Piknik

Ten artykuł dotyczy formy spożywania posiłku. Zobacz też: inne znaczenia.

Zobacz hasło piknik w Wikisłowniku

Piknik – forma wypoczynku, polegająca na spożywaniu posiłku na świeżym powietrzu^[1].

Sam termin wywodzi się z języka francuskiego (pique-nique), choć jego etymologia pozostaje przedmiotem dyskusji. Najczęściej wskazuje się na połączenie czasownika piquer („skubać, podjadać”) z rzeczownikiem nique oznaczającym drobiazg lub błahostkę, co pierwotnie odnosiło się do nieformalnego charakteru posiłku. Najstarsze znane użycie tego określenia pojawia się w połowie XVII wieku w literaturze satyrycznej, gdzie nie miało ono jeszcze związku z jedzeniem na świeżym powietrzu. W drugiej połowie XVII wieku termin ten zaczął funkcjonować w Paryżu jako określenie wspólnego posiłku, na który uczestnicy składali się potrawami lub kosztami, zazwyczaj odbywającego się w zamkniętych przestrzeniach^[2].

W XVIII wieku forma ta zyskała popularność wśród francuskich elit towarzyskich jako rodzaj spotkania o charakterze towarzyskim i rozrywkowym, obejmującego jedzenie, rozmowę oraz elementy kultury, takie jak muzyka czy taniec. Pikniki w tym okresie wciąż miały głównie charakter salonowy, a ich organizacja opierała się na zasadzie współuczestnictwa gości. Przemiany społeczno-polityczne końca XVIII wieku, w tym rewolucja francuska, doprowadziły do osłabienia tradycyjnych struktur arystokratycznych. Emigracja części elit sprzyjała rozpowszechnieniu tej formy spotkań w innych krajach Europy, zwłaszcza w Anglii, gdzie zwyczaj ten uległ dalszym modyfikacjom^[2].

Na przełomie XVIII i XIX wieku nastąpiło stopniowe przeniesienie pikniku z wnętrz na otwarte przestrzenie, co wiązało się z rosnącą rolą klasy średniej oraz nowym podejściem do wypoczynku i kontaktu z naturą. Spożywanie posiłków na świeżym powietrzu zaczęto łączyć z wycieczkami krajoznawczymi, spacerami i rekreacją poza miastem. Wraz z rozwojem infrastruktury transportowej oraz zwiększoną dostępnością terenów podmiejskich i wiejskich piknik stał się powszechną formą spędzania wolnego czasu, stopniowo tracąc swój elitarny charakter i przyjmując postać znaną we współczesnej kulturze^[2].

• 
  Leonid Solomatkin Piknik (1882)
• 
  Obraz z XV wieku