POLRAD

Wieża radaru meteorologicznego Ramża k. Katowic (wysokość ok. 35 m)

POLRAD – polska sieć radarów meteorologicznych, naziemnych urządzeń teledetekcyjnych dokonujących monitoringu struktury oraz przemieszczania się obiektów meteorologicznych w troposferze w zasięgu kilkuset kilometrów (w tym opadu na powierzchnię ziemi). Pomiary te stanowią ważne źródło danych wejściowych do numerycznych modeli meteorologicznych i hydrologicznych.

Wyposażenie i parametry techniczne

Sieć POLRAD składa się z ośmiu radarów produkcji Gematronik (Niemcy). Są to radary dopplerowskie, pracujące w zakresie C (ok. 5,5 GHz), typów Meteor 360AC, 500C i 1500C. W 2009 roku rozpoczęto stopniową wymianę radarów na radary podwójnie spolaryzowane (dual polarization) Meteor 1600C – nową generację radarów meteorologicznych, o znacznie zwiększonych możliwościach pomiarowych, także w zakresie ich jakości.

Podstawowe parametry radarów typu Meteor (producent: Selex SI Gematronik):

Typ Meteor 360AC Meteor 500C Meteor 1500C Meteor 1600CDP Meteor 735CDP10[1]
średnica anteny (m) 4,2 4,2 4,2 4,2 4,1
dokładność pozycji anteny (°) 0,1 0,1 0,1 0,1 0,05
nadajnik magnetron magnetron klistron klistron magnetron z półprzewodnikowym

przełączaniem IGBT

poziom szumów (dB) 4 2 2 3 2
zakres dynamiki (dB) 85 95 95 105 118
typ procesora sygnału radarowego RVP6 Aspen DRX Aspen DRX Aspen GDRX GDRX® 5
szerokość wiązki (°) 1 1 1 1 1
polaryzacja liniowa poz. liniowa poz. liniowa poz. podwójna (poz./pion.) podwójna (poz./pion.)
moc wysyłanego impulsu (kW) 250 250 250 250 400
szerokość impulsu (długi/krótki) (μs) 0,85 / 2,0 0,83 / 2,0 0,85 / 2,0 0,67 / 0,83 / 1,67 / 3,3 0,33 –3,3
pasmo częstotliwości (GHz) 5,45 – 5,825 5,42 – 5,82 5,60 – 5,65 5,60 – 5,65 5,635 – 5,65
częstotliwość powtarzania impulsów PRF (Hz) 250 / 1200 250 / 1200 250 / 1200 250 / 1300 250 – 2400
rozdzielczość danych (bity) 4 8 8 .
Maksymalna prędkość dopplera (m/s) 47,8 47,8 47,8 128
Zasięg skanowania klasyczny/doppler (km) 250 / 125 250 / 125 250 / 125 250 / 125 250 / 125
Skan atmosfery klasyczny/doppler (min) 10 / 10 10 / 10 10 / 10 10 / 10 5 / 5
Rozdzielczość danych klasyczny/doppler (km/px) 1 / 0,5 1 / 0,5 1 / 0,5 1 / 0,5 0,5 / 0,5
Zysk kierunkowy (dB) 45

Organizacja systemu

Radary zakupiono z kredytu Banku Światowego dla Polski[2]. Swym zasięgiem obejmują cały kraj. Operatorem radarów jest Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, w ramach którego działa Ośrodek Teledetekcji Naziemnej, nadzorujący pracę operacyjną radarów meteorologicznych i innych systemów teledetekcyjnych, oraz prowadzący prace o charakterze badawczym. Według procedury standardowej, określonej w rozporządzeniu ministra środowiska, obowiązkiem IMGW jest wykonywanie zdjęcia co godzinę[3].

Udostępniane dane publiczne

Dane z sieci POLRAD, obrazowane w postaci map pola opadu (produkt radarowy CMAX), są dostępne w rozdzielczości czasowej co 5 minut na stronie: meteo.imgw.pl oraz na stronie awiacja.imgw.pl przeznaczonej dla awiacji razem z rozmieszczeniem radarów i animacją ostatnich 5 godzin zachmurzenia i opadów.

Na stronie meteo.imgw.pl dane są prezentowane na podkładach mapowych OSM oraz na stronie: radar-opadow.pl od lipca 2017 r. są dostępne następujące produkty radarowe:

  • CMAX – odbiciowość maksymalna,
  • CAPPI – odbiciowość na wysokości 1 km n.p.m.,
  • SRI – natężenie opadu,
  • EHT – wysokość wierzchołków echa radarowego,
  • PAC – suma opadu 1 h,
  • ZHAIL – prawdopodobieństwo wystąpienia gradu.

Dodatkowe inicjatywy prywatne

Latem 2020 r. programiści Polskich Łowców Burz stworzyli stronę daneradarowe.pl/, na której dostępny jest produkt radarowy PPI – rozkład odbiciowości / wiatru radialnego na pojedynczej elewacji. Dane te są prezentowane ze skanu dopplerowskiego (125km) oraz klasycznego (250km) dla każdego radaru z osobna.

Wiosną 2023 r. miała miejsce premiera nowej wersji strony daneradarowe.pl/ na której dodane zostały nowe produkty radarowe. Dodano m.in. CAPPI 1-8 km oraz CMAX dla każdego radaru oraz mapę zbiorczą dla całej Polski. Nowością jest też aktualizacja danych z częstotliwością 5 min dla radarów po modernizacji.

Rozmieszczenie elementów systemu

Rozmieszczenie oraz okres pracy operacyjnej radarów sieci POLRAD:[4][5][6]
Radar \ Typ Lokalizacja Meteor 360AC Meteor 500C Meteor 1500C Meteor 1600CDP Meteor 735CDP10[7]
Legionowo k. Warszawy

52°24′19″N 20°57′40″E/52,405278 20,961111

25.09.2002 - 16.05.2022[8] 05.08.2022–[9]
Świdwin k. Szczecina

53°47′44″N 15°50′13″E/53,795556 15,836944

2003 - 30.08.2022[10] 07.10.2022–[10]
Rzeszów Lotnisko Rzeszów

50°06′53″N 22°01′28″E/50,114722 22,024444

2003 - 2015 2015 - 10.10.2022[11] 27.10.2022–
Poznań (radar) 52°24′48″N 16°47′43″E/52,413333 16,795278 2003 - 02.11.2022 25.11.2022–[12]
Użranki k. Mrągowa

53°51′23″N 21°24′42″E/53,856389 21,411667

05.04.2023-[10][13][9][14]
Ramża k. Katowic

50°09′05″N 18°43′30″E/50,151389 18,725000

1996 - 2010 2011 - 27.02.2023 25.04.2023–
Pastewnik k. Jeleniej Góry

51°42′22″N 16°41′40″E/51,706111 16,694444

04.09.2000-2009 2009 - 02.01.2016

01.12.2016 - 25.04.2023[15]

16.06.2023–[7]
Góra św. Anny 50°27′44″N 18°09′04″E/50,462222 18,151111 28.11.2023–[16][12][17][14][18]
Brzuchania k. Krakowa

50°23′39″N 20°05′00″E/50,394167 20,083333

2004 - 06.12.2022 18.12.2023–[12][15][19]
Szemud k. Gdyni

54°30′01″N 18°16′25″E/54,500278 18,273611

27.03.2024–[20][21][22]
Gdańsk[a] Lotnisko Gdańsk

54°23′03″N 18°27′23″E/54,384167 18,456389

2003 - 27.03.2024
Rozmieszczenie radarów meteorologicznych sieci POLRAD

W 2017 r. stacje pomiarowe oraz radary meteorologiczne państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej zostały zrównane statusem z budowlami przeciwpowodziowymi[23], co - jak wskazano w odpowiedzi[24] na interpelację poselską - umożliwia skrócenie postępowań administracyjnych w celu wydawania decyzji lokalizacyjnych oraz przyspieszenie procesu uzyskiwania wymaganych prawnie[25] pozwoleń.

W 2019 r. Polska otrzymała pożyczkę z Banku Światowego na sfinansowanie kosztów Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej w Dorzeczu Odry i Wisły i zamierza przeznaczyć część środków z tej pożyczki na płatności związane z kontraktem pn.: Modernizacja sieci radarów meteorologicznych POLRAD. Dzięki tej inwestycji wszystkie radary zostaną wymienione na nowe magnetronowe z funkcjonalnością pomiarów w podwójnej polaryzacji. Dodatkowo zostaną wybudowane 2 nowe radary na Górze Św. Anny w woj. opolskim oraz w miejscowości Użranki w woj. warmińsko-mazurskim niedaleko Mrągowa[26].

6 listopada 2020 r. podpisano umowę na modernizację sieci radarowej pomiędzy IMGW a INSTAL WARSZAWA S.A. i LEONARDO Germany GmbH (Selex SI Gematronik). Modernizacja potrwa do 2023r[27][28][29].

Uwagi

  1. ↑ Po zakończonych testach nowego radaru Szemud radar w Gdańsku zostanie wyburzony.

Przypisy

  1. ↑ METEOR 700C AND 735C WEATHER RADAR [online], electronics.leonardo.com [dostęp 2022-03-23] (ang.).
  2. ↑ 90 lat Państwowej Służby Hydrologiczno-Meteorologicznej w Polsce. Strona IMGW (dostęp 28.07.2011)
  3. ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie standardowych procedur zbierania i przetwarzania informacji przez państwową służbę hydrologiczno-meteorologiczną oraz państwową służbę hydrogeologiczną (Dz. U. z 2008 r. Nr 225, poz. 1501) (uznane za uchylone).
  4. ↑ Sieć radarów POLRAD – charakterystyka i znaczenie dla pilotów | dlapilota.pl [online], dlapilota.pl [dostęp 2022-06-03] (pol.).
  5. ↑ Rozwój meteorologii radarowej w Polsce | Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowy Instytut Badawczy [online], www.imgw.pl [dostęp 2022-05-17].
  6. ↑ POLRAD i PERUN – integracja danych [online], Obserwator [dostęp 2023-12-05] (pol.).
  7. ↑ a b Radar w Pastewniku z widokiem. Wszystkie 10 radarów już działa po modernizacji
  8. ↑ Zakończenie pracy radaru w Legionowie - 1500C [online], Facebook [dostęp 2022-05-16] (pol.).
  9. ↑ a b Rozpoczęcie prac budowlanych radaru na Mazurach. Wymiana radaru Legionowo.
  10. ↑ a b c Modernizacja sieci radarów meteorologicznych POLRAD – stan aktualny | Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowy Instytut Badawczy [online], www.imgw.pl [dostęp 2022-09-23].
  11. ↑ Redakcja, Trwa renowacja radaru meteorologicznego Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej na lotnisku w Jasionce [online], Rzeszów Nasze Miasto, 19 października 2022 [dostęp 2022-10-22] (pol.).
  12. ↑ a b c Modernizacja stan na 1 marca 2023 r. [online], instalwaw.com.pl [dostęp 2023-03-03].
  13. ↑ Radar Użranki [online], 12 maja 2022.
  14. ↑ a b Radar przy Górze św. Anny już na ukończeniu. Radar Użranki już gotowy i zwiększa bezpieczeństwo tego regionu.
  15. ↑ a b Pastewnik gotowy na wymianę
  16. ↑ IMGW-PIB rozpoczyna budowę nowego radaru meteorologicznego | Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowy Instytut Badawczy [online], www.imgw.pl [dostęp 2022-12-02].
  17. ↑ Radio Opole, Trwa budowa radaru meteorologicznego na Górze św. Anny. Prace zakończą się jesienią [online], Trwa budowa radaru meteorologicznego na Górze św. Anny. Prace zakończą się jesienią, 6 czerwca 2023 [dostęp 2023-06-18] (pol.).
  18. ↑ Patrycja Leszczyk, Radar na Górze świętej Anny przykryty kopułą. To była skomplikowana operacja [online], Opolska360, 15 października 2023 [dostęp 2023-10-15] (pol.).
  19. ↑ Radar Brzuchania stan budowy na początek lipca 2023r.
  20. ↑ Tomasz Smuga, Na Pomorzu powstanie nowy radar meteorologiczny. Zostanie wybudowany w gminie Szemud [online], Wejherowo Nasze Miasto, 15 lutego 2023 [dostęp 2023-03-18] (pol.).
  21. ↑ W gminie Szemud powstanie radar meteorologiczny [online], nadmorski24.pl [dostęp 2023-06-18].
  22. ↑ Pod Gdańskiem powstał kolejny radar meteorologiczny.
  23. ↑ Ustawa z dnia 25 maja 2017 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1381)
  24. ↑ Marcin Gajda: Interpelacja nr 13366 w sprawie dotyczącej uwag do ustawy o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych. sejm.gov.pl, 2017-08-01. s. 1-2. [dostęp 2023-01-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-01)].
  25. ↑ Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414)
  26. ↑ Modernizacja sieci radarów meteorologicznych POLRAD / POLRAD Weather Radar Modernization – Biuletyn Informacji Publicznej. [dostęp 2019-11-01].
  27. ↑ Instal – Aktualności – Radary meteorologiczne dla IMGiW – podpisanie umowy. instalwaw.com.pl. [dostęp 2020-12-11].
  28. ↑ Radary meteorologiczne – pierwsze roboty budowlane [online], www.instalwaw.com.pl [dostęp 2022-03-23].
  29. ↑ Modernizacja sieci POLRAD [online], Obserwator [dostęp 2022-05-19] (pol.).

Literatura

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya