Pools of Darkness

Pools of Darkness – komputerowa gra fabularna (cRPG) wydana w 1991 przez Strategic Simulations. Jest czwartą i ostatnią częścią serii Gold Box, osadzoną w świecie Zapomnianych Krain, opartą na zasadach Advanced Dungeons & Dragons (AD&D) 1. edycji z elementami 2. edycji.

Gra stanowi podsumowanie fabuły zapoczątkowanej w Pool of Radiance (1988) i kontynuowanej w Curse of the Azure Bonds (1989) oraz Secret of the Silver Blades (1990)^[2][1][3].

Akcja Pools of Darkness rozgrywa się w regionie Morza Księżycowego, części Faerûnu. Gra rozpoczyna się w Phlan, mieście znanym z pierwszej części serii, Pool of Radiance. Tym razem jednak miasto oraz okoliczne tereny zostały magicznie przeniesione do Podziemia^[4] i zniewolone przez drowy – mroczne elfy. Gracz wciela się w drużynę bohaterów, których zadaniem jest uwolnienie zniewolonych ziem oraz pokonanie Bane’a, boga tyranii. Bane podbił wszystkie królestwa i podporządkował je swoim trzem porucznikom: Thornowi (Czerwony Smok), Tanetalowi (kultista Moandera) i Gothmenesowi (czarnoksiężnik)^[2][5][1].

Podróż prowadzi przez Podziemie, Otchłań oraz inne wymiarowe płaszczyzny, w tym krainy Moandera – gigantycznego, unoszącego się w przestrzeni kosmicznej ciała bóstwa, którego wnętrze stanowi serię niepołączonych ze sobą lochów. Ostatecznym celem jest pokonanie Bane’a i przywrócenie porządku w regionie. Gra pozwala na importowanie postaci z poprzednich części serii, co umożliwia kontynuację przygody z tymi samymi bohaterami^[2][5][1].

Pools of Darkness kontynuuje tradycję serii Gold Box, oferując turowe walki taktyczne na siatce heksagonalnej, głęboki system tworzenia postaci oraz eksplorację otwartego świata. Gracz może stworzyć drużynę składającą się z maksymalnie sześciu postaci, a także importować bohaterów z Secret of the Silver Blades^[6]. Dostępne klasy to m.in. wojownik, łotrzyk, kleryk, mag, paladyn, rangers, a także dual-class, np. wojownik/łotrzyk, co otwiera nowe możliwości taktyczne. Postacie mogą osiągać poziomy do 40, a ich atrybuty, takie jak siła, zręczność czy inteligencja, wpływają na skuteczność w walce i interakcje z postaciami niezależnymi^{[2][5][1][7][3]}.

Walka toczy się na siatce, gdzie kluczowe są pozycjonowanie, wybór zaklęć i koordynacja działań drużyny. System inicjatywy oparty na zręczności postaci decyduje o kolejności ruchów. Magia odgrywa istotną rolę – zaklęcia takie jak Fireball, Ice Storm czy Blade Barrier są niezbędne do pokonania silniejszych przeciwników. W grze występują liczne typy wrogów, od standardowych orków i goblinów, po smoki, drowy, obserwatory, licze, dracolicze oraz unikalne stwory jak Pets of Kalistes czy Bits of Moander^{[2][5][1][7][3]}.

Świat gry podzielony jest na miasta, lochy, tereny dzikie i wymiarowe płaszczyzny, np. Limbo, Otchłań, kraina Moandera czy kraina Kalistes. Mapy są renderowane w 2D, z widokiem z góry, a poruszanie się po nich wymaga uwagi ze względu na pułapki, teleporty i ukryte przejścia. Postacie niezależne dołączają tymczasowo do drużyny, oferując wsparcie w walce lub kluczowe informacje. Przedmioty magiczne, takie jak broń, zbroje, pierścienie czy zwoje, odgrywają kluczową rolę w postępie. Wiele z nich ma unikalne właściwości, np. Vorpal Long Sword (miecz zdolny do ścięcia głowy w jednym ciosie) czy Horn of Doom (róg kontrolujący burze)^{[2][5][1][7][3]}.

Jedną z innowacji jest system „Pool of Darkness”, gdzie przejścia między wymiarami wiążą się z utratą większości ekwipunku. Gracz musi zostawić broń, zbroje i przedmioty magiczne w Limbo, a po powrocie odbiera je z powrotem. Wyjątkiem są wybrane przedmioty, np. Vorpal Long Sword czy Drow Chain^{[2][5][1][7][3]}.

Gra została wyprodukowana przez Strategic Simulations, studio znane z adaptacji D&D na komputery. Gra korzysta z silnika Gold Box, który debiutował w Pool of Radiance (1988)^[8]. Ed Greenwood, twórca Zapomnianych Krain, był zaangażowany w rozwój fabuły, co zapewniło spójność z kanoniczną wizją świata^[1][9][3].

Pools of Darkness była najsłabiej sprzedającą się grą z serii Gold Box – sprzedano około 53 000 egzemplarzy, podczas gdy Secret of the Silver Blades sprzedała się w nakładzie ponad 100 000. Mimo to, gra cieszyła się uznaniem wśród wiernych fanów serii, którzy doceniali jej fabułę, wyzwania taktyczne i innowacyjne lokacje, np. Moander^[1][9][3].

Tytuł zebrał zarówno pochwały, jak i krytykę. Do zalet zaliczano bogatą fabułę i spójność z poprzednimi częściami, głęboki system walki i rozwoju postaci, kreatywne lokacje (np. kraina Moandera, kraina Kalistes) oraz wysoki poziom trudności, który stanowił wyzwanie dla doświadczonych graczy. Wśród wad wymieniano przestarzały silnik graficzny – gra wyglądała bardziej jak produkcja z ery 8-bitowej niż 16-bitowej. Krytykowano także brak „Dungeon Mastera” – gra nie oferowała podpowiedzi przed trudnymi bitwami, zmuszając graczy do „save scummingu” (częstego zapisywania i wczytywania stanów gry). Innym problemem była niespójna gospodarka – przedmioty i złoto traciły na wartości w miarę postępu, a gracze musieli rezygnować z ekwipunku przy przejściu między wymiarami. Największe kontrowersje wzbudził ekstremalnie trudny finał – ostatnie bitwy były nieproporcjonalnie trudne, wymagając od graczy cheatowania (np. manipulowania statystykami postaci na początku gry) lub grindowania do maksymalnych poziomów (40)^[1][9][3].

W 1992 ukazała się powieść Pools of Darkness autorstwa Jamesa M. Warda i Anne K. Brown^[10]. Książka stanowi adaptację wydarzeń z gry^[11].

• Bezpłatna wersja Pools of Darkness w języku angielskim