Parasol

Ten artykuł dotyczy przedmiotu chroniącego przed deszczem, słońcem. Zobacz też: Parasol (ujednoznacznienie).
Budowa współczesnego parasola

Parasol (wł. parasole – dosłownie „słońcochron”) – przedmiot chroniący przed deszczem, słońcem lub śniegiem. Składa się z dwóch części: rączki oraz usztywnionego kawałka materiału, najczęściej o kształcie wielokąta foremnego.

Historia

Francuska elegantka z parasolem, Paryż 1905.

Pierwsze parasole były używane w starożytnym Egipcie około czterech tysięcy lat temu[potrzebny przypis]. W Chinach ok. 400 r. n.e. parasole wykonywane były z natłuszczonego papieru[potrzebny przypis]. W Chinach parasol stanowił oznakę dostojeństwa[1]. Parasol został spopularyzowany w Europie przez Greków[potrzebny przypis]. W starożytnej Grecji parasole miewały znaczenie kultowe[1]. Znajomość techniki tworzenia parasoli, niekiedy bogato zdobionych, zachowała się w czasach Cesarstwa Rzymskiego i Bizantyjskiego[1]. W średniowiecznej Europie jego użycia zaprzestano, a popularność odzyskał w XV wieku[1].

Thomas Wright, angielski pisarz z XVII wieku, w swoich Domestic Manners of the English opisał gentlemana, któremu sługa podaje parasol. John Evelyn w swym pamiętniku opisał pod datą 22 czerwca 1664 roku kolekcję rzadkich towarów luksusowych pokazanych mu przez niejakiego Thompsona — wśród nich był chiński parasol.

Na początku XVIII wieku rozpoczęto produkcję chińskich parasoli we Francji i Anglii. W okresie Dyrektoriatu we Francji rozpowszechniła się moda na parasole orientalizowane[1].

4 maja 1715 roku Jean Marius opatentował we Francji składany parasol[2]. W 1752 roku piszący z Paryża płk. (potem gen.) James Wolfe opisał ulicę pełną przechodniów używających parasoli do ochrony zarówno przed słońcem, jak i deszczem i zastanawiał się, dlaczego zwyczaj ten nie jest równie popularny w Anglii. Do końca XVIII wieku parasole noszono „odwrotnie”, tzn. stojąc opierano się o czubek, a nie o rączkę parasola[potrzebny przypis]. W XIX wieku dokonał się wyraźny podział na parasole męskie (od deszczu) i żeńskie (od słońca)[1]. W okresie II Cesarstwa zyskały popularność parasole kawiarniane, rozpościerające się nad stolikami[1].

Typy konstrukcyjne

  • Parasole składane (kieszonkowe) – charakteryzują się teleskopowym stelażem (składanym na trzy części), co pozwala na znaczne zmniejszenie gabarytów przedmiotu (często „do torebki”). Są przeznaczone dla osób mobilnych i pracowników terenowych[3][4].
  • Parasole długie (laski) – posiadają jednolity, nieskładany trzon, często zakończony elegancką rączką (np. drewnianą lub typu „hook”). Postrzegane są jako bardziej eleganckie i wytrzymałe od modeli składanych, często wykorzystywane np. w branży hotelarskiej[5].
  • Parasole golfowe – modele o największej średnicy czaszy (zazwyczaj 25–30 cali), pierwotnie przeznaczone dla graczy w golfa, obecnie stosowane w marketingu jako produkty segmentu VIP. Często wyposażone są we wzmocnioną konstrukcję oraz podwójną czaszę wentylowaną, redukującą napór wiatru[6].


Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ a b c d e f g Stefan Kozakiewicz (red.), Słownik terminologiczny sztuk pięknych, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1969, s. 269-270.
  2. ↑ Académie, Machines et inventions approuvées par l'Académie royale des sciences depuis son établissement... (jusqu'en 1754) avec leur description, G. Martin, 1735 [dostęp 2020-11-02] (fr.).
  3. ↑ S. Jaksch: A Foldable Umbrella Structure – Developments and Experiences. ResearchGate, 2011. [dostęp 2025-12-02]. (ang.).
  4. ↑ Folding Umbrella Framework Destruction Force Analysis Based on Virtual Prototype. Applied Mechanics and Materials (138–139), s. 234–239, 2011. [dostęp 2025-12-02]. (ang.).
  5. ↑ Expandable Umbrella Using Design Thinking Approach. International Journal for Multidisciplinary Research (5/6), 2023. [dostęp 2025-12-02]. (ang.).
  6. ↑ L. Kuijt-Evers, et al.: Effect of canopy shape on physical load when holding an umbrella. PubMed, NLM, 2013. [dostęp 2025-12-02]. (ang.).

Bibliografia

  • Darek Saracyn, Małgorzata Golewska-Stafiej: Wynalazki. Cz. 1. Warszawa: Media Service Zawada, 2006. ISBN 83-60165-44-0.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya