Pszenno
| wieś | |
Cukrownia w Pszennie | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2023) |
1935[2] |
| Strefa numeracyjna |
74 |
| Kod pocztowy |
58-125[3] |
| Tablice rejestracyjne |
DSW |
| SIMC |
0856244 |
Położenie na mapie gminy wiejskiej Świdnica | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego | |
Położenie na mapie powiatu świdnickiego | |
Pszenno (niem. Weizenrodau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Świdnica. W 2019 miejscowość liczyła 1744 mieszkańców[2] i było największą miejscowością gminy Świdnica.
Pszenno, notowane w dokumentach jako Weisinrod lub Wisyngerode, było lokowane na prawie niemieckim w 1243 roku[4].
W latach 1945–1954 siedziba gminy Pszenno, następnie, aż do 1961 gromady Pszenno, po jej zniesieniu w gromadzie Świdnica. Od 1973 r. w gminie wiejskiej Świdnica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.
We wsi jest przystanek kolejowy Pszenno.
Zabytki
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest[5]:
- Kościół św. Mikołaja w Pszennie, parafialny, z pierwszej połowy XIV w., rozbudowany w 1491, przebudowany w 1552. W murze cmentarnym osiem kamiennych krzyży, aktualnie niewidocznych (znajdują się pod poziomem gruntu)[6]. Gotyckie portale, zworniki. Wystrój barokowy m.in. ołtarz główny św. Rodziny, olejne obrazy męczenników z XVIII w, pięć renesansowych nagrobków z 1540-1570, m.in.:
- Susanny von Schiebitz (Schlewitz[7], 1586–1619), żony von Prittwitza, z ośmioma herbami, von:
- ojcowskimi: Schiebitz (Schlewitz, ojca), Schellendorf
- matczynymi: X, Peterswald[8]
- Stenzela von Zedlitza (zm. 1570)
- ojcowskimi: Zedlitz, Heyde
- matczynymi: Seidlitz, Nimptsch
- Ursuli von Schenck (zm. 1567), żony Stenzela, z herbami, von:
- ojcowskimi: Schenck
- matczynymi: Niemitz, Seidlitz[9]
- Ursuli von Schenck (zm. 1567), żony Stenzela, z herbami, von:
- Hansa von Zedlitza (zm. 1540), wspólny z żoną:
- Elisabeth von Seidlitz, żony Hansa z herbami, von:
- ojcowskimi: Zedlitza
- matczynymi: X, Heyde, Logau, Liedlau
- Elisabeth von Seidlitz, żony Hansa z herbami, von:
- Melchiora von Zedlitza
- ojcowskimi: Zedlitz, Heyde
- matczynymi: Seidlitz, Nimptsch
- Ursuli Schelndorff (zm. 1560), żona Melchiora, z herbami, von:
- ojcowskimi: Schelndorff, Hochberg
- matczynymi: Schaffgotsch[10]
- Ursuli Schelndorff (zm. 1560), żona Melchiora, z herbami, von:
Pszenno a przodkowie Mikołaja Kopernika
Pewne źródła, m.in. „Stromata copernicana. Studja, poszukiwania i materjały biograficzne” L.A.Birkenmajera[11] wskazują, że z Pszenna pochodzi ród bezpośrednich przodów Mikołaja Kopernika z linii matki – Łukasza Watzenrodego Starszego (1400-1462, obywatel i kupiec toruński) oraz Łukasza Watzenrodego (1447-1512, książę-biskup warmiński). Teza ta została obalona przez wykazanie, iż chodzi tu o przypadkowe podobieństwo nazwisk dwóch rodów: przodków Kopernika – rodu Watzenrode, którzy pochodzili z Hesji; oraz rycerskiego i słowiańskiego rodu panów z Pszenna (niem. Weißelrode), którzy nie mieli z rodziną astronoma nic wspólnego[12][13][14]. Kompleksowo problematykę sporów o pochodzenie Mikołaja Kopernika ujął w swej monografii M. Kokowski[15].
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 112733.
- ↑ a b Gmina Świdnica w cyfrach i na mapie (wykaz miejscowości i liczby mieszkańców według stanu na 2023 r.). Gmina.swidnica.pl. [dostęp 2024-12-27].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1066 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- ↑ Martin Treblin, Beiträge zur Siedlungskunde im ehemaligen Fürstentum Schweidnitz, E. Wohlfarth, 1908 [dostęp 2018-11-28] (niem.).
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 167. [dostęp 2012-10-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-10-31)].
- ↑ Daniel Wojtucki, Stanisław Zobniów: Kamienne krzyże na Śląsku, Górnych Łużycach i ziemi kłodzkiej. Wrocław: Atut, 2107, s. 4–7-410.
- ↑ Roman Sękowski (1931-2023): Herbarz szlachty śląskiej : informator genealogiczno-heraldyczny. T. T. 9. Opole: 2020, s. 375.
- ↑ Pszenno. [dostęp 2026-01-10].
- ↑ Pszenno. [dostęp 2025-11-23].
- ↑ Pszenno (Weizenrodau). [dostęp 2025-11-21].
- ↑ Ludwik Antoni Birkenmajer, Stromata Copernicana. Studja, poszukiwania i materjały biograficzne, Kraków 1924 [dostęp 2019-02-18].
- ↑ NICOLAUS COPERNICUS THORUNENSIS – Rodzina [online], copernicus.torun.pl [dostęp 2018-11-28] (pol.).
- ↑ Krzysztof Mikulski, Dzieje toruńskiej rodziny Watzenrode w XIV–XVI w., „KLIO. Czasopismo poświęcone dziejom Polski i powszechnym”, 20 (1), 2012, s. 70–71, ISSN 1643-8191.
- ↑ M. Jurek, Panowie z Wierzbnej, Kraków 2006.
- ↑ Michał Kokowski, Różne oblicza Mikołaja Kopernika. Spotkania z historią interpretacji [online], www.cyfronet.krakow.pl [dostęp 2018-11-28].
Linki zewnętrzne
- Pszenno – Weizenrodau na str. polska-org.pl
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.