Powiat wejherowski
| powiat | |||||||
 Ratusz w Wejherowie | |||||||
| |||||||
| Państwo | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Województwo | |||||||
| TERC |
2215 | ||||||
| Siedziba | |||||||
| Starosta | |||||||
| Powierzchnia |
1285,25 km² | ||||||
| Populacja (30.06.2024) • liczba ludności |
| ||||||
| • gęstość |
179,2 os./km² | ||||||
| Urbanizacja |
58,83% | ||||||
| Tablice rejestracyjne |
GWE, GWO | ||||||
Adres urzędu: ul. 3 Maja 484-200 Wejherowo | |||||||
| Szczegółowy podział administracyjny | |||||||
| |||||||
Położenie na mapie województwa
| |||||||
| Strona internetowa | |||||||
Powiat wejherowski (kaszb. Wejrowsczi kréz) – powiat w północnej Polsce, w województwie pomorskim, utworzony w 1999 w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Wejherowo.
Jest najludniejszym powiatem ziemskim w województwie pomorskim. Biorąc pod uwagę całą Polskę, powiat zajmuje czwartą lokatę wśród powiatów ziemskich pod względem ludności.
Powiat w znacznej części jest zamieszkany przez ludność kaszubską. Dwujęzyczne nazwy miejscowości wprowadzono dotychczas w sześciu gminach powiatu – Linii, Luzinie, Szemudzie, gminie wiejskiej Wejherowo, miasto Wejherowo oraz miasto Reda.
W dwóch gminach – Szemud i Linia – wprowadzono w 2010 język kaszubski jako język pomocniczy.
W skład powiatu wchodzą:
- gminy miejskie (miasta): Wejherowo, Rumia, Reda
- gminy wiejskie: Choczewo, Gniewino, Linia, Luzino, Łęczyce, Szemud, Wejherowo
Według danych z 31 grudnia 2019 roku[3] powiat zamieszkiwało 217 846 osób. Natomiast według danych z 31 grudnia 2020 roku powiat zamieszkiwało 219 457 osób[4].
Położenie
Według danych z 1 stycznia 2012 roku powierzchnia powiatu wynosiła 1285,25 km²[5].
Sąsiednie powiaty to: powiat kartuski, powiat lęborski, powiat pucki oraz miasto na prawach powiatu Gdynia.
Demografia
Według danych z 30 czerwca 2013 r. powiat miał 204 770 mieszkańców[6]. Powiat wejherowski jest powiatem o największej liczbie mieszkańców w woj. pomorskim (nie dotyczy miast na prawach powiatu).
Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2013):
| Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| osób | % | osób | % | osób | % | |
| Ogółem | 204 770 | 100 | 103 273 | 50,43 | 101 497 | 49,57 |
| Miasto | 120 462 | 58,83 | 61 781 | 30,17 | 58 681 | 28,66 |
| Wieś | 84 308 | 41,17 | 41 492 | 20,26 | 42 816 | 20,91 |
Ludność w latach
Powiat wejherowski charakteryzuje się szybkim wzrostem liczby ludności, spowodowanym wysokim przyrostem naturalnym i migracją ludności z Trójmiasta i powiatów ościennych. Trend ten jest szczególnie widoczny w gminach południowo-wschodnich, położonych najbliżej Trójmiasta i najlepiej z nim skomunikowanych.
 |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Gminy
| Herb | Gmina | Liczba ludności (30 czerwca 2023) |
Powierzchnia [km²] |
Gęstość zaludnienia [osób/km²] |
|---|---|---|---|---|
|
Choczewo | 4 998 | 183,23 | 27,7 |
|
Gniewino | 7 440 | 176,21 | 42,1 |
|
Linia | 6 404 | 119,82 | 53,4 |
|
Luzino | 17 778 | 111,93 | 154,2 |
|
Łęczyce | 12 006 | 232,86 | 51,6 |
|
Reda | 28 588 | 33,46 | 849,6 |
|
Rumia | 52 931 | 30,09 | 1735,5 |
|
Szemud | 21 276 | 176,57 | 115,8 |
|
Wejherowo | 30 509 | 194,08 | 152,5 |
|
Wejherowo | 46 271 | 26,99 | 1740,2 |
Transport
Przez powiat przebiega droga krajowa nr 6 i pięć dróg wojewódzkich – 100, 213, 216, 218, 224.
Główną linią kolejową jest linia kolejowa nr 202. Obsługuje ona pociągi pospieszne w kierunku Gdańska i Szczecina.
Innymi czynnymi liniami kolejowymi są linie kolejowe nr 213 relacji Reda – Hel, 228 relacji Rumia – Gdynia Oksywie oraz 250 relacji Rumia – Gdańsk Główny, należąca do trójmiejskiej SKM, która planuje jej wydłużenie do Wejherowa.
Ponadto na terenie powiatu znajdują się dwie aktualnie nieczynne linie kolejowe – 229 oraz 230, na której planowane jest przywrócenie ruchu pasażerskiego na odcinku Wejherowo – Rybno Kaszubskie.
W całości rozebrana została linia kolejowa nr 230A, prowadząca na teren nieukończonej Elektrowni Jądrowej Żarnowiec.
Usługi komunikacyjne na terenie powiatu świadczą:
- PKS Gdynia
- MZK Wejherowo - miasta: Wejherowo, Reda i Rumia, gminy: Wejherowo i Luzino
- ZKM Gdynia - miasta: Rumia, Reda i Wejherowo, gminy: Wejherowo i Szemud
Pojazdy zarejestrowane w powiecie wejherowskim mają tablice rejestracyjne rozpoczynające się od GWE, jednak z powodu kończących się możliwych kombinacji Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju 30 kwietnia 2015 roku dopuściło wyróżnik GWO (ostatnia litera to O, a nie cyfra zero „0”)[9].
Historia powiatu
Utworzony został w 1818 jako jeden z 21 powiatów w prowincji Prusy Zachodnie. W 1887 jego obszar zmniejszył się w wyniku utworzenia powiatu puckiego. Po 1920 znalazł się w granicach II Rzeczypospolitej w składzie województwa pomorskiego. Odłączony został wówczas Sopot, który włączono w granice Wolnego Miasta Gdańska, oraz kilka gmin, które weszły w skład powiatu lęborskiego w Niemczech. W 1926 z powiatu puckiego przyłączono 14 gmin, a odłączono 9 gmin.
W 1928 połączono powiat pucki i wejherowski, tworząc powiat morski. Siedzibą starosty zostało Wejherowo. W 1929 od powiatu morskiego odłączona została Gdynia, stanowiąca odtąd starostwo grodzkie. Podczas okupacji niemieckiej w 1939 powiat morski został wcielony w skład Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie. W 1945 powiat morski znalazł się w granicach nowo utworzonego województwa gdańskiego.
W 1954 utworzono ponownie powiat pucki. Do powiatu wejherowskiego przyłączono kilka gmin z powiatu lęborskiego. Powiat wejherowski został zlikwidowany w wyniku reformy administracyjnej w 1975. Po kolejnej reformie został ponownie utworzony w 1999 w szerszym kształcie, ponieważ w jego skład weszły gminy Choczewo i Łęczyce (do 1975 w powiecie lęborskim).
Starostowie wejherowscy
- 1818–1830 Franciszek Wejher/Franz von Weiher (1763–1835)
- 1832–1834 Lesse
- 1834–1835 Gratz
- 1835–1862 Ludwig von Platen
- 1863–1866 Paul August von Jordan
- 1866–1867 von Raesfeldt
- 1867–1879 Friedrich Eberhard Bornbaum
- 1880 Wenzel
- 1880–1893 Gumprecht
- 1893–1908 Robert von Keyserlingk
- 1908–1920 Theodor von Baudissin
- 1920 Stefan Dąbrowski
- 1920–1922 Wojciech Lemańczyk
- 1922–1926 Alfons Chmielecki
- 1926–1927 Leon Ossowski
- 1927–1930 Bolesław Lipski
- 1930–1932 Władysław Henszel[10][11]
- 1933–1936 Stefan Wendorff
- 1936–1939 Antoni Potocki
- 1939–1944 Heinz Lorenz
- 1944–1945 Arthur Diethelm
- 1945 Zdzisław Basak
- 1945 Zdzisław Konopka
- 1945–1948 Jan Oderowski
- 1948–1950 Andrzej Zacharski
- 1950–1952 Franciszek Nastały
- 1952–1956 Konrad Szymikowski
- 1956–1961 Bernard Szczęsny
- 1961–1968 Bronisław Rocławski
- 1968–1970 Wojciech Elke
- 1970–1973 Stanisław Żukowski
- 1973–1975 Henryk Pauli
- 1975–1999 – powiat wejherowski nie istniał
- 1998–2002 Grzegorz Szalewski
- 2002-2014 Józef Reszke
- 2014-2024 Gabriela Lisius
- od 2024 Marcin Kaczmarek
Rada Powiatu
| Ugrupowanie | 2002–2006[12] | 2006–2010[13] | 2010–2014[14] | 2014–2018[15] | 2018–2024[16] |
|---|---|---|---|---|---|
| Samoobrona | 1 | – | – | – | – |
| Sojusz Lewicy Demokratycznej | 4 (SLD-UP) | – | – | – | – |
| Liga Polskich Rodzin | 2 | – | – | – | – |
| Porozumienie dla powiatu „Samorządność” | 16 | – | – | – | – |
| Wspólnota Samorządowa | 6 | 5 | – | – | – |
| Prawo i Sprawiedliwość | – | 5 | 4 | 8 | 8 |
| Platforma Obywatelska | – | 12 | 15 | 13 | – |
| Lepszy Powiat | – | 4 | – | – | – |
| Porozumienie Samorządowe Ziemia Wejherowska | – | 3 | 1 | – | – |
| Wspólny Powiat | – | – | 9 | 8 | – |
| Koalicja Obywatelska | – | – | – | – | 9 |
| Wspólny Powiat Gabrieli Lisius | – | – | – | – | 12 |
Media lokalne
- Nadmorski24.pl[17]
- Radio Kaszëbë
- Twoja Telewizja Morska (TTM)
- Gryf Wejherowski (piątkowy dodatek do Dziennika Bałtyckiego)
- Goniec Rumski (piątkowy dodatek do Dziennika Bałtyckiego)
- Panorama Powiatu Wejherowskiego
- Express Powiatu Wejherowskiego
- Lesók – miesięcznik gminy Szemud
- Telewizja Wejherowo
- Portal Regionalny Małe Trójmiasto Kaszubskie – male-trojmiasto.pl
- Serwis SportoweKaszuby.pl
- Fakt Wejherowski
- Twoja Gazeta – Małe Trójmiasto Kaszubskie
- Tuba Wejherowa[18]
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Zarząd Powiatu – Powiat wejherowski [online], powiatwejherowski.pl [dostęp 2024-05-10].
- ↑ Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny [online], demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-05-20].
- ↑ l, Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym (stan w dniu 31.12.2019), 31 grudnia 2019.
- ↑ GUS, TABL. II. LUDNOŚĆ, RUCH NATURALNY ORAZ MIGRACJE LUDNOŚCI WEDŁUG POWIATÓW W PIERWSZYM PÓŁROCZU 2020 R., 30 czerwca 2020.
- ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. „Powierzchnia i Ludność w Przekroju Terytorialnym”, 2013-07-26. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507.
- ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2013 r.), Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 30 czerwca 2013, ISSN 1734-6118.
- ↑ [1], na podstawie danych GUS.
- ↑ https://bdl.stat.gov.pl/BDL/start
- ↑ Tablice rejestracyjne w Wejherowie rozpoczną się od GWO. [dostęp 2015-05-27].
- ↑ Zmiany na stanowiskach starostów. „Gazeta Lwowska”, s. 3, nr 234 z 2 października 1932.
- ↑ Ruch służbowy. „Lwowski Dziennik Wojewódzki”. Nr 19, s. 256, 15 listopada 1932.
- ↑ Państwowa Komisja Wyborcza: Wybory samorządowe [online], wybory2002.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-15].
- ↑ Geografia wyborcza – Wybory samorządowe – Państwowa Komisja Wyborcza [online], wybory2006.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-15].
- ↑ Dituel Sp., Wybory Samorządowe 2010 – Geografia wyborcza – Województwo pomorskie – Powiat wejherowski [online], wybory2010.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-15].
- ↑ PKW | Samorząd 2014 [online], samorzad2014.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-15].
- ↑ Wybory samorządowe 2018 [online], wybory2018.pkw.gov.pl [dostęp 2018-12-06].
- ↑ Nadmorski24.pl. nadmorski24.pl. [dostęp 2020-02-02].
- ↑ Tuba Wejherowa. tubawejherowa.pl. [dostęp 2019-08-12].
Linki zewnętrzne
- Serwis internetowy Starostwa Powiatowego w Wejherowie. powiatwejherowo.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-18)].
- Dziedzictwo Kulturowe Północnych Kaszub
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.