Proso

Proso
	; Proso zwyczajne
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	wiechlinowce
Rodzina	wiechlinowate
Rodzaj	proso
	Nazwa systematyczna
	Panicum L.; Sp. Pl. 55. 1753
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku

Proso (Panicum L.) – rodzaj roślin jednorocznych lub bylin z rodziny wiechlinowatych. Należy do niego ok. 265^[3]–500 gatunków^[4]. Występują one w strefie międzyzwrotnikowej, dalej na północ sięgając strefy klimatu umiarkowanego w Ameryce Północnej i na Dalekim Wschodzie^[4]^[3]. Z tego rodzaju pochodzą jedne z najstarszych roślin zbożowych. Gatunkiem typowym jest Panicum miliaceum L.^[5]

Morfologia

Źdźbło wyprostowane, podnoszące się lub płożące. Liście nitkowate, równowąskie, lancetowate, nawet do jajowatych. Kwiaty zebrane w kwiatostan – wiechę zwisłą, rozpierzchłą lub wyprostowaną^[4].

Systematyka

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Rodzaj należący do rodziny wiechlinowatych (Poaceae), rzędu wiechlinowców (Poales)^[2]. W obrębie rodziny należy do podrodziny Panicoideae, plemienia Paniceae^[6].

Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa komelinowe (Commelinidae Takht.), nadrząd Juncanae Takht., rząd wiechlinowce (Poales Small), rodzina wiechlinowate (Poaceae (R. Br.) Barnh.), podrodzina prosowe (Panicoideae Link), plemię prosowe (Paniceae R. Br. in Flinders), podplemię Panicinae Fr., rodzaj proso (Panicum L.)^[7].

Gatunki flory Polski^[8]

proso rózgowate Panicum virgatum L. – gatunek uprawiany
proso włosowate Panicum capillare L. – gatunek uprawiany
proso zwyczajne, p. właściwe Panicum miliaceum L. – gatunek uprawiany
proso jesienne Panicum dichotomiflorum Michx. – efemerofit
proso okryte Panicum implicatum Scribn. ez Britton ≡ Dichanthelium stigmosum (Trin.) Zuloaga^[3] – efemerofit
proso nadrzeczne Panicum barbipulvinatum Nash ex Rydb. – gatunek z kompleksu Panicum capillare introdukowany i zadomowiony

Lista gatunków

Osobny artykuł: Lista gatunków z rodzaju proso.

Zobacz też

włośnica ber (Setaria italica ssp. moharium) – podgatunek znany także jako proso węgierskie lub włośnica mohar.
rosplenica perłowa (Pennisetum glaucum) – gatunek znany także pod nazwą proso perłowe, proso afrykańskie.
manneczka łękowata (Eleusine coracana) – gatunek znany także pod nazwą proso afrykańskie, dagussa, dogussa, tokussa, ragi.
kasza jaglana – kasza z łuskanego ziarna prosa

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
↑ ^a ^b Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-01-26] (ang.).
↑ ^a ^b ^c Panicum L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-12-08].
↑ ^a ^b ^c Shou-liang Chen, Stephen A. Renvoize: Panicum. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2011-01-28]. (ang.).
↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-20].
↑ Poaceae (grass family). [w:] Taxonomy Browser [on-line]. The National Center for Biotechnology Information. [dostęp 2011-01-27]. (ang.).
↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Panicum. The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-20]. (ang.).
↑ ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ., HalinaH. Piękoś-Mirkowa HalinaH., AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM., Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 126, ISBN 978-83-62975-45-7 .

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-01-26] (ang.).

[powo-3] Panicum L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-12-08].

[china-4] Shou-liang Chen, Stephen A. Renvoize: Panicum. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2011-01-28]. (ang.).

[5] Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-20].

[6] Poaceae (grass family). [w:] Taxonomy Browser [on-line]. The National Center for Biotechnology Information. [dostęp 2011-01-27]. (ang.).

[7] Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Panicum. The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-20]. (ang.).

[checklist-8] ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ., HalinaH. Piękoś-Mirkowa HalinaH., AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM., Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 126, ISBN 978-83-62975-45-7 .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]