Rab mugi
Rab mugi, rab mungi (akad. rab mugi, rab mungi)[1] – jedna z najważniejszych wojskowych godności urzędniczych w starożytnej Asyrii i Babilonii[1][2]; biblijny rab mag z Księgi Jeremiasza (Jr 39:3,13)[1][3][4].
Rab mugi w Asyrii i Babilonii
Zachowane teksty wskazują, iż rab mugi zaliczany był do najbardziej wpływowych urzędników królewskich[2]. Należał on do dworskiej elity i wraz z innymi królewskimi urzędnikami, takimi jak turtānu, nāgir ekalli, rab šāqê, rab ša rēši czy abarakku, zajmował w hierarchii administracyjnej pozycję pomiędzy królem a gubernatorami prowincji[2]. Z tekstów zdaje się wynikać, iż urząd rab mugi powiązany był z wojskiem[1]. Częste wzmianki łączące go z rydwanami, jazdą czy końmi wskazują, iż dowodzić mógł on dużymi jednostkami jazdy lub rydwanów[2]. Istnieją też dowody na to, iż czasami pełnił on również rolę specjalnego królewskiego wysłannika do zagranicznych władców[1].
Wzmianka w jednym z tekstów o dwóch rab mugi pokazuje, iż w danym czasie tytuł ten nosić mogła więcej niż jedna osoba[2]. Simo Parpola tłumaczy to tym, iż – analogicznie do przypadku królewskiego abarakku i urzędników niższej rangi noszących ten tytuł – również w tym przypadku istnieć musiał jeden „główny” rab mugi (rab mugi króla) oraz szereg niższych rangą urzędników noszących ten tytuł[2]. Tezę tę zdaje się potwierdzać jeden z tekstów, w którym rab mugi występuje jako podwładny gubernatora prowincji[2].
Rab mugi w Biblii
W Księdze Jeremiasza tytuł rab mugi (biblijny rab mag) nosi Nergal-szarezer, jeden z dowódców wojskowych babilońskiego króla Nabuchodonozora II (604–562 p.n.e.), uczestniczący w 587 r. p.n.e. w zdobyciu Jerozolimy (Jr 39:3), a następnie pełniący rolę jednego z zarządców wojskowych tego miasta (Jr 39:13)[3]. Imię Nergal-szarezer wydaje się być hebrajskim zapisem babilońskiego imienia Nergal-szarru-usur i stnieje duże prawdopodobieństwo, iż wspomnianym tu dostojnikiem był sam Nergal-szarru-usur (Neriglissar), zięć Nabuchodonozora II i późniejszy król Babilonii[4][5].
W starszych komentarzach i słownikach biblijnych często znaleźć można informację, iż tytuł rab mag oznaczać miał „przełożonego magów” (ang. chief of the magi)[6][7][8]. Obecnie wiadomo już jednak, iż tytuł ten odpowiada akadyjskiemu tytułowi rab mugi i nie ma nic wspólnego z perskimi magami[9].
W polskich przekładach Biblii tytuł ten czasem występuje jako imię własne, a czasem jako – tłumaczona lub nie – nazwa urzędu:
| polskie przekłady Biblii | miejsce w Biblii | |
|---|---|---|
| Księga Jeremiasza (Jr 39:3)[10] |
Księga Jeremiasza (Jr 39:13)[11] | |
| Biblia Tysiąclecia | „Nergal-sar-eser, rab mag” | „Nergal-sar-eser, rab mag” |
| Biblia poznańska | „Nergal Sar-Ecer, Rab-Mag” | „Nergal Sar-Ecer, przełożony nad magami” |
| Biblia warszawska | „Nergal-Sar-Eser (...), dowódca wojsk liniowych” | „Nergal Sar-Eser, dowódca wojsk liniowych” |
| Biblia warszawsko-praska | „Nergal-sar-eser, główny nadzorca dworu królewskiego” | „Nergal-sar-eser, główny nadzorca dworu królewskiego” |
| Uwspółcześniona Biblia gdańska | „Nergalsarezer, Rabmag” | „Nergalsarezer, Rabmag” |
| Przekład Nowego Świata | „rabmag Nergal-Szarecer” | „rabmag Nergal-Szarecer” |
Przypisy
- ↑ a b c d e hasło mugu, w: The Assyrian ... , s. 171.
- ↑ a b c d e f g Parpola S., Letters from Assyrian Scholars ... , s. 515.
- ↑ a b Mitchell T.C., Judah until the fall of Jerusalem ... , s. 407.
- ↑ a b Holtz Sh.E.: The Babylonian Officials Who Oversaw the Siege of Jerusalem. thetorah.com. [dostęp 2019-10-25]. (ang.).
- ↑ Mitchell T.C., Judah until the fall of Jerusalem ... , s. 408.
- ↑ hasło Rab-mag w Smith's Bible Dictionary
- ↑ hasło Rab-Mag w International Standard Bible Encyclopedia
- ↑ hasło Rab-Mag w American Tract Society Bible Dictionary
- ↑ McKane W., A Critical and Exegetical Commentary ... , s. 973-974.
- ↑ Biblia Internetowa – porównanie Jr 39:3 w polskich przekładach Biblii. www.biblia.apologetyka.co. [dostęp 2024-04-19].
- ↑ Biblia Internetowa – porównanie Jr 39:13 w polskich przekładach Biblii. www.biblia.apologetyka.co. [dostęp 2024-04-19].
Bibliografia
- hasło mugu, w: The Assyrian Dictionary, tom 10 (M/2), The Oriental Institute, Chicago 1977, s. 171.
- McKane W., A Critical and Exegetical Commentary on Jeremiah, tom 2 (Commentary on Jeremiah XXVI-LII), Bloomsbury Publishing, 2000.
- Mitchell T.C., Judah until the fall of Jerusalem (c. 700—586 B.C.), w: The Cambridge Ancient History, tom 3, część 2 (The Assyrian and Babylonian Empires and other States of the Near East, from the Eighth to the Sixth Centuries B.C.), Cambridge University Press, 1970, s. 371-409.
- Parpola S., Letters from Assyrian Scholars to the Kings Esarhaddon and Ashurbanipal, Eisenbrauns, 2007.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.