Pola Braun

Pola Braun
Data i miejsce urodzenia

1910 lub później
Warszawa

Data śmierci

3 listopada 1943

Dziedzina sztuki

literatura, muzyka

Pola Braun, właśc. Paulina Braun[1] (ur. 1910 lub później w Warszawie, zm. 3 listopada 1943) – polska poetka i kompozytorka żydowskiego pochodzenia, autorka tekstów kabaretowych i piosenek.

Życiorys

Data urodzenia Braun nie jest znana[2]. W zależności od źródeł, urodziła się w 1910 roku[3] lub później, ok. 1915 roku[1], w Warszawie[1].

Przed wojną pracowała w redakcji „Szpilek”[1] oraz występowała w kabaretach[3]. Pisała po polsku i w jidysz[3], choć rzadziej w tym drugim języku[2]. Podczas II wojny światowej znalazła się w getcie warszawskim[1], gdzie rozwinęła działalność artystyczną, pisząc poezję i teksty piosenek, a także komponując[4]. Występowała w teatrze Femina i w kawiarni „Sztuka”[1][2], śpiewając własne utwory i grając na fortepianie[3], dzieląc scenę z m.in. Władysławem Szlenglem, Stefanią Ney czy Władysławem Szpilmanem[2]. Współpracowała z Wierą Gran i Dianą Blumenfeld, dla których pisała piosenki śpiewane później w getcie[4]. Do jej najbardziej znanych piosenek należą Curik ahejm (Powrót do domu)[3], opisująca historie wygnanych Żydów z całej Polski[2], Hot rachmones (Zmiłujcie się) i A chołem (Sen)[3]. Wraz z Władysławem Szlenglem pisała teksty do Żywego dziennika – kabaretu błyskotliwie opisującego życie w getcie[3].

Dzięki przydzieleniu do pracy w zakładzie produkcyjnym, latem 1942 roku uniknęła wywózki do obozu zagłady w Treblince[3]. Na przełomie kwietnia i maja 1943 roku została wywieziona do obozu koncentracyjnego na Majdanku[2]. W obozie skomponowała piosenkę pt. Przeprowadzka. Jej tekst zachował się w pamięci polskich więźniarek, które zostały później przeniesione do obozów Auschwitz-Birkenau i Ravensbrück[2]. Uczestniczyła w życiu kulturalnym i konspiracyjnym obozu[3]. Została zamordowana 3 listopada 1943 roku[3][2].

Przypisy

  1. ↑ a b c d e f Braun, Paulina, [w:] Leon Tadeusz Błaszczyk, Żydzi w kulturze muzycznej ziem polskich w XIX i XX wieku, Warszawa 2014, s. 41, ISBN 978-83-939735-1-4.
  2. ↑ a b c d e f g h Pola Braun (Paulina Braunówna), „Tłomackie 3/5”, 1, Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma, 2022, s. 22–25 (pol.).
  3. ↑ a b c d e f g h i j Róża Ziątek-Czarnota, Pola Braun [online], Culture.pl, 2013 [dostęp 2023-05-06] (pol.).
  4. ↑ a b Braun Pola [online], Internetowa baza danych i mapa getta warszawskiego [dostęp 2023-05-06].

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya