Pascal Lissouba

Pascal Lissouba

Data i miejsce urodzenia	15 listopada 1931 Tsinguidi
Data i miejsce śmierci	24 sierpnia 2020 Perpignan
Prezydent Konga
Okres	od 31 sierpnia 1992 do 25 października 1997
Przynależność polityczna	Panafrykański Związek na rzecz Demokracji Społecznej
Pierwsza dama	Jocelyne Lissouba
Poprzednik	Denis Sassou-Nguesso
Następca	Denis Sassou-Nguesso
Premier Konga
Okres	od 24 grudnia 1963 do 15 kwietnia 1966
Przynależność polityczna	Narodowy Ruch Rewolucyjny
Poprzednik	Alphonse Massamba-Débat
Następca	Ambroise Noumazalaye
Multimedia w Wikimedia Commons

Pascal Lissouba (ur. 15 listopada 1931 w Tsinguidi, zm. 24 sierpnia 2020 w Perpignan^[1]) – kongijski polityk, premier Konga od 24 grudnia 1963 do 15 kwietnia 1966, pierwszy demokratycznie wybrany prezydent Konga od 31 sierpnia 1992 do 25 października 1997^[2].

Absolwent Liceum Felix Faure (1948–1952) w Nicei, École Supérieure d'Agriculture w Tunisie i Uniwersytetu Paryskiego (1958–1961).

Zaraz po ukończeniu studiów, w latach 1961–1963 został zatrudniony w Ministerstwie Rolnictwa (1961-63), w grudniu 1963 został mianowany premierem i sprawował ten urząd do kwietnia 1966. Po obaleniu Alphonse Massamba-Débata w 1968 roku, mimo odsunięcia od życia politycznego, Lissouba pozostał członkiem rządu. W 1973 roku został aresztowany, a następnie uniewinniony za udział w nieudanym zamachu stanu. W 1977 roku – po zabójstwie prezydenta – został aresztowany, a potem uniewinniony z zarzutów o udział w nieudanym zamachu stanu w 1973. Mimo to został aresztowany i skazany na dożywocie za udział w zabójstwie. W 1979 został zwolniony, lecz musiał opuścić kraj i do 1990 przebywał na wygnaniu we Francji. We Francji był profesorem na Uniwersytecie w Paryżu, a następnie pracował dla UNESCO w Paryżu i Nairobi. Po odsunięciu od władzy prezydenta Denisa Sassou-Nguesso powrócił do ojczyzny i w sierpniu 1992 został wybrany nowym prezydentem Konga, pokonując w II turze wyborów Bernarda Kosélasa.

Kolélas stanął wówczas na czele opozycyjnej koalicji Unii na rzecz Odnowy Demokracji (URD), w skład której wchodziła MCCDI i PCT z Denisem Sassou-Nguesso. Konflikt między pierwszym demokratycznym prezydentem Lissoubą a opozycją rozgorzał na przełomie maja i czerwca 1993, kiedy to w zamieszkach śmierć poniosło 2000 osób. W styczniu 1994 wojsko zablokowało dzielnicę Bacongo w stolicy kraju, w której mieszkał Kolélas i mieściła się siedziba powołanej przez niego milicji Ninja. Zbrojną konfrontacje przerwało porozumienie z 30 stycznia 1994. Publiczne pojednanie między Kolélasem a prezydentem Lissoubą, do którego doszło w czerwcu 1994, zaowocowało w lipcu 1994 powołaniem go na stanowisko burmistrza Brazzaville^[3].

Lissouba i jego polityczny partner Bernard Kolélas byli zmuszeniu do ucieczki z kraju, kiedy 14 października 1997 bojówki kierowane przez Sassou-Nguesso i wspierające ich siły Angoli przejęły kontrolę nad Brazzaville. Dzień później Sassou-Nguesso ogłosił zniesienie urzędu premiera i obalenie prezydenta Pascala Lissouby^[4]. Od tego czasu przebywał na emigracji w Londynie. Chciał powrócić do kraju i wystartować w wyborach w 2002 roku, jednak w grudniu 2001 roku został postawiony przed sądem w Brazzaville w trybie zaocznym i skazany na 30 lat obozu pracy za zdradę i korupcję^[5].