Primera B

Primera B (oficj. Liga de Ascenso Caixun, nieoficj. Primera B Chile lub Primera B de Chile) – druga w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich w Chile.

 Osobny artykuł: Serie B Profesional.

Pierwsze wysiłki dotyczące utworzenia drugiego poziomu rozgrywek piłkarskich w Chile podjęto tuż po rozegraniu pierwszej edycji Primera División^[2][3]. W 1935 roku założono Serie B Profesional^[2][3]. W pierwszych edycjach udział wzięły zespoły ze stolicy kraju – Santiago^[4][5]. Począwszy od sezonu 1937 większość uczestników zaczęły stanowić rezerwy klubów Primera División^[2][6]. W lidze nie obowiązywała możliwość awansu, z wyjątkiem sezonów 1938 i 1939, kiedy to dokooptowano tam łącznie 6 drużyn^[2]. Pierwszymi były CD Universidad Católica oraz Club Universidad de Chile, przyjęte do fazy Apertura 1938^[2].

 Osobny artykuł: División de Ascenso.

W latach 1943–1951 toczono zmagania w División de Ascenso, zarządzanej przez Asociación Central de Fútbol (ACF)^[3]. W sezonie 1945 mistrz Deportes Iberia uzyskał awans do chilijskiej ekstraklasy^[7][8].

 Osobny artykuł: División de Honor Amateur.

W 1949 roku w miejsce Serie B Profesional powołano do życia ligę División de Honor Amateur (DIVHA), która rozegrała łącznie 5 sezonów^[2][9]. W trakcie jej istnienia o udział w najwyższej klasie rozgrywkowej ubiegał się w 1949 roku CD Ferroviarios de Chile, który uczynił to poprzez fuzję z klubem CD Bádminton^[7][8].

Ze względu na rosnącą popularność i profesjonalizację piłki nożnej w Chile, ACF zdecydowała się 28 grudnia 1951 na utworzenie nowych rozgrywek pod nazwą División de Ascenso Profesional^[8][10]. Miały one pełnić funkcję oficjalnego drugiego poziomu ligowego, z systemem awansów i spadków, będącego w hierarchii tuż za Primera División^[2][10].

AFC zaprosiła do wzięcia udziału w lidze 8 zespołów, zwiększając tym samym liczbę swoich członków do 20^[2]. 7 klubów grało w sezonie 1951 w DIVHA: América de Rancagua, CD Thomas Bata, CD Maestranza Central, CD Trasandino, CSD Rangers, Instituto O'Higgins i Santiago National^[2][10]. Ostatni z uczestników – CD Palestino, uzyskał akces dzięki wygraniu turnieju eliminacyjnego Campeonato de Los Seis, w którym udział wzięły ponadto Audax Italiano, Deportes Iberia, Deportes Magallanes oraz amatorskie zespoły Olímpico de La Cisterna i CD Manuel Plaza^[2][10].

W División de Ascenso Profesional obowiązywał – wzorem lig europejskich – system promocji najlepszej drużyny do Primera División i relegacji najsłabszej do niższej, regionalnej klasy rozgrywkowej^[2][11]. Przeciwnikami tego rozwiązania były najbogatsze kluby, a zwolennikami działacze i dziennikarze sportowi, którzy optowali za utrzymaniem systemu^[2]. Liga zainaugurowała w sobotę 19 lipca 1952 o godzinie 15:00. Pierwszymi spotkaniami w I serii gier były:

• CD Thomas Bata–América de Rancagua 2:2
• CSD Rangers–CD Trasandino 2:1
• CD Maestranza Central–Santiago National 0:0
• Instituto O'Higgins–CD Palestino 2:2^[8]

Zmagania zakończyły się 6 stycznia 1953, kiedy to CD Palestino pokonało w finale 4:2 CSD Rangers^[8][12]. Oba zespoły uzyskały awans^[2][10]. Dzięki poszerzeniu liczby uczestników z 12 do 14, spadku uniknął klub CD Green Cross^[8][11]. Królem strzelców został z 16 bramkami Héctor Avilés z CSD Rangers.

W 1969 roku podzielono rozgrywki na dwie części: Apertura i Clausura^[13]. Podział ten z przerwami obowiązywał do 1990 roku^[13]. W fazie Apertura rywalizowano w systemie pucharowym, a zwycięzca otrzymywał trofeum w formie pucharu oraz tytuł mistrza turnieju. Ta część sezonu nosiła na przestrzeni lat różne nazwy: Copa Apertura de la Segunda División, Copa Isidro Corbinos, Copa LAN Chile, Copa Polla LAN Chile oraz Copa Polla Gol^[13]. W fazie Clausura zmagania toczyły się w systemie ligowym. Wyłaniano w niej kluby, które awansowały i spadały z ligi^[13].

W 1974 roku liga zmieniła nazwę na Segunda División. W 1979 roku wprowadzono do rozgrywek fazę Liguilla de Promoción, będącą turniejem barażowym o utrzymanie się w lidze lub awans do chilijskiej ekstraklasy. Rozgrywki odbywały się nieregularnie. Brały w niej zazwyczaj udział 3 lub 4 drużyny: zespoły z Primera División, które zajęły miejsca tuż nad strefą spadkową i kluby z Primera B, które zajęły najwyższe lokaty, które nie były premiowane awansem, lub wyłonił je wewnątrz ligowy play-off. Początkowo baraż rozgrywano systemem ligowym bez rewanżów, jednak z czasem uproszczono formułę do fazy pucharowej, a następnie do dwumeczu.

W 1996 roku Segunda División ze względów marketingowych przyjęła nazwę Primera B^[8][14]. Propozycję tę wysunął Jorge Castillo, prezes klubu Everton Viña del Mar^[8][14]. Liga charakteryzowała się różnymi formatami i systemami rozgrywek (wiosna-jesień oraz jesień-wiosna) oraz liczbą uczestników^[8].

Wraz z rozpoczęciem sezonu 2008 wprowadzono formułę Apertura i Clausura^[13]. W 2013 roku rozegrano baraż z klubem z Segunda División (Liguilla de Promoción), będącym trzecim poziomem rozgrywkowym^[15]. W 2021 roku, ze względu na podpisaną umowę sponsorską, zmieniono oficjalną nazwę ligi na Campeonato Ascenso. Przed sezonem 2025 rozgrywki przemianowano na Liga de Ascenso Caixun^[16].

Za organizację i nadzorowanie rozgrywek Primera B – podobnie jak w przypadku Primera División i Segunda División – odpowiada organizacja Asociación Nacional de Fútbol Profesional (ANFP), należąca do Federación de Fútbol de Chile (FFCh)^[1].

W lidze udział bierze 16 uczestników, którzy rywalizują w systemie każdy z każdym, rozgrywając naprzemian mecze u siebie i na wyjeździe. Po rozegraniu 30 kolejek mistrz awansuje bezpośrednio do Primera División. Kolejny klub wyłoniony zostaje w barażach pomiędzy drużynami z miejsc 2-8, przy czym wicemistrz ligi zaczyna je od półfinału. Ostatni zespół w tabeli ligowej spada na trzeci poziom rozgrywkowy – Segunda División. Jeśli dwie ostatnie drużyny zakończą sezon z identyczną liczbą punktów, o spadku decyduje baraż na neutralnym terenie.

Zespoły biorące udział w rozgrywkach Primera B w sezonie 2026.

• Serie B Profesional
• División de Honor Amateur
• División de Ascenso

• Primera B na stronie ANFP (hiszp.)
• Primera B na stronie RSSSF (ang.)
• Primera B na oficjalnej witrynie (hiszp.)

• Gustavo Crisóstomo, Rino Curotto: Campeones de Cemento: La historia íntima de Unión La Calera. Valparaíso: CSR Ediciones, 2011, s. 54-98. ISBN 978-956-345-287-7.
• Carlos Ramírez: 75 Años de Campeonatos Profesionales del Fútbol Chileno. José Luis Fernández (red.). Santiago: Vial y Cía Limitada, 2008, s. 5-162. ISBN 978-956-8331-09-2.
• Héctor Gatica Wiermann: Almanaque del fútbol chileno. Clubes. Santiago: Hueders, 2019, s. 23-25. ISBN 978-956-365-114-0.