Otidea
 Uchówka ośla (Otidea onotica) | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
uchówka |
| Nazwa systematyczna | |
| Otidea (Pers.) Bonord. Handb. Allgem. mykol. (Stuttgart): 205 (1851) | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Otidea onotica (Pers.) Fuckel | |
.jpg)
Otidea (Pers.) Bonord. (uchówka) – rodzaj grzybów należący do rzędu kustrzebkowców (Pezizales)[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Otideaceae, Pezizales, Pezizomycetidae, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].
W 1822 r. Christiaan Hendrik Persoon utworzył takson Peziza †† Otidea. W 1851 r. Hermann Friedrich Bonorden zamienił go na rodzaj Otidea[1]. Synonimy nazwy naukowej:
- Cochlearia (Cooke) Lambotte
- Flavoscypha Harmaja
- Otidea subgen. Pseudotis Boud.
- Peziza †† Otidea Pers.
- Peziza sect. Cochleate Fr.
- Peziza subgen. Cochlearia Cooke
- Pseudotis (Boud.) Boud.[2]
Nazwa polska według M.A. Chmiel[3].
Morfologia
Apotecja o wysokości 3–75 mm, szerokości 4–80 mm, często w pęczkach lub grupach, w kształcie miseczki lub ucha, czasami hipogeiczne i zamknięte. Hymenium białe, żółte, ochrowe, brązowe, prawie czarne, często z różowymi plamami. Powierzchnia zewnętrzna czasami tej samej barwy lub podobnej do hymenium z fioletowymi, zielonkawymi lub niebieskawymi odcieniami, pokryta brodawkami o kształcie od stożkowego do szeroko wypukłego, rzadziej gładka lub chropowata, brodawki tej samej barwy, lub ciemniejsze niż tło. Podstawa apotecjum owłosiona z wrastającą z nią do podłoża grzybnią o barwie białej, ochrowej, żółtej, pomarańczowej lub brązowej, u kilku gatunków żeberkowana. Zarodniki jednorzędowe, elipsoidalne, podłużne lub wrzecionowate, zazwyczaj z 2 gutulami, czasami z kilkoma mniejszymi granulkami, gładkie lub brodawkowate w SEM, rzadko pokryte kolcami lub z niskimi listewkami, cienkościenne do nieco grubościennych, szkliste do bardzo jasnobrązowych. Wstawki zazwyczaj zakrzywione lub haczykowate, rzadko proste, czasami z nacięciami lub z napęczniałymi wierzchołkami, septowane, zawierające refrakcyjne małe gutule na wierzchołkach. Worki 8-zarodnikowe, 116–275 × 8–19 µm. Subhymenium o grubości 100 –150 µm grubości, o gęstej teksturze intricata, strzępki czasami napęczniałe, często z rozproszonym pigmentem na przegrodach. Wewnętrzna warstwa ekscypulum o grubości 400–1500 µm, o teksturze intricata, strzępki cylindryczne do lekko napęczniałych, cienkościenne do grubościennych, bezbarwne do jasnobrązowych, często z żywicznymi powłokami w przegrodach. Zewnętrzna warstwa ekscypulum o grubości 70–150 µm, tekstura angularis, rzadziej tekstura prismatica. Powierzchnia z brodawkami o wysokości do 180 µm, utworzona przez występujące w pęczkach krótkie włoski o komórkach kulistych lub wydłużonych lub tekstura globulosa-angularis z pojedynczymi włoskami. Na powierzchni często występuje żywiczna warstwa o barwie żółtej do ciemnobrązowej, czasem zmieniająca kolor w KOH. Grzybnia wyrastająca z podstawy z przegrodami, prostymi strzępkami, często rozgałęziającymi się i łączącymi, często pokryta pigmentowanymi, drobnymi, żywicznymi wydzielinami[4].
- Otidea alutacea (Pers.) Massee 1895 – uchówka skórzasta
- Otidea bufonia (Pers.) Boud. 1907
- Otidea cantharella (Fr.) Quél. 1886 – uchówka cytrynowa
- Otidea cochleata (Huds.) Fuckel 1870 – uchówka ślimakowata, uchówka cienista
- Otidea leporina (Batsch) Fuckel 1870 – uchówka zajęcza
- Otidea mirabilis Bolognini & Jamoni 2001[5]
- Otidea onotica (Pers.) Fuckel 1870 – uchówka ośla
- Otidea tuomikoskii Harmaja 1976[5]
Niektóre inne:
- Otidea minor (Boud.) Olariaga & K. Hansen 2015 – uchówka drobna
- Otidea phlebophora (Berk. & Broome) Sacc. 1889 – uchówka pomarszczona
Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[6]. Wykaz gatunków i nazwy polskie według M.A. Chmiel (bez przypisów)[3] i innych[5][7].
Przypisy
- ↑ a b c Index Fungorum [online] [dostęp 2022-12-11] (ang.).
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2015-12-16] (ang.).
- ↑ a b Maria Alicja Chmiel, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów workowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany PAN, 2006, s. 88–89, ISBN 978-83-89648-46-4.
- ↑ Ibai Olariaga, Matteo Carbone, Karen Hansen, Nicola van Vooren, A monograph of Otidea (Pyronemataceae, Pezizomycetes), „Persoonia - Molecular Phylogeny and Evolution of Fungi”, 35 (1), s. 178, DOI: 10.3767/003158515X688000 [dostęp 2023-09-06] (ang.).
- ↑ a b c Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-09-06] (pol.).
- ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).
- ↑ Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-05-21] (pol.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.