Pyrozja

Pyrozja
Ilustracja
Pyrrosia lanceolata
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

telomowe

Gromada

naczyniowe

Klasa

paprocie

Podklasa

paprotkowe

Rząd

paprotkowce

Rodzina

paprotkowate

Rodzaj

pyrozja

Nazwa systematyczna
Pyrrosia Mirbel in Lamarck et Mirbel
Hist. Nat. Vég. 3: 471; 5: 91. 1802[3]
Typ nomenklatoryczny

P. chinensis Mirbel[3]

Synonimy
  • Apalophlebia C. Presl
  • Drymoglossum C. Presl
  • Neoniphopsis T. Nakai
  • Niphobolus Kaulfuss
  • Oetosis Necker ex Kuntze
  • Polycampium C. Presl
  • Saxiglossum Ching.[4]
Multimedia w Wikimedia Commons
Pyrrosia eleagnifolia porastająca pień drzewa
Kupki zarodni Pyrrosia eleagnifolia

Pyrozja[5][6] (Pyrrosia) – rodzaj roślin należący do rodziny paprotkowatych. Zalicza się do niego ok. 70 gatunków[7] występujących głównie w Azji Południowo-Wschodniej. Na północy zasięg rodzaju obejmuje środkowe Chiny i Japonię. Na wschodzie zasięg sięga po wyspę Henderson na Pacyfiku i Nową Zelandię (jeden gatunek). Na zachodzie – w Afryce i na Madagaskarze rośnie 5 gatunków[4]. Niektóre gatunki (zwłaszcza P. lingua i P. shrareri) stosowane są w ludowej medycynie azjatyckiej jako lecznicze (przy chorobach układu oddechowego i moczowego). Liczne gatunki uprawiane są ze względu na oryginalny pokrój[8].

Morfologia

Pokrój
Niewielkie lub średnich rozmiarów paprocie epifityczne i epilityczne[4]. Kłącze rozmaicie wykształcone – bardzo długie lub krótkie, grube lub cienkie, pokryte łuskami. Wzdłuż kłącza wyrastają gęsto lub w luźnych odstępach pojedyncze liście[8].
Liście
Jednakowe na całej roślinie (niezróżnicowane) lub dimorficzne – ze zmodyfikowanymi liśćmi płodnymi[4]. Zwykle liście pojedyncze, niepodzielone, rzadko klapowane (oszczepowate), podzielone dłoniasto lub stopowato[4]. Ogonek liściowy sztywny, osiągający często ponad połowę długości blaszki liściowej. Blaszka ma kształt najczęściej eliptyczny lub zaokrąglony[8], często jest mięsista[9], pokryta jest gwieździstymi włoskami[4]. Centralna wiązka przewodząca jest bardzo wyraźna, boczne są słabo widoczne[4][8]. U niektórych gatunków na górnej powierzchni liści występują hydatody[8].
Zarodnie
Siedzące lub na szypułkach zebrane są w kupki pozbawione zawijki, tworzące pojedynczy rząd lub kilka rzędów po obu stronach wiązki centralnej liścia. Kupki są okrągłe, ale u niektórych gatunków skupiają się w podługowate lub równowąskie pasma. Zarodniki są eliptyczne, z rozmaicie rzeźbioną powierzchnią[4].

Systematyka

Rodzaj Pyrrosia należy do podrodziny Platycerioideae w obrębie rodziny paprotkowatych (Polypodiaceae). Stanowi w obrębie podrodziny grupę siostrzaną dla rodzaju płaskla Platycerium[2].

Wykaz gatunków[7]

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).
  2. ↑ a b The Pteridophyte Phylogeny Group. A community-derived classification for extant lycophytes and ferns. „Journal of Systematics and Evolution”. 54 (6), s. 563–603, 2016. DOI: 10.1111/jse.12229. 
  3. ↑ a b Index Nominum Genericorum. Smithsonian Institution. [dostęp 2018-02-17].
  4. ↑ a b c d e f g h Youxing Lin, Zhang Xianchun & Peter H. Hovenkamp: Pyrrosia Mirbel in Lamarck & Mirbel. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2018-02-17].
  5. ↑ a b c Elżbieta Zenkteler: Paprocie. Poznań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1994, s. 111. ISBN 83-09-01604-2.
  6. ↑ a b c Jolanta i Karol Węglarscy, Rośliny dalekiej Azji, Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2006, s. 55, 124, ISBN 83-60247-27-7.
  7. ↑ a b Pyrrosia Mirb., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2026-05-16].
  8. ↑ a b c d e Sue Olsen: Encyclopedia of Garden Ferns. Portland: Timber Press, 2007, s. 365-366. ISBN 978-0-88192-819-8.
  9. ↑ Patrick J. Brownsey, John C. Smith-Dodsworth: New Zealand Ferns and Allied Plants. Auckland: David Bateman, 2000, s. 66. ISBN 1-86953-003-9.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya