Pentaerytrytol

Pentaerytrytol
Ilustracja
Próbka pentaerytrytolu
Ogólne informacje
Charakterystyka fizyczna
biały, bezwonny, krystaliczny proszek
Wzór Hilla

C5H12O4

Inne wzory

C(CH2OH)4

Masa molowa

136,15 g/mol

Identyfikacja
Numer CAS

115-77-5

PubChem

8285

DrugBank

DB13526

Podobne związki
Podobne związki

erytrytol

Pochodne

pentryt (tetraazotan)

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Więcej identyfikatorów i właściwości może znajdować się w Wikidanych
Multimedia w Wikimedia Commons

Pentaerytrytol, pentaerytryt, C(CH2OH)4 – organiczny związek chemiczny z grupy alkoholi polihydroksylowych. Jest tetraolem zbudowanym ze szkieletu neopentanu podstawionego czterema pierwszorzędowymi grupami hydroksylowymi.

Został otrzymany w roku 1891 przez Bernharda Tollensa (1841–1918) i jego ucznia, P. Wiganda, w reakcji acetaldehydu i formaldehydu w środowisku zasadowym[4]:

2CH3CHO + 8CH2O + Ca(OH)2 → 2C(CH2OH)4 + Ca(HCOO)2

Po zagęszczeniu mieszaniny reakcyjnej pentaerytrytol wydziela się w formie krystalicznej[4].

Ulega łatwo estryfikacji z kwasem azotowym i wykorzystywany jest jako substrat do produkcji materiału wybuchowego pentrytu (tetraazotanu pentaerytrytolu)[5]. Tetraestry z kwasami karboksylowymi stosowane są jako ciecze elektroizolacyjne[6][7].

Stosuje się go także do otrzymywania stabilizatorów poli(chlorku winylu)[potrzebny przypis].

Przypisy

  1. ↑ a b c David R. Lide (red.), CRC Handbook of Chemistry and Physics, wyd. 90, Boca Raton: CRC Press, 2009, s. 3-414, ISBN 978-1-4200-9084-0 (ang.).
  2. ↑ a b c Pentaerytrytol [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 236241 [dostęp 2022-10-28].
  3. ↑ Pentaerytrytol [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 236241 [dostęp 2022-10-28].
  4. ↑ a b B. Tollens, P. Wigand, Ueber den Penta-Erythrit, einen aus Formaldehyd und Acetaldehyd synthetisch hergestellten vierwerthigen Alkohol, „Justus Liebig's Annalen der Chemie”, 265 (3), 1891, s. 316–340, DOI: 10.1002/jlac.18912650303 [dostęp 2022-10-28] (niem.).
  5. ↑ pentryt, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2022-10-28].
  6. ↑ Peter Kurzweil, Christian Schell, Rainer Haller, Pavel Trnka, Jaroslav Hornak, Environmental Impact and Aging Properties of Natural and Synthetic Transformer Oils under Electrical Stress Conditions, „Advanced Sustainable Systems”, 5 (8), 2021, s. 2100079, DOI: 10.1002/adsu.202100079 (ang.).
  7. ↑ Maciej Lalik, Marcin Maleska, Maciej Zdanowski, Badania podstawowych właściwości fizycznych i elektrycznych estru Midel 7131®, 2018, DOI: 10.21008/J.1897-0737.2018.94.0029.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya