Promnitzowie

Herby Promnitzów
Herb rodowy w opracowaniu współczesnym
Herb rodowy w herbarzu Siebmachera - karta 56, drugi z prawej, górny rząd
Herb baronów w herbarzu Siebmachera - karta 29, pierwszy z prawej, górny rząd

Promnitzowie – dolnośląski ród szlachecki herbu własnego.

Historia

Ród znany jest od początków XV wieku. Siedzibami rodowymi były Wichów, Lasocin oraz Dzietrzychowice koło Kożuchowa w księstwie głogowskim. Pierwszą znaną historyczną postacią był Sigismund von Promnitz, który zmarł w roku 1444. Jego wnuk[1] Baltazar von Promnitz w roku 1539 został biskupem wrocławskim. Nabył kilka majątków, m.in. wolne państwa stanowe: Pszczynę na Górnym Śląsku i Żary w Łużycach Dolnych.

Bratankowie biskupa Baltazara: Stanisław i Karol wraz z kuzynem Zygfrydem otrzymali w 1559 roku tytuły baronów czeskich (Freiherr). Zygmunt Zygfryd (wnuk Zygfryda) otrzymał tytuł czeskiego hrabiego (Graff), a później został mianowany hrabią Rzeszy Niemieckiej (Reichsgraf). Był założycielem tzw. linii hrabiowskiej.

Linia baronowska – potomkowie Karola i Stanisława – wygasła pod koniec XVII wieku. Linia hrabiowska wygasła w 1785 roku na hrabim Janie Erdmanie von Promnitzu (urodzonym w 1719).

Sarkofagi z kościoła Wszystkich Świętych w Pszczynie

Trzynastu członków rodu znalazło miejsce wiecznego spoczynku w krypcie grobowej kościoła farnego w Pszczynie[2].

Od Piastów do Promnitzów

Żoną Henryka Anzelma von Promnitza (zm. 1622), pana Pszczyny była Zofia von Kurzbach a teściową księżniczka legnicka Helena (zm. 1583), córka ks. Fryderyka III.

Jan (Johann IV) Kurzbach 1)
(zm. 18 V 1549)[3] 		Anna Zborowska2) Fryderyk III,
ks. legnicki i brzeski
(1520–1570)[4] 		ks. Katarzyna Meklemburska3)
(1518–1581)[5]
         
     
  Zygmunt (Sigismund VI) Kurzbach
(1547–1579)[6][7] 		Helena[7]
(1546–1583)[8]
     
   
Henryk Anzelm von Promnitz[9]
(1564–1622)[10]
OO   20 I 1590 		Zofia
(1572–po 1605)[9]
                   
                   
                   
Urszula Benigna[9]
  		Anna Zofia[9]4)
 (zm. 1624)
  		Zygmunt Zygfryd von Promnitz (1595–1654)[9]5)[11] Klara Euzebia[9]
 (zm. 22 X 1627)
  		Polyksena Elżbieta[9]6)
(1599–1650)
                   
Henryk Krystian[9]
  		Maksymilian[9]
 (zm. 1624)
  		Bibiana[9]
  (1605–1632)[12]
  		Erdmann I Promnitz (1631–1664) ↑ syn Zygmunta Zygfryda[13] ↑ Eleonore von Racknitz[13]
(1636–1679)
         
   
      Balthasar von Promnitz
(1656–1703)[13][14] 		Emilie Agnes von Reuß-Schleiz[14]
(1667–1729)
         
   
        Erdmann II von Promnitz[14]
(1683–1745)
  1. Pan Milicza i Żmigrodu
  2. Siostra banity Samuela Zborowskiego
  3. Córka ks. meklemburskiego Henryka V
  4. Żona Adama Jana Męczyńskiego
  5. Pan Pszczyny, Żar i Trzebiela
  6. Żona Hansa von Pücklera

Od Anhaltów przez Promnitzów do Hochbergów

Ostatni z rodu Promnitzów, Jan Erdmann (1719-1785), przekazał ziemię pszczyńską swemu siostrzeńcowi z rodu Anhalt-Köthen, Fryderykowi Erdmannowi (1731-1797). Kolejni właściciele Pszczyny z rodu Anhaltów władali tutejszymi majątkami do połowy XIX w. W 1846 r. ostatni z rodu, książę Henryk von Anhalt-Köthen (1778–1847), oddał ziemię pszczyńską swemu siostrzeńcowi, księciu Janowi Henrykowi X von Hochberg (1806–1855) z potężnego rodu magnackiego Hochbergów.

Emanuel Lebrecht Anhalt-Köthen
(1671–1704)[15] 		Gisela Agnes von Rath
(1669–1740) 		Erdmann II Promnitz
(1683-1745) 		Anna Maria von Sachsen-Weißenfels
(1683-1731)
         
  August Ludwig von Anhalt-Köthen
(1697-1755) 		Christine Johanna Emilie Promnitz
(1708–1732)
     
   
Fryderyk Erdmann Anhalt-Köthen
(1731-1797) 		Luise Ferdinande zu Stolberg-Wernigerode
(1744-1784)
     
 
Anna Emilie von Pleß (1770–1830) Jan Henryk VI von Hochberg-Fürstenstein (1768–1833)
         
  Jan Henryk X von Hochberg (1806–1855)

Galeria

Literatura

  • Hans Friedrich von Ehrenkrook: Ahnenreihen aus allen deutschen Gauen, t. 1. Görlitz: Verlag für Sippenforschung und Wappenkunde C. A. Starke 1928.
  • Heinrich Graf von Brühl und die Herrschaft Forst-Pförten, wyd. Brandenburgisches Textilmuseum Forst (Lausitz) 2003.
  • Tomasz Jaworski, Sylwia Kocioł (red. nauk.): Promnitzowie w dziejach Śląska i Łużyc. Zielonogórskie Studia Łużyckie, t. 7. Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego 2011. ISBN 978-83-7481-467-6.
  • Prof. dr Ernst Heinrich Kneschke (red.): Neues allgemeines Deutsches Adels-Lexicon im Verein mit mehreren Historikern, t. 7, Leipzig 1867.
  • Piotr Kowalski: Wpływ Promnitzów na rozwój gospodarki leśnej na terenie pogranicza śląsko-łużyckiego w XVII-XVIII wieku. [w:] Tomasz Jaworski, Sylwia Kocioł (red. nauk.): Promnitzowie w dziejach Śląska i Łużyc. Zielonogórskie Studia Łużyckie, t. 7. Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego 2011, s. 117-125. ISBN 978-83-7481-467-6.
  • Piotr Kowalski, Izabela Taraszczuk: Promnitzowie w dziejach Śląska i Łużyc. [w:] "Przegląd Zachodni. Czasopismo Instytutu Zachodniego w Poznaniu". Poznań: Instytut Zachodni 2010, Nr 1(334)/2010, s. 296-298, ISSN 0033-2437 (sprawozdanie z konferencji naukowej „Promnitzowie w dziejach Śląska i Łużyc” zorg. przez Instytut Historii (Uniwersytet Zielonogórski) i Urząd Miasta Żary w Żarach w dn. 22.10.2009 r.).
  • Hans Erich Kubach, Joachim Seeger, Wilhelm Jung: Die Kunstdenkmäler des Kreises Sorau und der Stadt Forst. Cykl: Die Kunstdenkmäler der Provinz Brandenburg, hrsg. vom Brandenburgischen Provinzialverband unter der Schriftleitung von Heinrich Jerchel. Berlin: Deutscher Kunstverlag 1939.
  • Johann Samuel Magnus: Historische Beschreibung der Hoch-Reichs-Gräfflichen Promnitzschen Residentz-Stadt Sorau in Niederlausitz, Und Deroselben Regenten Kirchen- und Regiment-Sachen, Wie auch Gelehrten Leuthen Und Sonderbahren Begebenheiten. Leipzig 1710.
  • Marcin Maciejewski: Tytulatura rodu von Promnitz z linii żarskiej w XVI-XVIII wieku w świetle rękopisów i starodruków. [w:] "Studia Zachodnie" 2016, t. 18. ISSN 1428-0663
  • Ekkehart Neumann-Reppert: Die Familie von Promnitz.
  • Jerzy Polak: Erdmann II Promnitz. Wolny pan na Pszczynie i Żarach (1683-1745). Pszczyna 1996. ISBN 83-903008-7-7.
  • Detlev Schwennicke: Europäische Stammtafeln, Neue Folge Bd. XIX. Zwischen Weser und Oder. Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann 2000. ISBN 3-465-03074-5.
  • Johann Sinapius: Schlesische Curiositäten, Bd. I. Leipzig 1720, S. 95-109.
  • Johann Sinapius: Schlesische Curiositäten, Bd. II. Leipzig 1728.
  • Wojciech Strzyżewski: Herby rodziny von Promnitzów. [w:] Tomasz Jaworski, Sylwia Kocioł (red. nauk.): Promnitzowie w dziejach Śląska i Łużyc. Zielonogórskie Studia Łużyckie, t. 7. Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego 2011, s. 31-37. ISBN 978-83-7481-467-6.
  • Izabela Taraszczuk: Obraz rodu Promnitzów w literaturze pięknej. [w:] Tomasz Jaworski, Sylwia Kocioł (red. nauk.): Promnitzowie w dziejach Śląska i Łużyc. Zielonogórskie Studia Łużyckie, t. 7. Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego 2011, s. 187-210. ISBN 978-83-7481-467-6.
  • Johann Gottlob Worbs: Geschichte der Herrschaften Sorau und Triebel. Sorau: Rauert 1826.

Przypisy

  1. ↑ [1] Johann Sinapius: Schlesische Curiositäten, Bd. I. Leipzig 1720, s. 96
  2. ↑ Sylwia Plucińska. Sarkofag pana na Pszczynie. „Dziennik Zachodni”, 12 grudnia 2008. ISSN 2353-6195. 
  3. ↑ Johann IV. von Kurzbach. [dostęp 2024-12-21].
  4. ↑ (22 II 1520 – 15 XII 1570)
  5. ↑ (14 IV 1518 – 17 XI 1581)
  6. ↑ (31 XII 1579)
  7. ↑ a b Sigismund VI. von Kurzbach. [dostęp 2024-12-21].
  8. ↑ 6 IV 1583)
  9. ↑ a b c d e f g h i j Sophie von Promnitz. [dostęp 2024-12-21].
  10. ↑ (26 XI 1564 – 24 III 1622)
  11. ↑ (17 VII 1595–30 VI 1654)
  12. ↑ (2 I 1605 – 12 II 1632)
  13. ↑ a b c Erdmann I. Leopold von Promnitz. [dostęp 2024-12-21].
  14. ↑ a b c Balthasar Erdmann von Promnitz. [dostęp 2024-12-21].
  15. ↑ Rodzice Emanuel von Anhalt-Köthen (1631-1670) Anna Eleonore zu Stolberg-Wernigerode (1651–1690)

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya