Peter Maurin

Peter Maurin

Peter Maurin w 1934
Imię i nazwisko	Pierre Joseph Orestide Maurin
Data i miejsce urodzenia	9 maja 1877 Saint-Julien-du-Tournel
Data i miejsce śmierci	15 maja 1949 Hrabstwo Orange
Multimedia w Wikimedia Commons

Peter Maurin, właśc. Pierre Joseph Orestide Maurin (ur. 9 maja 1877 w Saint-Julien-du-Tournel, zm. 15 maja 1949 w Hrabstwie Orange) – francuski katolicki działacz społeczny, teolog współzałożyciel Catholic Worker Movement, który powstał w 1933 we współpracy z Dorothy Day.

Swoją filozofię Maurin wyrażał za pomocą krótkich utworów wierszowanych, które zyskały miano Easy Essays^[1]. Inspirowany twórczością współczesnych mu myślicieli, takich jak G. K. Chesterton i Vincent McNabb^[2], był jednym z czołowych propagatorów ruchu back-to-the-land oraz dystrybucjonizmu katolickiego w Stanach Zjednoczonych^[3]. Wpływ na niego wywarł również anarchista Piotr Kropotkin^[4][2], a choć Maurin prywatnie uznawał siebie za anarchistę, wolał określać się mianem personalisty^[5].

Urodził się jako Pierre Joseph Orestide Maurin^[6] w ubogiej rodzinie chłopskiej w wiosce Oultet w regionie Langwedocji na południu Francji. Był jednym z 24 dzieci. Po okresie spędzonym w zgromadzeniu Braci szkolnych, zaangażował się w ruch Sillon prowadzony przez Marca Sangniera, z którego jednak odszedł, rozczarowany jego przejściem od działań personalistycznych do polityki^[7]. Przez krótki czas mieszkał w kanadyjskiej prowincji Saskatchewan, próbując prowadzić gospodarstwo rolne, lecz doświadczenia te – śmierć partnera podczas polowania oraz surowe warunki i skrajny indywidualizm mieszkańców – zniechęciły go^[6][8]. W kolejnych latach podróżował po wschodnich Stanach Zjednoczonych, ostatecznie osiedlając się w Nowym Jorku^[9].

Przez dziesięć lat nie praktykował swojej wiary, gdyż – jak sam przyznawał – „nie żył tak, jak powinien żyć katolik”^[7].

W połowie lat 20. XX wieku pracował jako nauczyciel języka francuskiego na przedmieściach Nowego Jorku. W tym okresie przeszedł duchową przemianę^[7], inspirowaną życiem Franciszka z Asyżu^[10]. Przestał pobierać wynagrodzenie za lekcje, prosząc uczniów o dobrowolne datki – postawę tę zaczerpnął najpewniej od św. Franciszka, który traktował pracę jako dar dla wspólnoty, a nie środek autopromocji^[11]. W tym czasie zaczął także tworzyć poezję, która później została opublikowana jako Easy Essays^[7].

Peter Maurin poznał Dorothy Day w grudniu 1932^[7]. Dziennikarka wróciła właśnie z Waszyngtonu, gdzie relacjonowała Marsz Głodu dla czasopism „Commonweal” i „America”^[12]. 8 grudnia 1932, w święto Niepokalanego Poczęcia, modliła się w Bazylice Niepokalanego Poczęcia w Waszyngtonie o inspirację dla swojej przyszłej pracy. Po powrocie do mieszkania w Nowym Jorku zastała Maurina czekającego na nią w kuchni – przeczytał jej artykuły i, za namową redaktora „Commonweal”, George’a Schustera, postanowił z nią porozmawiać^[7].

Przez kolejne cztery miesiące Maurin przedstawiał Day swoje idee, streszczenia książek i artykułów oraz analizy codziennych wydarzeń z perspektywy własnego systemu intelektualnego. Zaproponował jej, aby – jako dziennikarka – założyła gazetę, która „przekazywałaby najlepsze myśli katolickie zwykłemu człowiekowi, językiem zrozumiałym dla zwykłego człowieka”^[7].

Koncepcje Maurina zainspirowały powstanie tzw. „domów gościnności” dla osób ubogich[22], rozwój wspólnot rolnych związanych z ruchem robotnika katolickiego oraz organizację cyklu „okrągłych stołów dla wyjaśnienia myśli”, które rozpoczęto niedługo po publikacji pierwszego numeru „The Catholic Worker"^[7]. Czasopismo to uznawane jest za przykład chrześcijańskiego anarchizmu^[10].

Maurin niekiedy wyrażał niezadowolenie z kierunku, w jakim zmierzało pismo, zarzucając mu niewystarczającą radykalność oraz nadmierne skupienie na działalności politycznej i związkowej. Wkrótce po wydaniu pierwszego numeru, w maju 1933, udał się do obozu młodzieżowego w Mt. Tremper, gdzie pracował w zamian za zakwaterowanie. Uważał, że czasopismo powinno silniej akcentować ideę życia we wspólnotach wiejskich^[12], często powtarzając: „na wsi nie ma bezrobocia”^[13].

Zamieszkał w Easton w stanie Pensylwania, gdzie pracował w pierwszej wiejskiej wspólnocie Catholic Worker, nazwanej Maryfarm^[14]. Uczestniczył również w protestach organizowanych przez ruch przed konsulatami Meksyku i Niemiec w latach 30^[12].

Prowadził liczne podróże, wygłaszając wykłady w parafiach, na uczelniach oraz podczas spotkań w całych Stanach Zjednoczonych – często równolegle do prelekcji Dorothy Day. Występował zarówno przed studentami Uniwersytetu Harvarda, jak i członkami lokalnych parafii, Rycerzy Kolumba oraz przedstawicielami duchowieństwa^[7].

W 1944 Maurin zaczął tracić pamięć. Jego stan stopniowo ulegał deterioracji, aż do śmierci 15 maja 1949 w Maryfarm – wspólnocie Catholic Worker położonej w pobliżu Newburgh, w stanie Nowy Jork. Zmarł w dzień wspomnienia liturgicznego św. Dymfny, patronki osób zmagających się z problemami psychicznymi, a także w rocznicę św. Jan Chrzciciel de la Salle^{[co to znaczy?]} oraz ogłoszenia encyklik Rerum novarum i Quadragesimo anno. Zbieg tych dat został przez wielu uznany za symboliczny i znaczący^[7].

Podczas czuwania pogrzebowego uczestnicy w sposób dyskretny dotykali jego dłoni różańcami – gest interpretowany jako wyraz przekonania o jego świętości^[7]. Po śmierci Maurina farma Catholic Worker na Staten Island została nazwana jego imieniem; obecnie funkcjonuje jako Peter Maurin Farm w Marlboro, w stanie Nowy Jork^[15].

Wizja Petera Maurina dotycząca przekształcenia porządku społecznego opierała się na trzech zasadniczych filarach:

1. Zakładaniu miejskich domów gościnności dla osób ubogich,
2. tworzeniu wiejskich wspólnot rolniczych promujących powrót do życia agrarnego,
3. organizowaniu okrągłych stołów w ośrodkach społecznych w celu pogłębiania refleksji intelektualnej i inicjowania działań społecznych^[10].

Maurin postrzegał swoje podejście jako zbliżone do metody irlandzkich mnichów, którzy w średniowieczu prowadzili ewangelizację Europy^[16].

• lewica chrześcijańska
• socjalizm chrześcijański