Podwoda

Zygmunt II August król polski wzywa władze miejskie poznańskie do zapłacenia zaległego za ostatnie trzy lata podatku od podwód i szosu, pod karą 5 000 florenów węgierskich (1567).

Podwoda (także „podwód”[1]) – jedna z tak zwanych posług komunikacyjnych wynikających z prawa książęcego, obowiązującego w średniowiecznych monarchiach patrymonialnych (np. w Polsce pierwszych Piastów). Polegała na obowiązku dostarczenia na potrzeby władcy lub jego ludzi koni wierzchowych. W okresie późniejszym obowiązkiem tym, polegającym na dostarczeniu na żądanie dworu, władz państwowych lub wojskowych wozu z koniem i woźnicą, obciążono chłopów[2].

Historia

Prawo podwodów jako pierwszy wprowadził w Polsce Bolesław I Chrobry[3], który utworzył rozbudowaną sieć komunikacyjną niezbędną do funkcjonowania administracji państwowej. Pierwsze informacje na temat występowania tego prawa na ziemiach polskich znajdują się w łacińskich dokumentach wystawianych przez władców polskich oraz zawarte zostały w powstałym na przełomie XIII i XIV wieku Najstarszym Zwodzie Prawa Polskiego zwanego również Księgą elbląską. Regulowała ona zasady przesyłania korespondencji pomiędzy władcami, obsługi poselstwa przez wsie, przewozu rzeczy oraz odpowiedzialności za powierzone mienie.

W praktyce posłańcy książęcy lub królewscy zwani komornikami przewożący listy lub przesyłki władców docierali do specjalnie wyznaczonych miejsc zwanych podwodami, które najczęściej znajdowały się w domu wójta, burmistrza lub ławnika, gdzie następowało tzw. „wydawanie podwodów” oraz zmiana koni strudzonych podróżą.

Pozostałe dwie posługi komunikacyjne wynikające z prawa książęcego to przewód i powóz.

Przypisy

  1. ↑ Rafał Zgorzelski, „Podwód, czyli początki komunikacji na ziemiach polskich”, art. na stronach Muzeum w Wilanowie.
  2. ↑ Krystyna Holly, Anna Żółtak, Słownik wyrazów zapomnianych, czyli słownictwo naszych lektur, Warszawa 2001, s. 274.
  3. ↑ Historia Poczty w Polsce na stronach Poczty Polskiej.

Bibliografia

  • Stanisław Szczur, Historia Polski. Średniowiecze, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2002, s. 152–154, ISBN 83-08-03273-7, OCLC 830373090.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya