Piotr Stachiewicz

Piotr Stachiewicz
Ilustracja
Piotr Stachiewicz w pracowni
Data i miejsce urodzenia

29 października 1858
Nowosiółki Gościnne

Data i miejsce śmierci

14 kwietnia 1938
Kraków

Narodowość

Polak

Dziedzina sztuki

malarstwo

Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
Multimedia w Wikimedia Commons
Piotr Stachiewicz – Mleczarka (1938, Muzeum Narodowe w Lublinie)
Kamienica przy ulicy Starowiślnej 10 w Krakowie, gdzie do 1904 roku mieściła się pracownia artysty[1]
Grób Piotra Stachiewicza na cmentarzu Rakowickim

Piotr Stachiewicz (ur. 29 października 1858 w Nowosiółkach Gościnnych, zm. 14 kwietnia 1938 w Krakowie) – polski malarz i ilustrator.

Życiorys

W latach 1877–1883 kształcił się w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych u Jana Matejki[2], Władysława Łuszczkiewicza oraz Floriana Cynka. Studia w latach 1882–1885 kontynuował w monachijskiej Akademii Sztuk Pięknych (Technische Malklasse) od 21 października 1882[3].

Od 1885 mieszkał w Krakowie, tworzył obrazy religijne, historyczne, rodzajowe oraz portrety. Znane są zwłaszcza portrety kobiety w stroju krakowskim, do których pozowała mu „Piękna Zośka” – Zofia Paluchowa. Stachiewicz jest autorem dekoracji mozaikowej kościoła OO Jezuitów. Popularność przyniósł mu m.in. cykl obrazów „Królowa Niebios. Legendy o Matce Boskiej” z 1893, z którego wykonał też grafiki, sprzedawane później w dużych ilościach[4]. Od 1889 był członkiem Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych. w latach 1900–1913 pełniąc w nim funkcję wiceprezesa. W latach 1912–1918 wykładał na Wyższych Kursach dla Kobiet im. Adriana Baranieckiego (zarazem był kierownikiem i opiekunem wydziału artystycznego)[5].

Jego ulubionym tematem prac malarskich była Najświętsza Maria Panna z Dzieciątkiem Jezus, sceny z życia ludu krakowskiego oraz prześladowanie dawnych chrześcijan, stąd też wykonanie ilustracji do powieści Quo vadis Henryka Sienkiewicza[6], a ponadto do poezji Adama Mickiewicza i Marii Konopnickiej, oraz ilustracje do reklam. W 1892 namalował obraz Śmierć górnika uhonorowany nagrodą Akademii Umiejętności im. Probusa Barczewskiego. W latach 1893–1895 powstał (obecnie zaginiony) cykl dwunastu obrazów jego pędzla ilustrujących kopalnię w Wieliczce i pracę tamtejszych górników[7].

Zainicjował powstanie krakowskiego dwutygodnika „Świat”, wraz z Włodzimierzem Tetmajerem w 1931 wydał album kolorowych reprodukcji zatytułowany Wieliczka. Przed 1923 był prezesem honorowym Związku Polskich Artystów Plastyków w Krakowie[8].

2 maja 1923 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[9] „za zasługi, położone dla Rzeczypospolitej Polskiej na polu sztuki"[10].

Pochowany został w grobowcu rodzinnym na cmentarzu Rakowickim (kwatera RA, rząd wschodni). Na ścianie kamienicy przy ul. Wenecja 1, gdzie mieszkał, wmurowano tablicę pamiątkową.

Jego imieniem nazwana jest ulica na Azorach w Krakowie.

Piotr Stachiewicz był dwukrotnie żonaty[11]. Ze związku z pierwszą żoną Bronisławą z Heggenbergerów (1867–1910) miał czworo dzieci: Romana (1887–1956), inżyniera rolnictwa, Annę (1888–1942), zamężną z Michałem Siedleckim, Piotra Zdzisława (1897–1940), kapitana Wojska Polskiego, inżyniera, zamordowanego w Charkowie, i Bronisławę (ok. 1900–ok. 1903)[11].

Przypisy

  1. ↑ Encyklopedia Krakowa. Warszawa – Kraków: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, s. 923. ISBN 83-01-13325-2.
  2. ↑ Dzieła utracone w czasie II wojny światowej. Obraz „Błogosławieństwo kosynierów przed wyprawą” Piotra Stachiewicza. mkidn.gov.pl, 2018-10-05. [dostęp 2021-08-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (202108-07)].
  3. ↑ I. Królewska Akademia Sztuk Pięknych..., [w:] H. Stępień, M. Liczbińska, Artyści polscy w środowisku monachijskim w latach 1828-1914 (materiały źródłowe), wyd. 2, Kraków: Agencja Wydawniczo-Reklamowa Chors, 1994, s. 14, ISBN 83-903086-1-4.
  4. ↑ Bagińska A., 2013: Skąd widma w pracowni artysty? Próba interpretacji cyklu obrazów Piotra Stachiewicza. „Quart”, nr 1 (27), strona 37
  5. ↑ Janina Kras, Wyższe Kursy dla Kobiet im. A. Baranieckiego w Krakowie 1868-1924, 1972, s. 126.
  6. ↑ Zmarli. „Zorza”. Nr 21, s. 9, 8 maja 1938. 
  7. ↑ Zaginione obrazy Wieliczki Piotra Stachiewicza. muzeum.wieliczka.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-11)].
  8. ↑ Związek polskich artystów plastyków w Krakowie. „Nowości Illustrowane”. nr 8, s. 3, 24 lutego 1923. 
  9. ↑ Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 29.
  10. ↑ Monitor Polski Nr 100 z 2 maja 1923. polona.pl. s. 30. [dostęp 2025-05-10].
  11. ↑ a b Marek 2018 ↓, s. 214.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya