Portal:Kalisz
< Portale < Geografia < Europa < Polska < Wielkopolskie < Kalisz
Portal Kalisz

Kalisz – jedno z najstarszych miast w Polsce, znajduje się na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad Prosną, historyczna stolica Wielkopolski Wschodniej, stolica diecezji kaliskiej; drugi co do wielkości ośrodek województwa wielkopolskiego, powiat grodzki, siedziba powiatu ziemskiego. Od XV wieku do II rozbioru Polski stolica jednego z dwu, a potem (od roku 1768) jednego z trzech województw wielkopolskich, stolica departamentu w Księstwie Warszawskim, w Królestwie Kongresowym stolica województwa do 1837 roku, a następnie (w latach 1837-1845 i 1867-1918) stolica guberni Cesarstwa Rosyjskiego. W latach 1975-1998 stolica województwa kaliskiego.
Zespół miejski Kalisza jest jednym z dwóch najsilniej zurbanizowanych obszarów województwa wielkopolskiego.
Drugi w województwie ośrodek kulturalny (filharmonia, teatry, muzea, liczne galerie i festiwale). Dobrze rozwinięty rynek mediowy (liczne gazety lokalne, radio, telewizja).
Aktualności edytuj
- W auli Akademii Kaliskiej wystąpił po raz pierwszy w Kaliszu kabaret Neo-Nówka. Artyści oprócz znanych skeczy przedstawili również wątki lokalne m.in. wzajemną niechęć Kalisza i Ostrowa Wielkopolskiego. Na półtoragodzinny występ przyszło około 500 osób. (24 kwietnia 2010)
- Odbyła się ceremonia pogrzebowa Gabrieli Zych, prezes Stowarzyszenia Rodzina Katyńska w Kaliszu, która 10 kwietnia zginęła w katastrofie polskiego Tu-154 w Smoleńsku. Po uroczystej mszy w kościele św. Gotarda poprowadzonej przez biskupa diecezji kaliskiej Stanisława Napierałę kondukt żałobny przeszedł ulicą Częstochowską na cmentarz parafialny Zagorzynek gdzie pochowano zmarłą. W ceremonii brali udział m.in. wojewoda wielkopolski Piotr Florek i marszałek województwa wielkopolskiego Marek Woźniak. (19 kwietnia 2010)
- Rozstrzygnięto przetarg na pięć autobusów dla Kalisza, który wygrał Solaris. Firma z Bolechowa pod Poznaniem podała cenę prawie 4,3 mln złotych, o 300 tysięcy niższą niż konkurencyjna Scania. Miasto ogłosi kolejny przetarg, tym razem na użytkowanie Solarisów Urbino 12, które pojawią się na ulicach Kalisza latem. (16 kwietnia 2010)
- W Filharmonii Kaliskiej odbyła się inauguracja Roku Chopinowskiego. Z tej okazji zaproszono amerykańskiego pianistę Eugena Indjica, który wspólnie z kaliską orkiestrą wykonał I Koncert fortepianowy e-moll Fryderyka Chopina. (9 kwietnia 2010)
- Technikum nr 2 w Zespole Szkół Ekonomicznych w Kaliszu przyjęło imię gen. Mieczysława Smorawińskiego. Uroczystościom towarzyszyły: msza w kościele Miłosierdzia Bożego, sadzenie Dębu Pamięci poświęconego nowemu patronowi, apel poległych na skwerze Inwalidów Wojennych i odsłonięcie tablicy pamiątkowej przed szkołą. Obecne na uroczystościach wnuczka generała Ewa Bąkowska i prezes Stowarzyszenia Rodzina Katyńska w Kaliszu Gabriela Zych zginęły następnego dnia w katastrofie polskiego Tu-154 w Smoleńsku. (9 kwietnia 2010)
Historia edytuj

Na Piwonicach istniał zespół osad i cmentarzysk świadczących o nieprzerwanym osadnictwie począwszy od neolitu przez epokę brązu, wczesną epokę żelaza, okres przedrzymski i okres wpływów rzymskich, aż po wczesne średniowiecze. Liczne odkrycia rzymskich importów (skarb z Zagórzyna i in.) wskazują na to, że okolice Kalisza były ośrodkiem na trasie szlaku bursztynowego. Powyższe fakty oraz podobieństwo średniowiecznej nazwy Kalisza do antycznej Kalisii, wzmiankowanej w 158 roku n.e. przez Klaudiusza Ptolemeusza, są powodem utożsamiania ich ze sobą co do lokalizacji przez historyków, począwszy od Jana Długosza, który nazwał Kalisz najstarszym miastem Polski (Calisia - Poloniae civitatum vetustissima). Na Zawodziu, w miejscu późniejszego grodu, istniała od VI wieku osada otwarta; podobna osada istniała od VII wieku na Ogrodach. Pierwszy gród na Zawodziu wzniesiono w latach około 850–860. W tym samym czasie na północ od grodu powstała osada otwarta na Starym Mieście.
W 1233 roku Henryk Brodaty spalił gród na Zawodziu i następnie założył nowy wraz z osadą przy ufundowanym wtedy być może kościele św. Mikołaja. Miasto osiągnęło wysoką pozycję w 2. połowie XIII w., kiedy stało się główną rezydencją Bolesława Pobożnego i stolicą wschodniej Wielkopolski. W tym czasie władca dokonał też lokacji w Kaliszu miasta – na nowym miejscu, nieopodal nowego grodu ustanowionego przez Henryka I Brodatego (na północ od zniszczonego, pierwotnego grodu). Nie jest jednak znana data tego wydarzenia. Rzekomy przywilej z 1264, nadający Kaliszowi prawo pobierania cła solnego, jest falsyfikatem z przełomu XIII i XIV w. Najstarsza autentyczna wzmianka o Kaliszu jako mieście pochodzi z 1268, choć wskutek pomyłki korektorskiej w "Kodeksie Dyplomatycznym Wielkopolski" została rozpowszechniona pod błędną datą 1260. Niektóre źródła sugerują istnienie w Kaliszu klasztoru franciszkanów już w 1257, jednak fakt ten nie przesądza jeszcze o ówczesnym miejskim statusie osady. Należy zatem przyjąć, że Kalisz otrzymał prawo miejskie przed 1268.
W dniach 7-22 sierpnia 1914, w czasie I wojny światowej, bezbronne miasto z niewyjaśnionych przyczyn zostało prawie całkowicie zniszczone ostrzałem artyleryjskim i poprzez podpalenia, które, jak się powszechnie uważa, zostały dokonane przez wojska niemieckie pod dowództwem majora Hermanna Preuskera. Jednakże według innych źródeł wojskami niemieckimi dowodził wówczas m.in. pułkownik Hoffman (Laddwehr-Infanterie-Regiment Nr 7). Spalono m.in. gmach ratusza i teatru. W gruzach legło 95 proc. zabudowy staromiejskiej, co spowodowało eksodus ludności i spadek liczby mieszkańców z 70 do 5 tysięcy. Na Wzgórzu Wiatracznym dokonano mordu na 80 cywilach (decymacja 800 zatrzymanych mężczyzn). Niemiecka komisja oceniła straty poniesione przez miasto na 25 mln rubli w złocie. Tragedię Kalisza Dąbrowska opisała wiernie w Nocach i dniach.
Gospodarka edytuj
Kalisz jest głównym ośrodkiem Kalisko-Ostrowskiego Okręgu Przemysłowego, ośrodkiem przemysłu lotniczego, w tym produkcji maszyn i silników lotniczych (Pratt & Whitney, WSK PZL-Kalisz). Duże tradycje, jeszcze z czasów kalisko-mazowieckiego okręgu przemysłowego ma przemysł włókienniczy (Runotex, Polo) i odzieżowy (Big Star) oraz produkcja koronek i firan (Wistil, Haft). Mocno rozwinięty jest przemysł spożywczy: Winiary (koncentraty spożywcze), Kaliszanka, Hellena, produkcja lodów (Augusto, dzisiejsze Kilargo). W mieście działa podstrefa Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.
Transport edytuj

Kalisz stanowi ważny węzeł drogowy. W mieście krzyżują się drogi krajowe:
- 12 Łęknica – Leszno – Kalisz – Piotrków Trybunalski – Radom – Lublin – Dorohusk
- 25 Bobolice – Bydgoszcz – Konin – Kalisz – Ostrów Wielkopolski – Oleśnica
oraz drogi wojewódzkie:
1 stycznia 1903 uruchomiono 2-torowy odcinek Kolei Warszawsko-Kaliskiej o długości 111,5 km łączący Łódź Kaliską z Kaliszem. W latach 1965–1975 dokonano elektryfikacji tego odcinka. Obecnie stanowi on część linii kolejowej nr 14 Łódź Kaliska–Forst. Obecnie istnieją 3 czynne stacje i przystanki kolejowe: Kalisz, Kalisz Szczypiorno, Kalisz Winiary. W Kaliszu rozpoczynał się odcinek Kaliskiej Kolei Dojazdowej Kalisz Wąskotorowy–Turek (prześwit: 750 mm, linia: 1-torowa, zbudowana: 1914-1917, długość: 56,7 km). W lipcu 1991 został zamknięty dla ruchu pasażerskiego, a ruch towarowy odbywa się jedynie na 45,3 km odcinku Żelazków-Turek (ruch wznowiono w czerwcu 2002). Dawniej ruch towarowy odbywał się na 2,5 km linii Kalisz Winiary – Winiary Fabryka przechodzącej przez Las Winiarski do fabryki Winiary-Nestlé. Obecnie linia ta jest nieprzejezdna.
Komunikację miejską w Kaliszu obsługują Kaliskie Linie Autobusowe. Obecnie w mieście i na obszarze zespołu miejskiego obsługują 25 linii, w tym linie podmiejskie do Gołuchowa, Nowych Skalmierzyc, Opatówka i Ostrowa Wielkopolskiego.
Przemysł edytuj

Kalisz jest trzecim[potrzebny przypis] co do wielkości po Poznaniu i Koninie ośrodkiem przemysłowym w województwie wielkopolskim i głównym ośrodkiem przemysłowym Kaliskiego Okręgu Przemysłowego. Miasto jest dużym ośrodkiem zwłaszcza przemysłu spożywczego i włókienniczego. Ulokowało się tutaj również wiele zagranicznych firm.
Czy wiesz... edytuj
... że Kalisz jest najprawdopodobniej najstarszym miastem w Polsce?
... że władze Kalisza zabiegają o przywrócenie mu statusu miasta wojewódzkiego poprzez utworzenie województwa środkowopolskiego?
... ile lat ma I Liceum Ogólnokształcące im. Adama Asnyka w Kaliszu - najstarsza szkoła w Wielkopolsce?
... że w Kaliszu urodził się prezydent II Rzeczypospolitej, Stanisław Wojciechowski?
... co jest ciekawego w oświetleniu ulicy Wrocławskiej w Kaliszu?
Turystyka edytuj
Kalisz jest miastem bardzo atrakcyjnym turystycznie, z bogatym dziedzictwem kulturowo-historycznym, mimo iż wiele cennych zabytków zostało zniszczonych podczas burzenia Kalisza w 1914. Poniżej obiekty i miejsca godne odwiedzenia:
- sanktuarium św. Józefa
- katedra św. Mikołaja Biskupa
- kościół św. Wojciecha i św. Stanisława Biskupa
- kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika
- kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny
- kościół św. Józefa i św. Piotra z Alkantary
- kościół św. Wojciecha
- cerkiew św. Apostołów Piotra i Pawła
- Ratusz Miejski
- Pałac Trybunalski
- Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego
- fragmenty murów obronnych
- Park Miejski
- aleja Wolności
- most Kamienny
- zespół cmentarzy na Rogatce:
- Rezerwat Archeologiczny Zawodzie
- rezerwat przyrody Torfowisko Lis
- Szczypiorno
Kalisz posiada również dobrze rozwiniętą bazę hotelarską:
- Hotel Arena (**)
- Hotel Bursztyn
- Hotel Calisia (***)
- Hotel E.T. (***)
- Hotel Europa (***)
- Hotel Flora (***)
- Hotel Roma
- Hotel Seven (***)
- Hotel U Bogdana
- Villa Stary Kalisz
Kultura edytuj

Kalisz stanowi drugi po Poznaniu ośrodek kulturalny w województwie wielkopolskim. Znajdują się tutaj m.in. Filharmonia Kaliska, Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego, Teatr Tańca Współczesnego, Centrum Kultury i Sztuki, Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej, Galeria Sztuki im. Jana Tarasina, wiele galerii, Rezerwat Archeologiczny Zawodzie oraz dwa kina (Centrum 3D, Cinema 3D).
W mieście co roku odbywa się wiele festiwali i imprez kulturalnych m.in. Kaliskie Spotkania Teatralne, Międzynarodowy Festiwal Pianistów Jazzowych, Ogólnopolski Festiwal Zespołów Muzyki Dawnej „Schola Cantorum”, Międzynarodowy Festiwal „Chopin w barwach jesieni”, Festiwal Muzyczny im. Pawła Bergera, Multi Art Festiwal.
W 1967 w Kaliszu nakręcono film fabularny Piękny był pogrzeb, ludzie płakali w reżyserii Zbigniewa Chmielewskiego.
Edukacja edytuj
Kalisz jest prężnie działającym i nadal rozwijającym się ośrodkiem oświatowym, drugim po Poznaniu w województwie. W mieście znajduje się wiele renomowanych szkół i uczelni, które zajmują wysokie miejsca w rankingach ogólnopolskich, m.in. I Liceum Ogólnokształcące im. Adama Asnyka, Akademia Kaliska, Wydział Pedagogiczno-Artystyczny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Centralny Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej.
Osoby związane z Kaliszem edytuj

- Leszek Aleksandrzak
- Adam Asnyk
- Wacław Bliziński
- Wojciech Bogusławski
- Juliusz Bursche
- Maria Dąbrowska
- Jan Dziedziczak
- Cyprian Godebski
- Gorzki
- Adam Hofman
- Arkadiusz Janiak
- Jerzy Jarnuszkiewicz
- Maria Konopnicka
- Augustyn Kordecki
- Władysław Kościelniak
- Jerzy Kryszak
- Tadeusz Kulisiewicz
- Maciej Kurzajewski
- Igor Michalski
- Bonawentura Niemojowski
- Wincenty Niemojowski
- Alfons Parczewski
- Ludwik Perzyna
- Franciszek Reinstein
- Adam Rogacki
- Stefan Szolc-Rogoziński
- Zdzisława Sośnicka
- Mieczysław Szcześniak
- Sylwester Szpilowski
- Bogusław Śliwa
- Marta Walczykiewicz
- Anna Werblińska
- Wanda Wiłkomirska
- Stanisław Wojciechowski
- Andrzej Wojtyła
- Marek Woźniak
- Jan Ptaszyn Wróblewski
- Iga Wyrwał
Handel edytuj

Kalisz jest miastem atrakcyjnym handlowo zwłaszcza dzięki położeniu na dawnym szlaku bursztynowym. W latach 2000-2009 przybyła duża ilość supermarketów i hipermarketów. W Kaliszu ulokowały się takie sieci jak:
Duże sklepy spożywcze
- Biedronka – 6 sklepów
- Dino – 3 sklepy
- Polomarket – 4 sklepy
- Społem – 23 sklepy
- Żabka – 7 sklepów
Supermarkety
- Aldi - 1 sklep
- Lidl – 3 sklepy
- Netto – 2 sklepy
- Piotr i Paweł – 1 sklep
- Tesco – 2 sklepy
Hipermarkety
Hipermarkety budowlane
Pozostałe
- Agata Meble
- Decathlon
- Jysk
- Komfort
- Makro
- Media Markt
- Media Expert - 2 sklepy
Galerie handlowe
Siostrzane projekty edytuj
| Kalisz w Commons | Kalisz w Wikicytatach | Kalisz w Wikipodróżach |
Pozostałe portale na polskojęzycznej Wikipedii
|
|
|
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
