Pierre Christin

Pierre Christin

Linus

Pierre Christin (2019)
Data i miejsce urodzenia	27 lipca 1938 Saint-Mandé
Data i miejsce śmierci	3 października 2024 Paryż
Dziedzina sztuki	komiks, dramat, powieść
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Pierre Christin, pseud. Linus (ur. 27 lipca 1938 w Saint-Mandé, zm. 3 października 2024 w Paryżu) – francuski scenarzysta komiksowy, powieściopisarz, dramaturg i dziennikarz. Znany przede wszystkim jako współtwórca (z rysownikiem Jean-Claude’em Mézières’em) serii science fiction Valérian (1967–2010).

Od dzieciństwa przyjaźnił się z Jean-Claude’em Mézières’em – poznali się w czasie II wojny światowej w schronie przeciwlotniczym. W młodości przyjaźnił się również z Jeanem Giraudem (późniejszym Moebiusem). Choć Mézières i Giraud interesowali się rysunkiem, Christin skupiał się na literaturze, polityce i socjologii. Studiował w Instytucie Nauk Politycznych w Paryżu (Sciences Po) oraz na Sorbonie, gdzie obronił doktorat zatytułowany Le Fait Divers, Littérature du Pauvre^[1].

Po ukończeniu studiów został wykładowcą literatury francuskiej na Uniwersytecie Utah w Salt Lake City. W USA współpracował z Mézières’em przy filmie dokumentalnym Ghetto (1965), zrealizowanym na zlecenie NAACP, potępiającym segregację rasową w Kościele Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich. Po powrocie do Francji objął stanowisko profesora na Uniwersytecie w Bordeaux, gdzie współtworzył Institut de Journalisme Bordeaux Aquitaine (IJBA)^[1].

Christin był zapalonym podróżnikiem – odwiedzał m.in. Stany Zjednoczone, kraje bloku wschodniego, Kubę i Bliski Wschód. Z tych doświadczeń powstał cykl ilustrowanych wspomnień Les Correspondances de Pierre Christin (1997–2002)^[1][2].

Debiutował jako scenarzysta w połowie lat 60., pisząc krótkie komiksy humorystyczne do magazynu „Pilote”, podpisywane pseudonimem Linus. Jego pierwsze publikacje – Le Rhum du Punch i Comment Réussir en Affaires en se Donnant un Mal Fou (1966) – zilustrował Mézières^[1].

W 1967 w magazynie „Pilote” ukazał się pierwszy odcinek serii zatytułowany Koszmarne sny, rozpoczynając tym samym cykl Valérian. Christin był autorem scenariuszy, a Mézières tworzył oprawę graficzną^[1].

Seria, rozwijana do 2010, łączyła elementy przygodowe i filozoficzne z krytyką imperializmu, biurokracji i konsumpcjonizmu. Laureline, partnerka Valeriana, stała się symbolem niezależnej, inteligentnej bohaterki, a duet autorów wprowadził do komiksu frankofońskiego feministyczną perspektywę^[1].

Komiksy Christina i Mézières’a publikowało wydawnictwo Dargaud. Seria została przetłumaczona na ponad 20 języków, w tym polski, i uznawana jest za klasykę światowego science fiction. Na jej podstawie powstał serial animowany W pułapce czasu (2007–2008) oraz film Valerian i miasto tysiąca planet (2017) w reżyserii Luca Bessona^[1][3].

Poza Valérianem, Christin tworzył liczne scenariusze komiksów o tematyce społecznej i politycznej:

• z Enkim Bilalem cykle Legendy naszych czasów (1975–1977)^[4] i Fins de siècle: Falangi Czarnego Porządku, Polowanie (1979–1983)^[5], łączące fantastykę z krytyką współczesności;
• z Annie Goetzinger cykl Portraits Souvenirs (1979–1987) i serię detektywistyczną Agence Hardy (2001–2012), poświęcone silnym postaciom kobiecym;
• z Jeanem Vernem, Patrickiem Lesueurem, Philippe’em Aymondem, Andrém Juillardem, François Boucq i innymi – liczne komiksy o charakterze społecznym, ekologicznym lub reporterskim^[1].

W 1990 stworzył z Mézières’em i młodymi rysownikami (m.in. Hugues Labiano, Philippe Aymond) cykl Canal Choc – komiks o grupie dziennikarzy badających współczesne afery^[1].

W XXI wieku kontynuował współpracę z wieloma artystami, publikując m.in. Léna (z Juillardem, 2006–2018), Sous le Ciel d’Atacama (z Olivierem Balezem, 2010), Orwell (z Sébastienem Verdierem, 2019) i Pigalle, 1950 (z Jean-Michelem Arroyo, 2022). Jego ostatnie dzieło, Il Était une Fois la Greffe du Rein (2024), opowiadało o historii przeszczepów nerek i własnych doświadczeniach autora jako biorcy^[1].

Pierre Christin był również powieściopisarzem. W swoich książkach łączył refleksję polityczną i społeczną z elementami satyry i fantastyki. Do jego najważniejszych powieści należą:

• Le Futur est en Marche Arrière (1976),
• ZAC (1981),
• Rendez-vous en Ville (1994),
• L’Or du Zinc (1998),
• Petits Crimes contre les Humanités (2006),
• Légers Arrangements avec la Vérité (2011)^[1].

Jako dramaturg i scenarzysta filmowy współtworzył m.in. film Enkiego Bilala Bunker Palace Hôtel (1989) oraz operę La Citadelle de Verre (2017) z muzyką Louisa Creliéra^[1].

Zmarł 3 października 2024 w Paryżu, mając 86 lat^[6].

Pierre Christin był laureatem licznych nagród międzynarodowych, m.in.:

• Prix Phénix (1970) – w kategorii science fiction,
• Nagroda dla najlepszego francuskiego scenarzysty na festiwalu w Angoulême (1976),
• Max & Moritz-Preis (1996, 2010) – za całokształt twórczości,
• Adamson Award (Szwecja) – dla najlepszego autora międzynarodowego,
• Prix René-Goscinny (2019) – za autobiograficzny komiks Est-Ouest^[1].

W 2015 roku został odznaczony tytułem Oficera Orderu Sztuki i Literatury^[1].

• Pierre Christin w bazie Goodreads
• Pierre Christin w bazie Lubimyczytać.pl