Patrick McGoohan
Patrick McGoohan (1962) | |
| Imię i nazwisko |
Patrick Joseph McGoohan |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
19 marca 1928 |
| Data i miejsce śmierci |
13 stycznia 2009 |
| Zawód |
aktor, reżyser, scenarzysta, producent telewizyjny |
| Współmałżonek |
Joan Drummond |
| Lata aktywności |
1948–2002 |
Patrick Joseph McGoohan[1] (ur. 19 marca 1928 w Nowym Jorku, zm. 13 stycznia 2009 w Santa Monica) – irlandzko–amerykańsko–brytyjski aktor, scenarzysta, reżyser i producent telewizyjny.
Laureat nagrody telewizyjnej BAFTA 1960 dla najlepszego aktora za rolę tajnego agenta Johna Drake’a w serialu ITV Danger Man (1960–62, 1964–68). Dwukrotny zdobywca nagrody Primetime Emmy – dla najlepszego aktora drugoplanowego w serialu komediowym lub dramatycznym[2] za rolę komendanta akademii wojskowej pułkownika Lyle’a C. Rumforda w odcinku serialu kryminalnego NBC Columbo (1974) – pt. „W świetle poranka” („By Dawn’s Early Light”)[3] i za wybitny gościnny występ aktora w serialu dramatycznym[2] za rolę szanowanego prawnika Oscara Fincha, zajmującego się morderstwami w telewizyjnym dramacie detektywistycznym ABC Columbo: Morderstwo w programie dnia (Columbo: Agenda for Murder, 1990)[4].
Życiorys
Urodził się w Astorii[5], w Queens w okręgu Nowego Jorku w rodzinie irlandzkich katolickich imigrantów, Rose McGoohan (z domu Fitzpatrick) i Thomasa McGoohana[6][7]. Wkrótce po jego narodzinach rodzina wróciła do Irlandii, osiedlając się w rejonie Mullaghmore w Carrigallen w hrabstwie Leitrim[8]. Siedem lat później przenieśli się do Anglii, osiedlając się w Sheffield w West Riding of Yorkshire. McGoohan uczęszczał do St Marie’s School przy Katedrze Najświętszej Marii Panny w Sheffield, następnie do szkoły katolickiej im. św. Wincenta[9] i De La Salle College. Podczas II wojny światowej został ewakuowany do Loughborough, gdzie uczęszczał do Ratcliffe College w tym samym czasie co przyszły aktor Ian Bannen. McGoohan wyróżniał się w matematyce i boksie. Opuścił szkołę w wieku 16 lat i wrócił do Sheffield, gdzie pracował jako hodowca kurczaków, urzędnik bankowy i kierowca ciężarówki, zanim w 1945 wziął udział w amatorskim przedstawieniu Vincent’s Youth Club w Sheffield Duma i uprzedzenie jako Fitzwiliam Darcy. W 1947 McGoohan został przyjęty do Sheffield Playhouse[10]. Kiedy jeden z aktorów zachorował, zastąpił go McGoohan, co zapoczątkowało jego karierę aktorską[11] w roli Oscara Hubbarda w sztuce Lillian Hellman Lisie gniazdo (1951) czy Petruchio w komedii Williama Shakespeare’a Poskromienie złośnicy (1952).
Karierę rozpoczął w Wielkiej Brytanii w latach 1950–51 w Theatre Royal w Bath. W 1953 związał się z The Old Vic, gdzie zagrał Piotra Trofimowa w inscenizacji Wiśniowy sad Antona Czechowa i Pompejusza w tragedii Antoniusz i Kleopatra Williama Shakespeare’a. W 1954 McGoohan wystąpił na West Endzie[10] w roli wikariusza Kościoła anglikańskiego oskarżonego o homoseksualizm w przedstawieniu Poważne oskarżenie[12]. Po raz pierwszy wystąpił na małym ekranie w roli Williama E. Gladstone’a w jednym z odcinków serialu historycznego BBC Ty tam jesteś (You Are There, 1954) z Waltera Cronkite’a. Jego talent dostrzegł Orson Welles, który w 1955 obsadził go w roli Starbucka u boku Ahaba w dobrze przyjętym przedstawieniu Melville’a Moby Dick[10].
Wystąpił w roli angielskiego żołnierza w historycznym filmie przygodowym akcji Czarny książę (The Dark Avenger, 1955) u buku Errola Flynna, jako strażnik na drzwiach w dramacie wojennym Michaela Andersona Nocny nalot (The Dam Busters, 1955), McIsaacs w melodramacie Roya Warda Bakera Passage Home (1955), Moor Larkin w dramacie przygodowym Terence’a Younga Zarak (1956) z Victorem Mature, Simon Breck w melodramacie Przypływ w południe (High Tide at Noon, 1957), Jess w dramacie kostiumowym Josepha Loseya Cyganka i dżentelmen (The Gypsy and the Gentleman, 1958) z Meliną Mercouri i Keithem Michellem, G. „Czerwony” Redman, kierowca ciężarówki 1 w dramacie kryminalnym noir Piekielni kierowcy (Hell Drivers, 1957) ze Stanleyem Bakerem i Andrew Miller w melodramacie przygodowym Kena Annakina Ani księżyc nocą (Nor the Moon by Night, 1958)[13].
Do Stanów Zjednoczonych przeniósł się w latach 70. i został zaangażowany przez Richarda Quine’a do roli agenta podatkowego Franka Longa, który pragnie zbić interes na handlu whisky, zanim zakaz sprzedaży alkoholu nie zostanie zdjęty w komediodramacie Bitwa o whisky (The Moonshine War, 1970) z Alanem Aldą. W 1985 na Broadwayu odniósł sukces sceniczny i otrzymał nominację do nagrody Theatre World za rolę Stewarta w spektaklu Paczka kłamstw (Pack of Lies)[14].
19 maja 1951 zawarł związek małżeński z Joan Drummond. Mieli trzy córki: Catherine (ur. 31 maja 1952), Anne (ur. 1959) i Frances (ur. 1960).
Zmarł po „krótkiej chorobie” 13 stycznia 2009 w szpitalu w Santa Monica w Kalifornii[15].
Wybrana filmografia
Filmy
- 1968: Stacja arktyczna Zebra (Ice Station Zebra) jako David Jones
- 1970: Bitwa o whisky (The Moonshine War) jako Frank Long
- 1971: Maria, królowa Szkotów (Mary, Queen of Scots) jako Jakub Stuart
- 1976: Express Srebrna Strzała (Silver Streak) jako Roger Devereau
- 1977: Człowiek w żelaznej masce (The Man in the Iron Mask) jako Fouquet
- 1979: Ucieczka z Alcatraz (Escape from Alcatraz) jako Warden
- 1981: Skanerzy (Scanners) jako doktor Paul Ruth
- 1990: Columbo: Morderstwo w programie dnia (Columbo: Agenda for Murder, TV) jako Oscar Finch
- 1995: Braveheart. Waleczne serce (Braveheart) jako Król Edward I
- 1996: Fantom (The Phantom) jako ojciec Fantoma
- 1996: Czas zabijania (A Time to Kill) jako sędzia Omar Moose
- 1998: Columbo: Co z prochu powstało, w proch się obróci (Columbo: Ashes to Ashes, TV) jako Eric Prince
- 2002: Planeta skarbów (Treasure Planet) jako Billy Bones (głos)
Seriale
- 1974: Columbo – odc. pt. „W świetle poranka” („By Dawn’s Early Light”) jako pułkownik Lyle C. Rumford
- 1975: Columbo – odc. pt. „Kryzys tożsamości” („Identity Crisis”) jako Nelson Brenner (także reżyseria)
- 1976: Columbo – odc. pt. „Ostatni toast za komandora” („Last Salute to the Commodore”) – reżyseria
- 1987: Napisała: Morderstwo (Murder, She Wrote) – odc. pt. „Świadek obrony” („Witness for the Defense”) jako Oliver Quayle
- 2000: Simpsonowie (The Simpsons) – odc. pt. „Komputer nosił groźne buty” („The Computer Wore Menace Shoes”) jako Numer sześć (głos)
- 2001: Columbo – odc. pt. „Śmiertelna partytura” („Murder with Too Many Notes”) – reżyseria
Przypisy
- ↑ Patrick McGoohan. Listal. [dostęp 2022-05-03]. (ang.).
- ↑ a b Patrick McGoohan Biography, „TV Guide” [dostęp 2025-01-05] [zarchiwizowane z adresu 2025-01-05] (ang.).
- ↑ Columbo: By Dawn’s Early Light (1974) w bazie IMDb (ang.)
- ↑ Columbo: Agenda for Murder (1990) w bazie IMDb (ang.)
- ↑ Dennis McLellan, Patrick McGoohan dies at 80; TV’s ‘Secret Agent’ and ‘Prisoner’, „Los Angeles Times”, 15 stycznia 2009 [dostęp 2025-01-05] (ang.).
- ↑ Patrick McGoohan, „The Daily Telegraph”, 15 stycznia 2009 [dostęp 2025-01-05] (ang.).
- ↑ Patrick McGoohan Biography (1928–2009). Film Reference. [dostęp 2025-01-05]. (ang.).
- ↑ Patrick McGoohan - reliving the work of a screen legend, „The Irish Post”, 2 września 2013 [dostęp 2025-01-05] (ang.).
- ↑ Roger Langley: Patrick McGoohan: Danger Man or Prisoner?. Chicago: Tomahawk Press, 8 listopada, s. 12–13. ISBN 978-0953192649.
- ↑ a b c Robert Sellers, Patrick McGoohan: Actor who created and starred in the cult 1960s television series 'The Prisoner', „The Independent”, 16 stycznia 2009 [dostęp 2025-01-05] (ang.).
- ↑ McGoohan, Patrick (1928–2009) Biography. BFI Screenonline. [dostęp 2025-01-05]. (ang.).
- ↑ Philip Hope–Wallace, 18 lutego 1955, Another New Play in London: „Serious Charge”, „The Manchester Guardian”, s. 7
- ↑ Patrick McGoohan. Rotten Tomatoes. [dostęp 2025-01-05]. (ang.).
- ↑ Patrick McGoohan. Internet Broadway Database. [dostęp 2025-01-05]. (ang.).
- ↑ Douglas Martin, Patrick McGoohan, Star of 'The Prisoner,' Dies at 80, „The New York Times”, 15 stycznia 2009 [dostęp 2025-01-05] (ang.).
Linki zewnętrzne
- Patrick McGoohan (1928–2009) w bazie IMDb (ang.)
- Patrick McGoohan w bazie Filmweb
- Patrick McGoohan w bazie Notable Names Database (ang.)
- Patrick McGoohan w bazie Discogs.com (ang.)
- ISNI: 0000000108147945
- VIAF: 61634268
- LCCN: n92036990
- GND: 129581380
- BnF: 12406184q
- SUDOC: 03316777X
- SBN: RAVV307498
- NLA: 36037720
- NKC: pna2006327196
- BNE: XX1287782
- NTA: 074055135
- CiNii: DA13153809
- Open Library: OL7538871A
- PLWABN: 9810631264005606
- NUKAT: n2011106326
- OBIN: 100794
- J9U: 987007446853705171
- WorldCat: E39PBJgHcdbHTRkRDkX4PRYwYP
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.