P-18

Radar obserwacyjny P-18

Dane podstawowe
Producent	NNIIRT (Нижегородский научно-исследовательский институт радиотехники)
Typ	impulsowy
Przeznaczenie	obserwacyjny
Funkcje	Obserwacja przestrzeni powietrznej, wskazywanie celów dla systemów przeciwlotniczych
Historia
Lata produkcji	1970–2007
Dane techniczne
Rodzaj anteny	Yagi
Moc	260 kW
Zasięg	dla anteny na wysokości 10.35 m cel na pułapie 500 m: 60 km cel na pułapie 10000 m: 250 km cel na pułapie 27000 m: 270 km[1]
Apertura pionowa	-5º – 15º
Apertura pozioma	360º
Pasmo	VHF
Długość fali	1,76 – 2 m
Częstotliwość	150 – 170 MHz
Rozdzielczość	w odległości: 1800 m, w azymucie: 60'
Platforma	samochodowa
Użytkownicy
Rosja, Bułgaria, Gruzja, Łotwa, Węgry, Kazachstan KRLD, Czechy, Polska, Rumunia, Serbia, Finlandia, Kuba, Egipt
Multimedia w Wikimedia Commons

P-18 – radziecki wojskowy radar obserwacyjny.

Radar P-18 „Laura” jest wersją rozwojową starszego systemu P-12. Został opracowany w Biurze Projektowym SKB (obecnie NNIIRT) w Gorki pod kierunkiem E. W. Bukwałowa i wszedł do służby w 1970 roku, po zakończeniu programu testów państwowych.

Uzupełnieniem P-18 jest system identyfikacji swój/obcy 1L22 Parol, który wszedł do służby w 1979 r. W przeciwieństwie do wcześniejszych systemów, nowy interrogator transportowany jest na oddzielnej ciężarówce.

P-18 był eksportowany do wielu państw i do dzisiaj pozostaje w służbie. NNIIRT oferuje dla niego pakiety modernizacyjne, obejmujące instalację cyfrowego nadajnika i odbiornika, systemu automatycznego filtrowania zakłóceń, a także systemy cyfrowej obróbki sygnału i diagnostyczne współpracujące z komputerem klasy PC. W zależności od kraju pochodzenia i producenta zmodernizowane P-18 są nazywane P-18M, P-18-1 lub P-18-2. Modernizacje radarów P-18 oferuje także rosyjsko-białoruska firma JSC Defense Systems(inne języki)^[2].

W 1984 r. P-18 został zastąpiony przez radar 1L13 Nebo.

W skład zestawu P-18 wchodzą:^[3]

• Kabina operatorów na ciężarówce Ural-375
• antena na ciężarówce Ural-375
• dwie przyczepy PS-1 i PS-2 z generatorami elektrycznymi GAD-16
• system identyfikacji swój/obcy NRS-12 lub 1L22 (1Л22)

System posiada wysoki poziom autonomii, oraz możliwość konserwacji i napraw w warunkach polowych.

P-18 posiada wiele cech wspólnych z wcześniejszym P-12NA, jednak w porównaniu z P-12 cechuje się większym zasięgiem, dokładnością i niezawodnością.
Radar może pracować niezależnie, lub w ramach zautomatyzowanego systemu dowodzenia i kierowania, gdzie służy do wskazywania celów dla baterii rakiet przeciwlotniczych. Pojedyncza antena P-18 odpowiada za nadawanie i odbiór sygnału. Składa się ona z szesnastu anten Yagi zamontowanych w dwóch rzędach po 8. Zmiana wysokości i kąta podniesienia anteny może odbywać się w czasie pracy radaru. Skanowanie w azymucie odbywa się przez mechaniczny obrót anteny z częstotliwością 10 obr./min. Wskazania radaru są wyświetlane na dwóch wskaźnikach sytuacji poziomej (plan position indicator) i zapasowym analogowym oscyloskopowym wskaźniku odległości (A-Scope). Radar posiada możliwość automatycznej zmiany częstotliwości z czterema predefiniowanymi częstotliwościami, zwiększający odporność na zakłócenia pasywne i aktywne system oznaczania celu ruchomego (moving target indicator), oraz możliwość wyświetlania celów wykrytych przez inny radar.

Oryginalny P-18 posiadał nadajnik oparty na koncentrycznych wnękach rezonansowych, odbiornik zbudowany na lampach próżniowych, tranzystorowy przedwzmacniacz oraz lampowo-diodowy duplekser^[4]. Jako interrogatora do identyfikacji swój/obcy używano NRS-12, lub późniejszego 1L22 Parol.

Obsada P-18 składa się z pięciu żołnierzy, przy czym do obsługi systemu potrzeba czterech, tak więc możliwa jest praca całodobowa w systemie zmianowym. Rozwinięcie P-18 trwa 50 minut. kolejne 3 minuty potrzebne są na rozgrzanie lamp próżniowych. Przywrócenie zestawu do położenia marszowego zajmuje 45 minut. Jeden z dwóch wskaźników sytuacji poziomej jest przenośny, dzięki czemu radar może być obsługiwany zdalnie, z odległości do 500 m. Do ustalenia wysokości wykrytego obiektu potrzebny jest dodatkowy wysokościomierz, n.p.: PRW-9, lub PRW-16. Dla zwiększenia odporności na zakłócenia i zakresu wykrywanych celów P-18 zazwyczaj pracuje w ugrupowaniu z innymi radarami, takimi jak P-19, lub P-40. Pasmo, w którym pracuje P-18 sprzyja wykrywaniu samolotów o cechach stealth^[1][5].

P-18 był używany przez ZSRR od 1971 roku. Po rozpadzie Związku Radzieckiego radary zostały przejęte przez nowo powstałe państwa. Wiele obecnie używanych P-18 zostało zmodernizowanych.

•  ZSRR – przejęte przez Rosję i byłe republiki
•  Bułgaria
•  Czechy – użyte podczas ćwiczeń NATO „Flying Rhino” 1999
•  Egipt
•  Finlandia – występuje pod nazwą „Maalinosoitustutka 2”, używany do naprowadzania artylerii przeciwlotniczej i baterii S-125 Newa/Peczora^[6].
•  Gruzja
•  Kazachstan – zmodernizowane przez Aerotechnica MLT^[7]
•  Korea Północna
•  Kuba
•  Łotwa
•  Polska – używane pod nazwą „Laura” m.in. w zestawie PZR S-125SC NEWA
•  Rumunia^[8]
•  Serbia
•  Węgry – modernizowane przez HM Arzenal od 2000 r.^[9].

P-18 był używany w licznych konfliktach na Bliskim Wschodzie, w Europie i Azji. Jego unikalną cechą jest możliwość wykrywania samolotów stealth. Ukształtowanie i materiały pokrycia płatowców takich samolotów są mniej skuteczne w rozpraszaniu fal elektromagnetycznych w paśmie metrowym niż fal centymetrowych czy milimetrowych. Wykorzystanie P-18 podczas wojny domowej w Kosowie przyczyniło się do zestrzelenia trudno wykrywalnego bombowca F-117 Nighthawk^[10].

• NNIIRT