Pieckowo

Pieckowo

wieś
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	kętrzyński
Gmina	Reszel
Wysokość	129 m n.p.m.
Liczba ludności (2022)	266[2]
Strefa numeracyjna	89
Kod pocztowy	11-440[3]
Tablice rejestracyjne	NKE
SIMC	0487120
Położenie na mapie gminy Reszel Pieckowo
Położenie na mapie Polski Pieckowo
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego Pieckowo
Położenie na mapie powiatu kętrzyńskiego Pieckowo
54°02′58″N 21°15′10″E/54,049444 21,252778[1]
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Pieckowo (dawniej: niem. Pötschendorf^[4]) – wieś mazurska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Reszel.

Pieckowo położone jest przy drodze wojewódzkiej nr 594, 3 km od Świętej Lipki, po 10 km od Reszla i Kętrzyna. Do Olsztyna jest 75 km, do Warszawy 240 km.

W 2021 roku w Pieckowie mieszkały 266 osoby, 132 mężczyzn i 134 kobiety.

W 1818 roku Pieckowo miało 16 domów, we wsi i na pobliskim folwarku mieszkało łącznie 185 osób. W pocz. XX wieku liczba ludności wzrosła trzykrotnie i wynosiła w 1910 roku – 461, w 1933 roku – 564, w 1939 roku – 521. Po II wojnie światowej liczba mieszkańców radykalnie zmalała, w 1970 roku Pieckowo liczyło 302 mieszkańców, w 2004 roku liczyło 283 mieszkańców. a w 2010 Pieckowo liczyło 295 mieszkańców – stanowiło to 3,4% ogółu ludności gminy i 8,9% ludności wiejskiej gminy.

Wcześniejsza nazwa wsi Stangenwalde.

Przywilej dla wsi Stangenwalde 29 września 1386 wystawił komtur bałgijski Friedrich von Egloffstein. Dokument był potwierdzony przez prokuratora Gotfryda z Rastemborka.

Nowy przywilej dla wsi nazywającej się już Pötschendorf wystawiony został w 1448 roku. Było to wówczas terytorium państwa krzyżackiego, wcześniej zajmowane przez plemię pruskie – Bartów. Po sekularyzacji Zakonu w 1525 roku Pieckowo znalazło się w granicach nowo powstałego Księstwa Pruskiego (Prusy Książęce), a od 1701 roku w Królestwie Pruskim. W XVIII w. właścicielem Pieckowa był generał major von Rappen. Polecił on przy granicy posesji jezuitów w Świętej Lipce wybudować dwa domki, w których sprzedawano piwo.

W 1818 roku Pieckowo miało 16 domów, a w pobliżu znajdował się folwark. W XIX w. właścicielem majątku ziemskiego w Pieckowie był Eduard Jorck.

Jeszcze na początku XX wieku znajdował się w Pieckowie dworek (pałac) – uwidoczniony na pocztówce – (prawdopodobnie w okolicy dawnej zlewni mleka), zniszczony najprawdopodobniej tuż po wojnie.

Do 1945 roku siedziba gminy i okręgu urzędu policyjnego (Amtsbezirk Pötschendorf) składającego się z 3 gmin – Bezławki, Święta Lipka i Pieckowo (Gemeinden Bäslack, Heiligelinde und Pötschendorf). Pieckowo przynależało do Landkreis Rastenburg – powiatu Kętrzyn, Regierungsbezirk Königsberg – rejencji Królewiec.

Od 1945 roku w granicach Polski, początkowo w Okręgu mazurskim, w latach 1946–1975 w tzw. dużym województwie olsztyńskim, a w latach 1975–1998 w tzw. małym województwie olsztyńskim.

Od 1945 roku do 1975 roku, tj. do momentu likwidacji powiatów, Pieckowo znajdowało się najpierw w powiecie rastemborskim, a po zmianie nazwy miasta w kętrzyńskim.

W 1954 roku w wyniku reformy administracyjnej powstała w Pieckowie gromada Pieckowo. Pierwszym przewodniczącym Gromadzkiej Rady Narodowej został Konstanty Witkiewicz. W 1957 siedzibę gromady przeniesiono do Świętej Lipki. Kolejnymi przewodniczącymi GRN byli: Aleksander Gałka, Alfred Szekeliński i Jan Seniuszko. W 1960 roku gromadę o powierzchni 107,08 km². zamieszkiwało 2937 osób.

W 1973 roku w wyniku kolejnej reformy administracyjnej zlikwidowano gromady i powołano do życia gminy. Pieckowo trafiło do włączonej wówczas do powiatu kętrzyńskiego Gminy Reszel, jednocześnie stało się siedzibą sołectwa, w skład którego weszło pięć miejscowości: wieś Pieckowo, os. Wólka Pieckowska, PGR Fiugaty, os. Krakocin, wieś Święta Lipka.

W południowej części Pieckowa znajduje się Jezioro Pieckowskie o powierzchni obecnie 18,9 ha (było 21,84 ha, lecz zarasta) – Pötschendorfer See, prus. Amtssee – 1561. Z uwagi na brak dojścia do wody i brak plaży nie jest latem oblegane przez miłośników kąpieli, jedynie nielicznym dostarcza emocji wędkarskich.

Na zachód od wsi znajduje się bagno o nazwie Sajno (Zaine Bruch).

W Pieckowie znajdują się dwa złoża kruszywa naturalnego: 42 tys. ton i 19 tys. ton (stan na 1-1-1998). Istnieją też złożą torfu, także gytii.

W Pieckowie nie znajdują się obiekty wpisane do rejestru zabytków. Są jednak obiekty wpisane do wojewódzkiej ewidencji zabytków:

• cmentarz
• dawny dworzec PKP, mur. z pocz. XX wieku
• szkoła murowana z 1907 roku
• budynek gospodarczy przy szkole, mur. z 1910-1920 roku
• dawna poczta / ośrodek zdrowia, mur. z pocz. XX wieku
• dawna kuźnia / remiza OSP, mur. z ok. 1920 roku
• dom nr 11, mur. z 1920-1930 roku
• dom nr 14, mur. z pocz. XX wieku
• dom nr 20, mur. z 1910-1920 roku
• dom nr 22, mur. z 1910-1920 roku
• dom nr 26, mur. z 1910-1920 roku
• dom nr 27, mur. z 1910-1920 roku
• dom nr 28, mur. z 1910-1920 roku
• dom nr 29 z 1910-1920 roku
• dom nr 41 z 1910-1920 roku
• dom nr 42 z 1910-1920 roku
• dom nr 46 z 1910-1920 roku
• dom nr 47 z 1910-1920 roku
• dom nr 49 z 1910-1920 roku

Budynek Szkoły Podstawowej w Pieckowie wybudowano na początku XX wieku (1907 rok). Naukę w niej rozpoczęto w systemie dwuklasowym w 1909 roku.

Po II wojnie światowej w budynku tym zorganizowano szkołę polską. W roku szkolnym 1949/50 siedmioklasowa szkoła miała tylko trzech nauczycieli. W latach osiemdziesiątych z uwagi na małą liczbę dzieci naukę prowadzono w klasach I-VI, klasy VII-VIII dojeżdżały do Szkoły Podstawowej nr 3 w Reszlu. W tym czasie większość przedmiotów nauczano w trybie klas łączonych: I i II, III i IV oraz V i VI. W 1999 roku szkołę zamknięto, obecnie dzieci dojeżdżają gimbusem do Reszla, a budynek sprzedano i zaadaptowano na mieszkania.

Przy szkole istniała biblioteka szkolna, w budynku szkoły od 1973 roku znajdowała się również filia Biblioteki Publicznej w Reszlu. Filię Reszelskiej biblioteki publicznej zlikwidowano w 2000 roku.

Od 1956 roku działa w Pieckowie jeden z pierwszych w Polsce uniwersytetów powszechnych – Uniwersytet Ludowy, prowadzony przez Towarzystwo Wiedzy Powszechnej.

W Pieckowie w latach pięćdziesiątych prężnie kwitło życie kulturalne. Świetlicę zbudowała w czynie społecznym głównie młodzież. Tam działały grupy artystyczne, wyróżniające się na arenie województwa.

Jesienią 1957 roku powstało kółko rolnicze – jedno z pierwszych w powiecie kętrzyńskim. W 1973 roku istniał w Pieckowie punkt felczerski. W 1976 roku działa zaś jeden z najładniejszych w gminie klubów „Rolnika”.

W sierpniu 2007 roku zarejestrowano w Krajowym Rejestrze Sądowym „Stowarzyszenie Pieckowo 2022” mające na celu dbanie o rozwój miejscowości.

Jednocześnie na potrzeby wiejskiej świetlicy zaadaptowano część budynku nr 47.

Na przełomie czerwca i lipca 2007 roku we wsi zainstalowano internet radiowy, uruchomiono także stronę internetową miejscowości wraz z forum.

Wieniec dożynkowy wykonany przez mieszkańców wsi zajął III miejsce w konkursie na zorganizowanych 26 sierpnia 2007 roku dożynkach gminnych w Reszlu.

Do 1945 roku do i z Pieckowo można było dostać się pociągiem. 1 lipca 1908 roku w Pieckowie uruchomiono linię kolejową relacji Kętrzyn-Reszel-Kętrzyn, na której była stacja 4 klasy Pieckowo. W 1935 roku kursowało pięć par pociągów dziennie. Z uwagi na zniszczenia wojenne (styczeń 1945, m.in. wysadzenie mostu kolejowego w Nowym Młynie) linia została zamknięta po czym tory rozebrano. Z Reszla do Pieckowa po dawnym nasypie kolejowym prowadzi żwirowa droga. Obecnie w budynku dawnej stacji kolejowej znajdują się mieszkania prywatne.

Dzisiaj jedynym środkiem publicznej komunikacji do i z Pieckowa jest PKS, autobusem można dojechać do Reszla, Kętrzyna, Mrągowa, Bisztynka, Węgorzewa, Olsztyna i do Szczytna.

• Zofia Licharewa, Kętrzyn. Z dziejów miasta i powiatu, Olsztyn 1962.
• Kętrzyn. Z dziejów miasta i okolic, Olsztyn 1978.
• Rudolf Grenz, Der Kreis Rastenburg, Marburg/Lahn 1976.
• Jerzy Paszenda, Święta Lipka, Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie, Olsztyn 1996 (s. 75 gen. Rappen), ISSN 1233-0396.

• Amtsbezirk Pötschendorf/Okręg urzędu policyjnego Pieckowo
• Lista gospodarzy i właścicieli ziemskich ówczesnego powiatu Rastenburg/Kętrzyn. pokolms.de. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-05-25)].
• Pötschendorf/Pieckowo

• p
• d
• e

Gmina Reszel

• Siedziba gminy: Reszel

Miasto	Reszel
Wsie	Bezławki Dębnik Kępa Tolnicka Klewno Leginy Łężany Mnichowo Pasterzewo Pieckowo Pilec Robawy Siemki Śpiglówka Święta Lipka Tolniki Małe Wanguty Widryny Wola Worpławki Zawidy
Osady	Bezławecki Dwór Biel Czarnowiec Fiugaty Grodzki Młyn Grzybowo Kocibórz Lipowa Góra Łabędziewo Mojkowo Plenowo Ramty Śpigiel Wólka Pilecka Wólka Ryńska
Część wsi	Wólka Pieckowska
Przysiółki wsi	Bertyny Jutrkowo Mała Bertynówka Pudwągi Staniewo Stąpławki
Uroczysko-dawna miejscowość	Niewodna