Peter Reisch

Peter Reisch (ur. 26 lutego 1943 w Sierpcu, zm. 13 lipca 1962 w Magdeburgu) – niemiecka ofiara śmiertelna na granicy wewnątrzniemieckiej pomiędzy NRD a RFN^[1]. Jego śmierć doprowadziła do pierwszego w historii RFN procesu sądowego przeciwko strażnikowi granicznemu z NRD^[2].

Peter Reisch jeszcze przed budową muru berlińskiego (13 sierpnia 1961) uciekł z NRD przez otwartą wówczas granicę w Berlinie. W Niemczech Zachodnich pracował jako kierowca. W marcu 1962 roku, obawiając się konieczności zapłaty dużej kwoty odszkodowania za spowodowany przez siebie wypadek przy pracy, zdecydował się wrócić do NRD^[1].

Po powrocie zameldował się w miejscowości Egeln, gdzie mieszkali jego matka i wujek. Otrzymał tymczasowy dowód osobisty (PM 12) i podjął pracę jako robotnik rolny w lokalnej Landwirtschaftliche Produktionsgenossenschaft (LPG, rolnicza spółdzielnia produkcyjna). Mimo to coraz częściej wyrażał chęć ponownego wyjazdu na Zachód^[1].

5 czerwca 1962 roku około godziny 18:30 Peter Reisch podjął próbę nielegalnego przekroczenia granicy wewnątrzniemieckiej między miejscowościami Schierke (Saksonia-Anhalt) a Bad Harzburg (Dolna Saksonia). Strefa graniczna w tym miejscu miała szerokość 500 metrów i znajdowała się na gęsto zalesionym, pociętym rowami terenie, wznoszącym się na 200 metrów^[1].

Gdy patrol graniczny odkrył uciekiniera, Reisch uniósł ręce i wstecz się cofnął, następnie nagle odwrócił się i zaczął uciekać. Okrzyki ostrzegawcze zaalarmowały drugi patrol^[1].

Dowódca jednego z patroli wielokrotnie wykrzykiwał do starszego szeregowego Fritza Hankego rozkaz użycia broni. Po oddaniu strzału ostrzegawczego, Hanke wystrzelił z odległości około 120 metrów. Pocisk trafił Petera Reischa w głowę^[1][2].

Reischa przewieziono do szpitala powiatowego w Wernigerode, gdzie jego stan został najpierw ustabilizowany. Jednak w lipcu 1962 roku doszło do powikłań – zdiagnozowano ropień mózgu w rejonie rany. 12 lipca Reischa przewieziono do Akademii Medycznej w Magdeburgu, gdzie zmarł dzień później, 13 lipca 1962 roku^[1].

Fritz Hanke został początkowo pochwalony przez dowódcę batalionu za wypełnienie obowiązków. 3 lutego 1963 roku uciekł do Republiki Federalnej Niemiec^[1].

Zentrale Erfassungsstelle der Landesjustizverwaltungen (Centralna Placówka Rejestracyjna Administracji Sprawiedliwości Krajów Związkowych) w Salzgitter prowadziła śledztwo na temat incydentu. Na podstawie zeznań zbiegłych strażników granicznych NRD, Hanke został zidentyfikowany i aresztowany 29 marca 1963 roku^[1].

11 października 1963 roku Sąd Krajowy w Stuttgartcie skazał go na 15 miesięcy pozbawienia wolności za usiłowanie zabójstwa. Był to pierwszy w historii Republiki Federalnej Niemiec proces przeciwko strażnikowi granicznemu z NRD. Sprawa stanowiła początek procesów strzelców przy Murze Berlińskim^[2][3].

• Procesy strzelców przy Murze Berlińskim
• Ucieczki z NRD
• Granica wewnątrzniemiecka