Pterula subulata

Pterula subulata

Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	podstawczaki
Klasa	pieczarniaki
Rząd	pieczarkowce
Rodzina	piórniczkowate
Rodzaj	piórniczka
Gatunek	Pterula subulata
Nazwa systematyczna
Pterula subulata Fr. Linnaea 5: 532 (1830)
Multimedia w Wikimedia Commons

Pterula subulata (Chevall.) Fr. – gatunek grzybów z rodziny piórniczkowatych (Pterulaceae)^[1].

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pterula, Pterulaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi^[1].

Po raz pierwszy opisał go Elias Fries w 1832 r. na ziemi we Francji^[1]. Synonimy naukowe^[2]:

• Anthina subulata (Fr.) Fr. 1832
• Merisma subulatum (Fr.) Lév. 1846

Owocniki

Wyrastające w wiązkach lub pojedynczo, o wysokości 3–7 cm, wyprostowane, maczugowate, rozgałęzione, kremowe, płowe, jasnopłowe, jasnobrązowe, szarobrązowe lub brązowe z czerwonawym odcieniem. Trzon cylindryczny lub nieco spłaszczony, o średnicy 1–2 mm i długości 1–2 cm. Rozgałęzienia krzaczaste, niezbyt gęste, pierwszy i drugi rząd wielodzielny lub dychotomiczny, rozchodzące się w drobniejsze gałęzie; główne gałęzie o średnicy 1 mm, cylindryczne lub płaskie, zespolenia ograniczone; końcówki gałęzi łopatkowate, rozpadające się na wiele punktów wzrostu, do 3 mm średnicy, w wyższych zbiorach zwężone do białych włoskowatych końcówek, które zbiegają się, tworząc masę puszystej białej grzybni na szczycie grzyba. Wzdłuż głównych gałęzi występują krótkie kolce (zaczątki gałązek). Powierzchnia owocnika gładka lub z drobnym białym, owłosionym nalotem, Warstwa podpowierzchniowa woskowa, miąższ raczej twardy, ale giętki, wysychający na szarobrązowo i kurczący się do cienkich włosków. Ma charakterystyczny zapach pleśniowo-rybi, pszeniczny lub chemiczny^[3].

Cechy mikroskopowe

System strzępkowy dimityczny; strzępki generatywne cienkościenne, septowane, ze sprzążkami; strzępki szkieletowe o średnicy 3–7 µm, bez przegród, nierozgałęzione, o gładkich ścianach grubości do 1 µm. Bazydiospory 5,5–8 × 2,8–4,5 µm, białe, eliptyczne, w kształcie długiej łzy, z wyraźnym wyrostkiem wnęki, cienkościenne, gładkie, mogą wydawać się drobnoziarniste. Holobazydia 7,5–9 × 15–23 µm, maczugowate, z 4 długimi sterygmami, które mogą być wiotkie, powodując opadanie zarodników. Brak cystyd. Konidia 4–5 × 9–15 µm, prostokątne o zaokrąglonych krawędziach lub nieregularne, z pogrubionymi płatkami komórkowymi, powstające na wierzchołkach gałązek^[3].

Występuje w Ameryce Północnej, Europie, Azji, Afryce i na niektórych wyspach Oceanu Indyjskiego^[4]. Brak tego gatunku w opracowanym w 2003 r. przez Władysława Wojewodę wykazie wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski^[5], ale w późniejszych latach podano jego stanowiska. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną^[6].