Oruç Reis

Oruç Reis

wizerunek Oruça Reisa
sułtan Algieru
Okres	od 1516 do 1518
Dane biograficzne
Data i miejsce urodzenia	1474 Lesbos
Data i miejsce śmierci	1518 Tilimsan
Ojciec	Yakup Ağa
Rodzeństwo	Hayreddin
Multimedia w Wikimedia Commons

Oruç Reis lub Arudż Barbarossa (ur. 1474 na Lesbos, zm. w maju 1518 w Tilimsanie) – osmański pirat i korsarz. W latach 1516–1518 samozwańczy sułtan Algieru, jego działalność położyła podwaliny pod późniejszy osmański bejlerbejlik Algieru.

W młodości zajmował się handlem morskim^[1]. Podczas wyprawy do Trypolisu został pojmany przez rycerzy Zakonu Maltańskiego i uwięziony; nie doszły do skutku próby wykupienia go przez jego młodszego brata Hayreddina, ostatecznie Oruçowi udało się uciec z niewoli^[1]. Udał się następnie do Aleksandrii w celach handlowych, ze względu na jego rosnącą popularność oraz na umiejętności handlowe mamelucki sułtan Kansuh al-Ghauri przyjął go do służby na swoim dworze^[1]. Stanął na czele floty handlowej złożonej z 16 statków, która została zaatakowana przez flotę Zakonu Maltańskiego, a następnie rozproszona^[1].

W 1511 roku prowadził działalność piracką na Morzu Śródziemnym, m.in. nieopodal wybrzeża Puli zdobył dwa weneckie statki, a w pobliżu Eubei stoczył walkę z trzema weneckimi statkami^[1]. W następnym roku działał w pobliżu Cypru; zdobył pięć kolejnych statków stanowiących część weneckiej floty handlowej^[1].

Wiosną 1514 roku bracia rozpoczęli wyprawę, podczas której zdobyli dwa statki pirackie i galeon załadowany tkaniną^[1]. Następnie, dysponując czterema statkami, popłynęli w stronę Hiszpanii; stoczyli wówczas bitwę z wojennym galeonem^[1]. Podczas wyprawy miała miejsce także bitwa nieopodal Bidżai; schwytane zostały cztery statki pirackie, sam Oruç został ciężko ranny z powodu ostrzału armatniego, co wiązało się z koniecznością amputacji ramienia^[1]. Rok później bracia zdobyli cztery genueńskie statki^[1].

W 1516 roku objął władzę nad Algierem, ogłaszając się sułtanem^[2]; jego siły obroniły stolicę przed siłami hiszpańskimi^[1]. Jako władca próbował zawrzeć porozumienie z marokańskim sułtanem Muhammadem al-Burtukalim^[1]. Zginął w 1518 roku podczas upadku Tilimsanu^[1][2].

W kwietniu 2014 roku tureckie wydawnictwo Ötüken Neşriyat wydało książkę Dursuna Sarala zatytułowaną Oruç Barbaros Sultan^[3].

W listopadzie 2018 roku odsłonięto w Ajn Tumuszanat pomnik na jego cześć^[4].

W filmie El Akhira: Ostatnia królowa z 2022 roku w rolę Oruça Reisa wcielił się Dali Benssalah^[5].

Był drugim z czterech synów Yakupa Aği oraz starszym bratem Hayreddina^[1][6].