Przyszów

Przyszów
wieś
Ilustracja
Szkoła w Przyszowie
Państwo

 Polska

Województwo

 podkarpackie

Powiat

stalowowolski

Gmina

Bojanów

Liczba ludności (2024)

1539[2]

Strefa numeracyjna

15

Kod pocztowy

37-433[3]

Tablice rejestracyjne

RST

SIMC

0788940[4]

Położenie na mapie gminy Bojanów
Mapa konturowa gminy Bojanów, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Przyszów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Przyszów”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Przyszów”
Położenie na mapie powiatu stalowowolskiego
Mapa konturowa powiatu stalowowolskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Przyszów”
Ziemia50°29′28″N 21°59′47″E/50,491111 21,996389[1]
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Przyszów – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Bojanów[4]. Ma status sołectwa[5].

Dawniej były to dwie wsie Przyszów Szlachecki (część zachodnia) i Przyszów Kameralny lub Królewski (część wschodnia). Obie wsie leżały na przeciwnym brzegu rzeki Ruda-Łęg[6]. Do końca 2017 roku częścią Przyszowa były także Burdze, Kołodzieje i Ruda, od 2018 samodzielne wsie[7].

Historia

Pierwszą wzmiankę o Przyszowie (Kameralnym lub Królewskim) zamieścił Jan Długosz w „Księdze Uposażeń”. Pisał w niej o wsi Przyszów należącej do parafii Charzewice i królewskim zamku z wieżą, ufundowanym przez Kazimierza Wielkiego. Rozwój wsi związany był z zamkiem, który miał charakter dworu myśliwskiego. Jako że bywali tu królowie na polowaniach, zamek musiał mieć zaplecze gospodarcze. W swoim dworze w Przyszowie król Kazimierz Wielki był co najmniej raz 31 sierpnia 1358 r, oraz prawdopodobnie w 1368 i być może również w 1370 roku. W zamku w Przyszowie król Kazimierz Wielki wydał przywilej lokacyjny dla Lwowa[8]. Za czasów ostatnich Jagiellonów, zaczęło rozwijać się osadnictwo przemysłowo-leśne i rolnicze. Gdy starostą sandomierskim był Jan Tarnowski, Przyszów tworzył pokaźny zespół przemysłowo-gospodarczy. W latach 1581–1585 powstała rudnica Przyszowska, istniał też młyn i karczma. Od czasów Zygmunta III Wazy giną ślady pobytu królów na łowach w Przyszowie. Zaniedbany i walący się zamek został rozebrany w XVIII wieku.

Następnie były to dwie wsie: Przyszów Szlachecki (część zachodnia), który powstał później, i Przyszów Kameralny lub Królewski (część wschodnia). Obie wsie leżały na przeciwnym brzegu rzeki Ruda-Łęg[6]. Należały wstępnie do dwóch odrębnych powiatów: Przyszów Szlachecki do Bezirk Tarnobrzeg, a Przyszów Kameralny do Bezirk Nisko. Od 1867 obie wsie znalazły się w powiecie niskim w Galicji, a następnie w powiecie niżańskim w II RP (województwo lwowskie)[9], gdzie ostatecznie zostały połączone[10].

W latach 1954-1968 Przyszów był siedzibą gromady Przyszów, po jej zniesieniu w gromadzie Stany. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Zabytki

Przypisy

  1. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 112397.
  2. ↑ Raport o stanie gminy Bojanów w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 23
  3. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1047 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. ↑ a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. ↑ BIP gminy, sołtysi
  6. ↑ a b Przyszów Szlachecki i Kameralny (Królewski), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX: Pożajście – Ruksze, Warszawa 1888, s. 235.
  7. ↑ Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 grudnia 2017 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2401 (ISAP))
  8. ↑ Kocańda Paweł, Badania nad pierwszymi murowanymi zamkami na obszarze obecnego województwa podkarpackiego, "Archeologie západních Čech", 11, 2016, 66-82.pdf [online] [dostęp 2021-03-09] (ang.).
  9. ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej : opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 13, Województwo lwowskie
  10. ↑ Dz.U. 1934 nr 68 poz. 597

Linki zewnętrzne

Gmina Bojanów
Wsie
Przysiółek
Części wsi
Przysiółki wsi
Zniesione nazwy

Herb gminy Bojanów

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya