Promienica
| Actinomycosis | |
 Pacjent z promienicą po prawej stronie twarzy | |
| Klasyfikacje | |
| ICD-10 | |
|---|---|
Promienica, aktynomikoza (łac. Actinomycosis) – przewlekła choroba zakaźna ludzi i zwierząt (głównie bydła). U zwierząt jest wywołana przez promieniowce Actinomyces bovis, u człowieka drobnoustrojem chorobotwórczym jest gatunek Actinomyces israeli.
Etiologia
U ludzi promienica występuje rzadko, najczęściej u osób w wieku 20–50 lat. Do zakażenia człowieka dochodzi przez kontakt ze zwierzętami oraz przez branie do ust trawy i zboża. W jamie ustnej mogą znajdować się saprofitujące promieniowce, które również w pewnych warunkach mogą wywołać promienicę[1]. Stąd skaleczenie dziąseł lub języka zakażonymi zębami (na co mają wpływ czynniki takie jak zła higiena jamy ustnej, niedawny zabieg u dentysty, choroby przyzębia) odgrywa ważną rolę w patogenezie tej choroby[2].
Objawy
Temperatura ciała jest nieznacznie podwyższona (do 38 °C), a stan ogólny chorych jest dość dobry[1].
Choroba umiejscawia się najczęściej w tkankach miękkich okolicy żuchwy i szyi, rzadziej jamy ustnej i tkankach sąsiadujących (języka, migdałków podniebiennych, ślinianek, ucha środkowego); u świń – w gruczołach mlecznych. Objawami są twarde, ograniczone, mało bolesne guzy, często z ogniskami ropnymi. Początkowo pokrywająca skóra może być niezmieniona. Z czasem guzkowate zmiany w nacieku ulegają rozpadowi i powstają przetoki z wydobywającą się surowiczo-krwistą treścią, która zawiera kolonie promieniowca[1][3].
W tkankach miękkich można stwierdzić przewlekły proces zapalny z martwicą prowadzącą do powstawania przetok i ziarniną ulegającą bliznowaceniu z powstawaniem deskowatego nacieczenia. Objawy uzależnione są od umiejscowienia zmian. Mogą występować bóle w okolicy nacieków, utrudnione otwieranie ust i połykanie. Nacieczenie okolicy skroniowo-twarzowej może powodować szczękościsk[1].
Rozpoznanie może być potwierdzone wykryciem kolonii promieniowców w treści ropnej z przetok[1].
Powikłania
Choroba nieleczona może prowadzić do powstania drogą krwionośną odległych zmian promieniczych (np. płuc), a także skrobiawicy[1].
Leczenie
Leczona chirurgicznie – usunięcie zmian wraz ze skórą[1] – lub farmakologicznie – ogólne, długotrwałe podawanie penicyliny w dużych dawkach[1] z sulfonamidami[2] (można również podawać penicylinę miejscowo[1]).
Działania profilaktyczne nie są możliwe ze względu na endogenny charakter zakażenia[1][3].
Klasyfikacja ICD10
| kod ICD10 | nazwa choroby |
|---|---|
| ICD-10: A42 | Promienica |
| ICD-10: A42.0 | Promienica płucna |
| ICD-10: A42.1 | Promienica brzuszna |
| ICD-10: A42.2 | Promienica szyjno-twarzowa |
| ICD-10: A42.7 | Posocznica promienicza |
| ICD-10: A42.8 | Inne postacie promienicy |
| ICD-10: A42.9 | Promienica, nieokreślona |
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j Bożydar Latkowski: Otorynolaryngologia : podręcznik dla studentów medycyny i stomatologii. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1995, s. 189. ISBN 83-200-1889-7.
- ↑ a b Stanisław Iwankiewicz: Otolaryngologia : podręcznik dla studentów medycyny i stomatologii. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1984, s. 211-212. ISBN 83-200-0801-8.
- ↑ a b Fritz H. Kayser: Medical microbiology. Stuttgart: Thieme, 2005, s. 260. ISBN 3-13-131991-7.
Bibliografia
- Stefania Jabłońska: Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2005. ISBN 83-200-3367-5.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.