Palemonowicze

Herb książęcy Pogoń Litewska

Palemonowicze – według kronik litewskich (m.in. Kroniki Bychowca) legendarna dynastia władców ruskich i litewskich wywodząca się od księcia Palemona.

Potomkowie Palemona

Drzewo genealogiczne wielkich książąt litewskich wywodzące ich od Palemona

Legendarnym protoplastą rodu był Palemon – legendarny litewski książę, który wraz z rodziną i 500 towarzyszami miał uciec z Rzymu. Towarzyszami Palemona mieli być przedstawiciele czterech rodów: Kolumnów (nawiązanie do rodu Colonna), Centaurów (nawiązanie do herbu Hippocentaurus), Róż i Ursynów (nawiązanie do rodu Orsinich)[1]. Palemon miał mieć trzech synów: Borkusa (założyciela Jurborku), Kunasa (założyciela Kowna) oraz Sperę. Spośród nich jedynie Kunas miał dzieci – Kiernusa (założyciela Kiernowa) oraz Gimbutasa panującego na Żmudzi. Jedyna córka Kiernusa Pojata została żoną Żywibunda (księcia Dziawołtwy) z rodu Centaurów wynosząc ten ród do władzy (według innej wersji Żywibund miał być synem Kiernusa)[2][3][4].

Do potomków Palemona panujących na Litwie mieli należeć m.in. Monćwiłł, Erdwił, Ryngold, Wikint, Kukowoyt, Utenis czy Szwentaragis (czasem wymieniani są również Dowsprunk i Mendog)[5].

Według Kodeksu Olszewskiego Centaurowie mieli sprawować władzę od śmierci Ryngolda (ostatniego potomka Palemona w linii męskiej) do wstąpienia na tron Witenesa z rodu Kolumnów (sam Palemon wg kodeksu również miał należeć do rodu Kolumnów)[6].

Powiązania pomiędzy Giedyminowiczami (a przez to i Jagiellonami) a Palemonowiczami nie są jasne. Według niektórych kronik Giedymin jako członek rodziny Witenesa miał należeć do rodu Kolumnów, w zależności od kroniki rodu samego Palemona lub jego towarzyszy[6]. Według Zadońszczyny miał być zaś spokrewniony z Dowmuntem[7], który mógł należeć do Palemonowiczów. Według litewskiej tradycji Giedymin wywodzi się od Butywida[8].

Rody wywodzące się od Palemonowiczów

Na pochodzenie od Palemona lub jego towarzyszy powoływali się m.in. Pacowie, Radziwiłłowie, Sapiehowie, Sołłohubowie. Według Macieja Stryjkowskiego rzymskie pochodzenie posiadali Moniwidowie, Dowojnowie, Gasztołdowie oraz Giedroyciowie[6].

Według Kodeksu Olszewskiego Giedyminowicze wywodzili się od rodu Kolumnów, zaś Holszańscy i Giedroyciowie od Centaurów[6].

Przypisy

  1. ↑ Redaktor, Podróż w świat heraldyki. 2. Czasy prastare (legendarne)… z historią Litwy w tle [online], Małopolskie Centrum Edukacji „MEC”, 2 czerwca 2020 [dostęp 2024-07-18] (pol.).
  2. ↑ Palemonas [online], www.vle.lt [dostęp 2024-07-18] (lit.).
  3. ↑ Kernius [online], www.vle.lt [dostęp 2024-07-18] (lit.).
  4. ↑ Mečislovas Jučas, Lietuvos metraščiai ir kronikos.
  5. ↑ Benediktas Jankauskas: „Istorinė tiesa ar tikroviška legenda?“ | Žemaitija [online] [dostęp 2024-07-18] (lit.).
  6. ↑ a b c d Elżbieta Kulicka, Legenda o rzymskim pochodzeniu Litwinów i jej stosunek do mitu sarmackiego, 1980.
  7. ↑ Zadońszczyna, Cytat: Молвяше Андреи Олгордович своему брату: «Брате Дмитреи, сами есмя собе два браты, с(ы)н(о)ве Олгордовы, а внуки мы Доментовы, а правнуки есми Сколомендовы.
  8. ↑ Butvydas [online], www.vle.lt [dostęp 2024-07-18] (lit.).

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya