk z rodu Welfów i jego żona Atha, a klasztor pomyślano jako rodową nekropolię[2][3]. W 1053 klasztor spłonął i został przez Welfa III przeniesiony na górę Marienberg, także obok Altdorfu[1][2] (ze spalonego klasztoru pozostał kościół św. Marii, który przebudowano w dobie baroku i rozebrano w 1811[3], w nowym klasztorze wzniesiono kościół św. Marcina[2]). W 1056 Welf IV zastąpił zakonnice benedyktyńskie benedyktynami z klasztoru Altomünster[1][2][3]. Na początku XII w. zburzono stary, niewielki kościół klasztorny i rozpoczęto budowę nowego, znacznie większego, który poświęcono w 1182. W tym samym wieku zaczęto określać klasztor nazwą Weingarten[2][3]. Na przełom XII i XIII w. przypada okres świetności klasztoru, przy którym działało prężnie skryptorium[2] (pochodzi stąd m.in. Sakramentarz Bertolda[2][3]). Klasztor był też ważnym centrum religijnym, a licznych pielgrzymów przyciągały relikwie krwi Chrystusa, przekazane klasztorowi w 1094 przez Welfa IV i jego żonę Judytę flandryjską[2][3]. Najpóźniej w 1191 klasztor trafił w ręce Hohenstaufów. Został też bezpośrednio podporządkowany cesarzowi (najpóźniej w 1274)[1][2][3], jednak po wymarciu Hohenstaufów musiał walczyć o swą niezależność z wójtami cesarskimi. Po okresie stagnacji kolejny okres rozwoju klasztoru rozpoczął się w XV w. Jego przejawem był intensywny ruch budowlany obejmujący nowe zabudowania klasztorne z pierwszej połowy XV w. i początku XVI w.[2][3]
Na przełomie XVI i XVII w. funkcję opata pełnił Georg Wegelin, niekiedy określany mianem „drugiego założyciela”. Wprowadził duże zmiany w życiu klasztornym, wcielając w życie ideały chrześcijańskie. W klasztorze rozkwitała nauka dzięki studiom zakonników na założonym w 1622 związanym z benedyktynami uniwersytecie w Salzburgu – mieszkał tu i działał m.in. Gabriel Bucelinus[2][3]. Rozkwitał kult relikwii krwi Chrystusa – obchodzono uroczyście ważne rocznice z nimi związane (m.in. 800-lecie ich odnalezienia, obchodzone w 1604) i okazałe uroczystości „krwawego piątku” obchodzone dzień po uroczystości Wniebowstąpienia Pańskiego, w ramach których relikwie były obwożone po mieście w wielkiej procesji, nazywanej Blutritt, organizowanej co najmniej od XVI w.[2][3] Na początku XVIII w. powstał plan idealnego klasztoru stanowiący nawiązanie do hiszpańskiego Escorialu. W tym okresie zbudowano nowy, monumentalny, barokowy kościół klasztorny[2][3]. W końcu XVIII w. dobra klasztorne obejmowały ponad 300 km², zamieszkałych przez kilkanaście tysięcy osób[1]. W drugiej połowie XVIII w. zaczęło jednak bardzo rosnąć zadłużenie klasztoru[2][3]. W 1802 klasztor został zsekularyzowany, a jego dobra przejęte przez książąt Nassau-Oranii-Dillenburga[1][2][3] – część z mnichów mieszkała tutaj jeszcze do 1809[2][3].
W 1806 dobra klasztorne zostały włączone w granice królestwa Wirtembergii[1][2][3], a do Stuttgartu przeniesiono cenne zbiory archiwalne i biblioteczne klasztoru. Kościół w 1811 wydzierżawiono tutejszej parafii, a w budynkach klasztornych mieścił się letni pałac królewski, od 1825 sierociniec, a od 1868 koszary. Po zniesieniu monarchii w 1918 dawny klasztor opustoszał i w 1922 zgromadzenie benedyktyńskie zostało reaktywowane – zakonnicy przybyli tu z angielskiego Erdington. W 1940 naziści skonfiskowali budynki, część zakonników wcielili do wojska, a na miejscu pozostała jedynie ich niewielka liczba. W 1956 kościół klasztorny podniesiono do rangi bazyliki. W 2002 pozostawało tu 13 zakonników, a większość dawnych zabudowań klasztornych była przeznaczona na cele edukacyjne[2][3]. Klasztor ponownie zlikwidowano w 2010[4].
W 1865 nazwę dawnego opactwa Weingarten nadano wsi Altdorf, w której się znajdował[1][3].
Galeria
-
Klasztor ok. 1500 -
Klasztor w XVIII w. -
Fasada kościoła, widok z północnego zachodu -
Zabudowania dawnego klasztoru -
Zabudowania dawnego klasztoru -
Relikwiarz krwi Chrystusa -
Posąg lwa Welfów -
Blutritt w 2012
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h Weingarten. W: Gerhard Köbler: Historisches Lexikon der deutschen Länder: die deutschen Territorien vom Mittelalter bis zur Gegenwart. Wyd. 7. München: C. H. Beck, 2007, s. 769. ISBN 978-3-406-54986-1. [dostęp 2021-06-08]. (niem.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Harald Talgner: Benediktinerabtei Weingarten. [w:] Baden-Württemberg: Landeskunde entdecken online [on-line]. Landesarchiv Baden-Württemberg. [dostęp 2021-06-08]. (niem.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r Harald Talgner: Benediktinerabtei Weingarten. [w:] Klöster in Baden-Württemberg [on-line]. Landesarchiv Baden-Württemberg. [dostęp 2021-06-08]. (niem.).
- ↑ Lorenz Marquardt: Ende einer 1000-jährigen Geschichte. [w:] Der Spiegel [on-line]. 2010-04-25. [dostęp 2021-06-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-12-05)]. (niem.).
Linki zewnętrzne
- Pius Bieri: Weingarten: Ehemalige Benediktiner-Reichsabtei und Stiftskirche St. Martin. [w:] Barocke Bauwerke im süddeutschen und schweizerischen Raum, ihre Bauherren und Meister [on-line]. [dostęp 2021-06-10]. (niem.).
- Katolische Kirchengemeinde St. Martin. [dostęp 2021-06-28]. (niem.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.