PSzH

PSzH

PSzH
Dane podstawowe
Państwo	Węgry
Typ pojazdu	transporter opancerzony
Trakcja	kołowa (4x4)
Załoga	3+6
Dane techniczne
Silnik	silnik wysokoprężny Csepel D414.44 o mocy 73,55 kW
Poj. zb. paliwa	200 l
Pancerz	14 mm max.
Długość	5695 mm
Szerokość	2500 mm
Wysokość	2308 mm
Prześwit	420 mm
Masa	7600 kg
Osiągi
Prędkość	80 km/h w terenie: 35-45 km/h w wodzie: 9 km/h
Zasięg pojazdu	500 km (droga)
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.)	bez przygotowania: pływający
Rowy (szer.)	0,6 m
Ściany (wys.)	0,4 m
Kąt podjazdu	60%
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 x wkm KPWT kal. 14,5 mm 1 x czkm PKT kal. 7,62 mm
Użytkownicy
Irak, NRD, Węgry
Multimedia w Wikimedia Commons

D-944 PSzH lub PSzH-IV – węgierski kołowy transporter opancerzony skonstruowany w drugiej połowie lat 60. XX wieku.

Węgry w latach 60. XX wieku zaczęły samodzielnie rozwijać produkcję pływających kołowych pojazdów opancerzonych, w oparciu o komponenty produkowanych samochodów ciężarowych, przede wszystkim przedsiębiorstwa Csepel^[1]. Pierwszym był opancerzony samochód rozpoznawczy D-442 FUG, wzorowany na radzieckim BRDM-1^[1]. W 1966 roku opracowano prototyp wersji rozwojowej FUG, z inaczej ukształtowanym pancerzem i wieżą obrotową^[1]. Pojazd ten na zachodzie był określany jako FUG-66^[2]. W 1970 roku zaprezentowano docelową wersję, z ponownie zmienionym kształtem pancerza^[2]. Oznaczenie fabryczne wozu to D-944^[2]. Początkowo samochód otrzymał oznaczenie FUG-2 (na zachodzie oznaczony jako FUG-70), lecz ostatecznie, w związku z przeklasyfikowaniem na transporter opancerzony, otrzymał oznaczenie: PSzH (zapisywane także jako PSZH), będące skrótowcem od páncélos szállító harcjármű (transporter opancerzony)^[2]. Znany jest także w literaturze poza Węgrami jako PSzH-IV, co było oznaczeniem wersji eksportowej. Do produkcji został wprowadzony w 1970 roku i do 1979 roku wyprodukowano 2600 egzemplarzy^[3] .

Kadłub zbudowany jest z płyt walcowanych, łączonych spawaniem o grubości maksymalnej 14 mm^[2]. Na kadłubie transportera umieszczono wieżyczkę strzelecką z karabinem maszynowym kalibru 14,5 mm KPWT z zapasem amunicji wynoszącym 500 nabojów i sprzężonym z nim karabinem maszynowym 7,62 mm PKT z 2000 nabojów^[2]. Wieża poruszana była ręcznie, kąt ostrzału w płaszczyźnie pionowej wynosił od -5° do +30°^[2]. W nocy prowadzono ogień korzystając z aktywnych urządzeń noktowizyjnych^[2]. Obok kierowcy po prawej stronie siedział dowódca plutonu, a w wieżyczce zajmował miejsce strzelec^[3] . Dzięki usunięciu czterech małych kół, wysuwanych z dna transportera FUG, uzyskano miejsce dla sześciu żołnierzy desantu^[2]. Pojazd wyposażono w boczne dwudzielne drzwi po obu stronach kadłuba^[2]. Żołnierze mogli prowadzić ogień z wnętrza transportera przez cztery otwory strzeleckie w bokach kadłuba^[2]. Pojazd zachował pływalność, napęd w wodzie zapewniały dwa pędniki. Podczas pływania podnoszony był falochron (w odróżnieniu od FUG, składany na górną płytę kadłuba, a nie dolną)^[2]. PSzH wyposażony był w noktowizory kierowcy i dowódcy i urządzenia łączności wewnętrznej.

Transportery PSzH były używane przede wszystkim przez armię węgierską, jako transportery opancerzone^[3] . W mniejszej liczbie były eksportowane do Iraku i Niemieckiej Republiki Demokratycznej^[3] . Według niepewnych źródeł, pojedyncze trafiły też do Czechosłowacji (domniemane oznaczenie OT-66)^[2].

• Jerzy Jackowski, Tadeusz Wysocki. Kołowe środki transportu armii węgierskiej. „Nowa Technika Wojskowa”. 1/93, s. s. 7-9, 1993. ISSN 1230-1655. 
• T. M.. PSzH-IV. „Nowa Technika Wojskowa”. Nr 3/98, s. 59–60, 1998. ISSN 1230-1655. 
• A D-944 páncélozott szállító harcjármű (PSZH) [online], 4 września 2006 [zarchiwizowane z adresu 2013-06-09]  (węg.).