Oswald Madecki

Oswald Madecki

Oswald Madecki na terenie Szpitala Najświętszego serca w Abeokucie (pierwszy od lewej)
Data i miejsce urodzenia	28 lutego 1920 Cieszyn
Data śmierci	11 listopada 1985
Miejsce spoczynku	Abeokuta
Zawód, zajęcie	lekarz
Odznaczenia

Oswald Madecki (ur. 28 lutego 1920 w Cieszynie, zm. 11 listopada 1985) – polski lekarz i świecki misjonarz, wieloletni kierownik Szpitala Najświętszego Serca w Abeokucie.

Oswald Madecki urodził się 28 lutego 1920 w Cieszynie. Jego ojcem był Franciszek Madecki, administrujący sanatorium przeciwgruźliczym. Matka Elżbieta (z domu Ulrich) spokrewniona była z drem Janem Kubiszem, dyrektorem Szpitala Śląskiego w Cieszynie^[1]. Brat Oswalda został jezuitą, zaś siostra profesorem biochemii Akademii Medycznej w Lublinie^[2.1].

W 1951 Oswald Madecki uzyskał dyplom lekarza Akademii Medycznej we Wrocławiu. Do 1958 pracował w szpitalu w Siemianowicach na oddziale chirurgicznym. W tym czasie podjął decyzję o podjęciu pracy lekarza w jednym z państw rozwijających się. Zamiar ten udało mu się zrealizować dzięki nawiązaniu współpracy z niemieckimi instytucjami, które wspierały działalność medyczną w Nigerii – Misyjnym Instytutem Medycznym w Würzburgu oraz Instytutem Medycyny Tropikalnej Uniwersytetu w Tübingen^[2.1].

W październiku 1958 z paszportem turystycznym wyjechał do Austrii skąd przedostał się do Włoch, a potem do Francji. 21 listopada dotarł do Niemiec, gdzie nawiązał bezpośredni kontakt z Misyjnym Instytutem Medycznym. W lipcu 1959 dotarł do Abeokuty w nigeryjskim stanie Ogun, gdzie miał podjąć pracę w istniejącym od XIX wieku szpitalu. Warunki, które zastał na miejscu skłoniły go do podjęcia decyzji o budowie nowoczesnej placówki. W związku z tym rozpoczął zbiórkę funduszy, a także odwiedził kilka państw Afryki Zachodniej w celu zdobycia wiedzy na temat budownictwa szpitali w warunkach tropikalnych^[2.2]. W tym okresie udało mu się zebrać materiał badawczy dotyczący przyczyn występowania malarii, co pozwoliło mu na uzyskanie stopnia doktora medycyny na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu w Tübingen (1966)^[2.3].

W 1966 w dzielnicy Lantoro na przedmieściach Abeoukuty Oswald Madecki zapocząktował budowę kompleksu szpitalnego na 330 łóżek. Towarzyszyła temu rozbudowa leprozorium. Lekarz nie tylko zabiegał o pomoc finansową, ale także brał bezpośredni udział w pracach nad projektem i realizacją budowy^[2.2]. Jego zdolnościom plastycznym część budynków, w tym szpitalna kaplica, zawdzięcza swój wystrój^[2.4]. Pomoc dla całego przedsięwzięcia uzyskiwał głównie ze strony niemieckich (RFN) instytucji i osób prywatnych, ale także nigeryjskich organizacji kościelnych i charytatywnych oraz od arcybiskupa Lagos i europejskich przedsiębiorstw prowadzących swoją działalność w Nigerii. Na budowę szpitala przeznaczał także część własnego wynagrodzenia. Cały kompleks został ukończony w roku 1970^[2.2].

W związku z faktem, że wśród pacjentów nowego szpitala wielu cierpiało na gruźlicę dr Madecki rozpoczął starania o budowę ośrodka leczniczo-badawczego w zakresie chorób płuc. Prace rozpoczęły się w 1981. Budynek na 125 łóżek wraz z zapleczem laboratoryjnym otwarty został w roku 1986, już po śmierci pomysłodawcy. Była to pierwsza tego rodzaju placówka w całej Afryce Zachodniej. W 1985 Oswald Madecki zapadł na śmiertelną chorobę i zmarł 11 listopada tego samego roku. Zgodnie ze swoją wolą pochowany został w Abeokucie^[2.4].

Do pracy w szpitalu udało mu się pozyskać wielu lekarzy, w tym kilkunastu Polaków^[2.4]. Z kolei część pielęgniarek została sprowadzona z Irlandii dzięki wsparciu misji katolickiej^[2.2]. Sam Oswald Madecki dołączył do grona zakonu trzeciego. Opiekował się też gromadą nigeryjskich sierot, którym opłacał koszty życia i kształcenia^[2.3].

Postać Oswalda Madeckiego pojawia się m.in. w książce Ewy Szumańskiej pt. Miłość w odcieniu ochry, gdzie opisany jest także szpital w Abeokucie^[3].

• tytuł Chief Agbeji of Egbaland nadany przez króla regionu Egba Alake
• Order Świętego Grzegorza Wielkiego
• Order Zasługi Pierwszej Klasy Republiki Federalnej Niemiec
• Krzyż Komandorski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (przyznany pośmiertnie)

Oswald Madecki jest patronem jednej z ulic w Abeokucie^[4] oraz alei w Cieszynie^[5]. Jego imieniem nazwano również stworzony przez niego Ośrodek Przeciwgruźliczy, gdzie znajduje się poświęcona mu tablica pamiątkowa^[2.5]. W Połańcu istnieje Fundacja Ochrony Zdrowia im. dra Oswalda Madeckiego^[6].

• 
  Szpital Najświętszego Serca w Abeoukucie
• 
  Szpital Najświętszego Serca w Abeoukucie
• 
  Kaplica

• Zygmunt Łazowski: Oswald Madecki – lekarz, społecznik, świecki misjonarz. W: Jacek Machowski, Zygmunt Łazowski, Witold Kozak: Polacy w Nigerii. T. I. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 1997. ISBN 83-86483-93-6.
• Ewa Szumańska: Miłość w odcieniu ochry. Warszawa: Czytelnik, 1979.

• Dr. Oswald Madecki. A short biography. rosemarie-steinhaeuser.de. [dostęp 2012-03-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (30 kwietnia 2009)]. (ang.).