Rabije Kadir

Rabije Kadir
Ilustracja
Rabije Kadir (2011)
Data i miejsce urodzenia

21 stycznia 1947
Altay

Zawód, zajęcie

biznesmenka, polityczka

Multimedia w Wikimedia Commons

Rabije Kadir (ujg. ﺭﺍﺑﯩﻴﻪ ﻗﺎﺩﯨﺮ, Rabiye Qadir; chiń. upr. 热比娅·卡德尔; chiń. trad. 熱比婭·卡德爾; pinyin Rèbǐyǎ Kǎdé’ěr; ur. 21 stycznia 1947 r. w Altay) – prominentna ujgurska działaczka polityczna i biznesmenka pochodząca z Sinciangu. Oskarżana przez władze chińskie o terroryzm i działalność separatystyczną[1], zarzuca się jej m.in. inspirowanie zamieszek z 2009 roku[2]. Obecnie na emigracji. Od 2006 r. przewodnicząca Światowego Kongresu Ujgurów.

W latach 90. była jedną z pięciu najbogatszych ludzi w Chinach. Była deputowaną Ludowej Politycznej Konferencji Konsultatywnej Chin VIII kadencji (1993-1998)[3] oraz oficjalną przedstawicielką Chin na konferencji ONZ w sprawie kobiet, która odbyła się w 1995 roku w Pekinie[4]. Po krwawo stłumionych przez władze zamieszkach w Kuldży w lutym 1997 roku publicznie skrytykowała rząd. Na skutek tego objęto ją dozorem policyjnym, odebrano paszport i zabroniono ponownego ubiegania się o mandat LPKKCh[3]. Po tym, jak przesłała zachodnim gazetom dowody na dyskryminację Ujgurów w Chinach[5], została w 1999 roku aresztowana pod zarzutem niepłacenia podatków i ujawnienia tajemnicy państwowej[6]. Skazana w 2000 roku na 8 lat więzienia za działanie przeciw bezpieczeństwu państwa, wyszła z więzienia w 2005 roku, po naciskach administracji amerykańskiej[7]. Tuż po wyjściu z więzienia za zgodą władz wyjechała z Chin, oficjalnie "w celu leczenia"[8]. Zamieszkała w USA u boku męża, Sidika Rouziego, także dysydenta, który w 1996 roku otrzymał azyl w Stanach Zjednoczonych[9].

W listopadzie 2006 roku została wybrana na przewodniczącą Światowego Kongresu Ujgurów[10]. W odpowiedzi władze chińskie oskarżyły trzech przebywających w Chinach jej synów o przestępstwa podatkowe i działalność przeciw bezpieczeństwu państwa. Dwóch zostało skazanych na kary grzywny, w tym jednego także na karę 7 lat więzienia. Trzeci z oskarżonych synów w kwietniu 2007 roku otrzymał wyrok 9 lat więzienia i 3 lat pozbawienia praw publicznych[11].


Przypisy

  1. ↑ Unveiled Rebiya Kadeer: a Uighur Dalai Lama. People's Daily, 7 lipca 2009. [dostęp 2012-03-06]. (ang.).
  2. ↑ Peter Ford: Evidence shows Rebiya Kadeer behind Urumqi riot: Chinese gov't. Xinhua, 9 lipca 2009. [dostęp 2012-03-07]. (ang.).
  3. ↑ a b Profile: Rebiya Kadeer. BBC. [dostęp 2012-03-06]. (ang.).
  4. ↑ Daniel Nasaw: Rebiya Kadeer: from Beijing envoy to exiled prisoner of conscience. The Guardian, 7 lipca 2009. [dostęp 2012-03-06]. (ang.).
  5. ↑ Kate McGeown: Fighting the cause of China's Uighurs. BBC, 24 czerwca 2005. [dostęp 2012-03-06]. (ang.).
  6. ↑ Peter Ford: Spiritual mother of Uighurs or terrorist?. The Christian Science Monitor, 9 lipca 2009. [dostęp 2012-03-06]. (ang.).
  7. ↑ China Frees Rebiya Kadeer. Radio Free Asia, 17 marca 2005. [dostęp 2012-03-06]. (ang.).
  8. ↑ China frees top Uighur prisoner. BBC, 17 marca 2005. [dostęp 2012-05-27]. (ang.).
  9. ↑ Erik Eckholm: Prominent Chinese Muslim Secretly Sentenced to 8 Years. The New York Times, 11 marca 2000. [dostęp 2012-05-27]. (ang.).
  10. ↑ UNPO General Secretary Addresses World Uyghur Congress General Assembly. Unrepresented Nations and Peoples Organization, 6 grudnia 2006. [dostęp 2012-05-27]. (ang.).
  11. ↑ International Religious Freedom Report 2007. U.S. Department of State. [dostęp 2012-05-27]. (ang.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya