Pasmo W

Pasmo W (ang. W band) – w technice radiowej i radarowej oznaczenie zakresu częstotliwości mikrofalowych od 75 do 110 GHz, odpowiadających długościom fali w przybliżeniu od 4 do 2,7 mm^[1][2]. Zakres ten mieści się w paśmie EHF (30–300 GHz)^[3].

Granice pasma W (75–110 GHz) są stosowane m.in. w standardach oznaczeń pasm radarowych IEEE oraz w opisach zakresów widma publikowanych przez NASA^[2][1]. W zestawieniach spotyka się także wskazywanie wybranych podzakresów częściej używanych w praktyce (np. okolice 76–81 GHz i 92–100 GHz)^[2].

Ze względu na małą długość, fale w paśmie W rozchodzą się w przybliżeniu quasi optycznie – prawie po liniach prostych i głównie w zasięgu widoczności nadajnika^[4]. Sygnał jest zwykle silnie tłumiony i zasłaniany przez przeszkody (np. budynki, ukształtowanie terenu), a także wrażliwy na opady atmosferyczne, co może prowadzić do zjawiska określanego jako rain fade^[4]. Ze względu na milimetrowe długości fal, propagacja w paśmie W jest w dużym stopniu determinowana przez oddziaływanie z atmosferą oraz przez zjawiska typowe dla łączy o bardzo wysokich częstotliwościach, takie jak duże tłumienie w przestrzeni swobodnej i wysoka kierunkowość anten^[5]. Istotny wpływ mogą mieć również chmury, mgła i zawartość wody ciekłej w atmosferze; zalecenie ITU-R P.840 wskazuje, że w okolicach 100 GHz i powyżej tłumienie od mgły może być znaczące (zależnie od zawartości wody ciekłej)^[6]. Tłumienie wywołane deszczem opisuje m.in. zalecenie ITU-R P.838 (model tłumienia jednostkowego jako funkcja natężenia opadu), wykorzystywane w metodach planistycznych dla łączy radiowych^[7].

Część pasma W obejmuje zakres 77–81 GHz wykorzystywany przez krótkiego zasięgu radary pojazdowe (m.in. wykrywanie przeszkód, asystenci parkowania i monitorowanie martwego pola)^[8].

W paśmie W pracują także niektóre radary meteorologiczne i teledetekcyjne, np. radar chmurowy o częstotliwości 94 GHz stosowany w pomiarach własności chmur i opadów^[9].

Pasmo W bywa rozważane w kontekście przyszłych systemów łączności satelitarnej o bardzo dużych przepływnościach, przy czym istotnym zagadnieniem są pomiary i modelowanie wpływu atmosfery na propagację w pasmach V/W^[5].

W paśmie W prowadzi się także specjalistyczne pomiary i wzorcowania w metrologii częstotliwości (np. aparatura do pomiarów szumów fazowych w zakresie 75–110 GHz rozwijana w NIST)^[10].

Fale milimetrowe w zakresie objętym pasmem W są przedmiotem rozwoju i badań nad kierunkową bronią nieśmiercionośną. Przykładem jest amerykański system Active Denial System (ADS) oraz pokrewne rozwiązania opisywane jako Active Denial Technology (ADT), wykorzystujące wiązkę fal milimetrowych (m.in. około 95 GHz) do wywołania krótkotrwałego, intensywnego wrażenia nagrzewania skóry, które ustępuje po opuszczeniu wiązki lub jej wyłączeniu^[11][12][13].

• pasmo V
• fale milimetrowe

• Handbook of Frequency Allocations and Spectrum Protection for Scientific Uses: Second Edition, Washington, DC: The National Academies Press, 2015, DOI: 10.17226/21774 [dostęp 2026-01-02]  (ang.).

• Recommendation ITU-R V.431-9: Nomenclature of the frequency and wavelength bands used in telecommunications
• What are the spectrum band designators and bandwidths? (NASA)