Pischinger

Pischinger[1][2][3][4], także spolszczony jako piszinger[5][6], piszyngier[7] lub piszynger[7][4] – torcik z wafli przekładanych masą czekoladowo-orzechową, oblany polewą czekoladową[4]. Termin ten znany jest prawie wyłącznie na terenach dawnej Galicji i może odnosić się też do andrutów przełożonych masą kajmakową[7].
Pomysłodawcą tortu był wiedeński cukiernik Oskar Pischinger, tworzący swoje cukiernicze dzieła w drugiej połowie XIX wieku[4]. W 1923 roku założył on w Krakowie fabrykę tortów i cukierków (pomadek deserowych)[7]. W byłej Galicji deser ten przygotowywany jest przez gospodynie dla niespodziewanych gości[4].
Składniki:
- wafle: (okrągłe) andruty[3][2][1];
- na masę: (twarda) gorzka czekolada lub kakao, cukier, masło/margaryna/śmietanka, mielone lub posiekane orzechy włoskie lub laskowe, czasem też żółtka[3][2][4];
- na lukier: (twarda) gorzka czekolada lub kakao, śmietanka, opcjonalnie masło z cukrem[3][2].
Przykładowo, przepis według Marii Ochorowicz-Monatowej (1866–1925):
Na 10 małych lub 5 dużych andrutów okrągłych wziąć ćwierć ft. czekolady w kawałkach, ćwierć ft. cukru i rozgotować w pół kwaterce słodkiej śmietanki z dodaniem łyżeczki deserowego masła. Połowę pozostawić na lukier, a do drugiej dodać ćwierć ft. zmielonych i przesianych przez sito orzechów tureckich[a] i zagotować do gęstości. Tą masą przesmarować andruty, składając pięć jeden na drugi, a po wierzchu i po bokach oblać wysmażoną do gęstości drugą połową czekolady.[8][7]
Zobacz też
Uwagi
- ↑ orzechami tureckimi nazywano dawniej orzechy laskowe
Przypisy
- ↑ a b „Andrut, wafel”. W: Maciej E. Halbański: Leksykon sztuki kulinarnej. Warszawa: Wydawnictwo „Watra”, 1987, s. 12. ISBN 83-225-0106-4.
- ↑ a b c d przepis pt. „Tort Pischinger”. W: Hanna Szymanderska: Na polskim stole. Przepisy i tradycje szlacheckie. Świat Książki, 2005, s. 255.
- ↑ a b c d Anna Szczepańska: „Desery”, podrozdział „Desery inne”, przepis „Tort pischinger”. W: praca zbiorowa (koordynator: Maria Szczygłowa): Dobra kuchnia: żywienie w rodzinie. Wyd. V. Warszawa: Wydawnictwo „Watra”, 1976, s. 442.
- ↑ a b c d e f „Desery: Pischinger – pochwała prostoty”. W: Robert Makłowicz: C.k. kuchnia. Wysoki Zamek, 2019. ISBN 978-83-953999-4-7.
- ↑ Elżbieta Szczepańska, [Kronika] Profesor Teresa Zofia Orłoś jako dydaktyk, „Bohemistyka”, XII (4), 2012, s. 319–322, ISSN 1642-9893 [dostęp 2025-04-19] (pol.).
- ↑ Kazimierz Feleszko, Bukowina moja miłość: język Polski na Bukowinie karpackiej do 1945 roku, Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, 2002, s. 166, ISBN 978-83-89191-10-6 [dostęp 2025-04-19].
- ↑ a b c d e „Piszyngier, piszynger”. W: Andrzej Kozioł: Polski słownik kuchenny i biesiadny. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Text”, 2003?, s. 199–200. ISBN 83-88934-14-7.
- ↑ „Rozdział XXV. Torty, ciasta i pieczywo. 1) Torty i mazurki”, przepis „43. Tort Pischinger”. W: Marya Ochorowicz-Monatowa: Uniwersalna książka kucharska. Wyd. trzecie znacznie powiększone. Warszawa – Lwów: Księgarnia E. Wende i S-ka, 1913, s. 660. (skany książki w bibliotece cyfrowej Polona)
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.