Pasterek domowy

Pasterek domowy
Opilo domesticus
(Sturm, 1837)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Rząd

chrząszcze

Podrząd

chrząszcze wielożerne

Infrarząd

Cucujiformia

Nadrodzina

przekraski

Rodzina

przekraskowate

Podrodzina

Clerinae

Rodzaj

pasterek

Gatunek

pasterek domowy

Synonimy
  • Notoxus domesticus Sturm, 1837
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Pasterek domowy (Opilo domesticus) – gatunek chrząszcza z rodziny przekraskowatych. Zarówno w stadium larwalnym jak i dorosłym jest saproksylicznym drapieżnikiem polującym na larwy chrząszczy odżywiających się martwym drewnem.

Morfologia

Chrząszcz o wydłużonym ciele długości od 7 do 12 mm, porośniętym przeważnie jasnym owłosieniem. Głowa jest kasztanowoczerowna, grubo punktowana, zaopatrzona w duże oczy złożone o słabo wykrojonych przednich brzegach, długie czułki o spłaszczonych członach nasadowych oraz głaszczki szczękowe z trójkątnymi członami szczytowymi. Przedplecze jest ubarwione kasztanowo, matowe, o powierzchni z gęsto rozmieszczonymi i grubymi punktami oraz słabą, podłużną bruzdką. Pokrywy są również kasztanowe, zwykle z trzema parami żółtych plam, ale wzór ten odznacza się dużą zmiennością. Forma pokryw jest płaska i rozszerzona ku tyłowi. Odnóża są żółte z brązowymi goleniami i wierzchołkami ud. Kolor spodu ciała jest żółty[1].

Występowanie

Owad pierwotnie palearktyczny. W Europie występuje od południowych prowincji Szwecji i Finlandii na północy przez Europę Środkową i Zachodnią (na zachód po Hiszpanię[2]) po kraje śródziemnomorskie[3][4], w tym Korsykę, Sardynię i Maltę. Brak w Europie Wschodniej[2]. Poza Europą zasiedla Kaukaz i Maderę. Ponadto zawleczony został do Kanady i Meksyku[3][4]. W Polsce jest bardzo rzadko znajdywany[5][3][4], przeważnie w pojedynczych i rozproszonych stanowiskach w różnych rejonach kraju[3][4]. W 2002 roku umieszczono go na Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce jako gatunek zagrożony o niedostatecznie rozpoznanym statusie (DD)[6][5].

Zarówno w stadium larwalnym jak i dorosłym pasterek ten jest saproksylicznym drapieżnikiem polującym na larwy chrząszczy odżywiających się martwym drewnem (saproksylofagi)[3].

Najczęściej spotkać go można w starych budynkach drewnianych, takich jak stodoły, szopy, wiatraki, młyny i podobne budowle, które są już opanowane przez inne szkodniki drewnożerne. Zasiedla także drewno budulcowe i stare drzewa w lasach iglastych, jeśli są opanowane przez larwy chrząszczy, głównie z rodziny kołatkowatych, pustoszowatych, kornikowatych i kózkowatych. Razem z drewnem jest on często wprowadzany do naszych pomieszczeń[4].

Znaczenie gospodarcze

Owad uznawany jest za pożytecznego, ponieważ poluje na szkodniki drewna. Zarówno postacie dojrzałe, jak i larwy, są bardzo drapieżne – w drewnianych budynkach niszczą spuszczela pospolitego i larwy kołatka domowego, w mieszkaniach tępią żywiaka chlebowca, a na drzewach owocowych np. kózki Vadonia unipunctata i wierzbówkę małą, oraz korniki Scolytus amygdali i Scolytus rugulosus. Polują na ofiary wchodząc w chodniki szkodników drewna. Ponieważ w pogoni za kołatkami pasterek sam boruje drewno, może on powodować dalsze szkody w wyrobach drewnianych[4].

Przypisy

  1. ↑ Sławomir Mazur: Klucze do oznaczania owadów Polski Część XIX Chrząszcze – Coleoptera z. 53. Przekraski - Cleridae. Warszawa: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, PWN, 1975, s. 9-11.
  2. ↑ a b Opilo domesticus (Sturm, 1837). [w:] Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2020-07-05].
  3. ↑ a b c d e B. Burakowski, M. Mroczkowski, J. Stefańska. Chrząszcze – Coleoptera. Dermestoidea, Bostrichoidea, Cleroidea i Lymexyloidea. „Katalog Fauny Polski”. XXIII (11), 1986. 
  4. ↑ a b c d e f Stanisław Ignatowicz: Pasterek domowy (Opilo domesticus), wróg spuszczela. [w:] Carsekt [on-line]. [dostęp 2020-07-05].
  5. ↑ a b Paweł Jałoszyński, Szymon Konwerski, Tomasz Majewski, Marek Miłkowski, Rafał Ruta, Katarzyna Żuk. Nowe stanowiska interesujących przekrasków (Coleoptera: Cleridae) w Polsce. „Wiadomości Entomologiczne”. 24 (4), s. 219-225, 2005. 
  6. ↑ Jerzy Pawłowski, Daniel Kubisz, Mieczysław Mazur: Coleoptera. Chrząszcze. W: Zbigniew Głowaciński, Małgorzata Makomaska-Juchiewicz, Grażyna Połczyńska-Konior: Czerwona Lista Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce. Suplement. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2002.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya