Rachcin

Rachcin
wieś
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Powiat

lipnowski

Gmina

Bobrowniki

Liczba ludności (2015)

357

Strefa numeracyjna

54

Kod pocztowy

87-617[2]

Tablice rejestracyjne

CLI

SIMC

0858579

Położenie na mapie gminy Bobrowniki
Mapa konturowa gminy Bobrowniki, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Rachcin”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Rachcin”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Rachcin”
Położenie na mapie powiatu lipnowskiego
Mapa konturowa powiatu lipnowskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Rachcin”
Ziemia52°44′08″N 19°02′10″E/52,735556 19,036111[1]
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Ten artykuł od 2019-05 zawiera treści, przy których brakuje odnośników do źródeł.
Należy dodać przypisy do treści niemających odnośników do źródeł. Dodanie listy źródeł bibliograficznych jest problematyczne, ponieważ nie wiadomo, które treści one uźródławiają.
Sprawdź w źródłach: Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.
Tablica pod krzyżem upamiętnia Kazimierza Ziemniewicza i pozostałych Druhów OSP Rachcin Żołnierzy Wojny Obronnej Polski 1939 r. Miejsce pamięci powstało w pobliżu placu po remizie, której budową kierował Ziemniewicz (zmarł w obozie śmierci Mauthausen).
Zapis szkolnej kroniki z 1938 r. traktujący o tajnej szkółce języka polskiego w Rachcinie pod zaborem rosyjskim.
Zapis szkolnej kroniki z 1938 r. traktujący o tajnej szkółce języka polskiego w Rachcinie pod zaborem rosyjskim.
Plac zabaw przy Małym Przedszkolu w Rachcinie
Plac zabaw przy Małym Przedszkolu w Rachcinie – przed przeniesieniem do obecnej lokalizacji (fot. archiwalna).
Strażacka praca społeczna w Rachcinie – brukowanie wjazdu do garażu OSP, sierpień 2016.
Strażacka praca społeczna w Rachcinie – brukowanie wjazdu do garażu OSP, sierpień 2016.
Zabytkowy budynek byłej Szkoły Powszechnej w Rachcinie z 1926 r.
Zabytkowy budynek byłej Szkoły Powszechnej w Rachcinie z 1926 r.
Korona stuletniego dębu – Rachcin gmina Bobrowniki
Korona stuletniego dębu w pobliżu terenu zabudowanego wsi Rachcin, przy drodze wiodącej do wsi Stary Witoszyn.
Rachcin panorama wsi
Rachcin panorama wsi

Rachcin – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Bobrowniki, 10 km na północny zachód od centrum Włocławka, 16 km od Lipna, 9 km od Bobrownik, 7 km od Fabianek.

Wieś (obręb ewidencyjny) Rachcin graniczy z obrębami ewidencyjnymi Stary Bógpomóż, Polichnowo, Brzustowa (w tym wieś Stara Rzeczna w sołectwie Brzustowa), Lisek, Łochocin, Cyprianka, Wilczeniec Fabiański, Stary Witoszyn, Winduga.

Sołectwo Rachcin obejmuje dwie wsie: Rachcin i Windugę. Przez Windugę sołectwo Rachcin graniczy z wsiami Nowy Witoszyn i Łęg oraz posiada dostęp do Wisły.

Integralne części wsi

Integralne części wsi Rachcin[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0858585 Okrągła część wsi
0858591 Parcele Łochockie część wsi
0858600 Rachcinek część wsi

Przyroda

Wieś Rachcin obejmuje powierzchnię 15 km², z czego aż 11 km² stanowią lasy – w większości należące do Lasów Państwowych. Na gruntach między budynkiem punktu przedszkolnego i przystankiem autobusowym (przy fragmencie drogi Rachcin-Cyprianka zwanym „Olenderką”) znajdują się pokłady rudy darniowej[5].

Układ osadniczy wsi

Wieś Rachcin – w swej najstarszej części – charakteryzuje się "starym kręgiem zabudowy", u którego "podnóża" posadowione są obiekty użyteczności publicznej – remiza i przedszkole[6].

Według wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części wieś Rachcin składa się z następujących części (w nawiasie numery – identyfikatory miejscowości z krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju TERYT) i liczba mieszkańców (dane USC Bobrowniki z 30.06.2017 r.):

  • Rachcin – wieś (0858579) – 162 mieszk.,
  • Parcele Łochockie – część wsi Rachcin (0858591) – 65 mieszk.
  • Rachcinek – część wsi Rachcin (0858600) – 72 mieszk.,
  • Okrągła – część wsi Rachcin (0858585) – 47 mieszk.

Historia

Najstarsze ślady osadnictwa w Rachcinie, 3 fragmenty naczyń, znaleziono przy wschodniej części doliny zwanej miejscowo „parową”. Znajdował się tam punkt osadniczy – Kultura łużycka. Bliższa chronologia HaC – Okres halsztacki[7].

Najstarsze pewne zapisy o wsi Rachcin pochodzą z pierwszej połowy XIII wieku. Rachcin był wtedy jedną z włości komesa Boguszy[8]. Po 1230 r. Bogusza wraz z księciem Konradem I mazowieckim zaczęli tworzenie klasztoru cystersów w Szpetalu. Bogusza darował temu klasztorowi 11 swoich posiadłości, w tym Rachcin[9].

Dokumentem poświadczającym nadanie komesa jest bulla papieża Innocentego IV z 22 czerwca 1244 r., która wymienia villa Raccino pośród posiadłości zniszczonego przez pogańskich Prusów opactwa cystersów w Szpetalu[10]

Rachcin jest najstarszą osadą na terenie gminy Bobrowniki – starszą od gminnych Bobrownik, wzmiankowanych pod datą 1321. Według stanu z 1321 r. należąca do parafii szpetalskiej wieś podzielona była na dwie części: Radczyno/Rachczyno Jakubowe i Klasztorne[11].

W 1492 r. Szymon z Rachcina ("de Rachczino") był dobrzyńskim sędzią grodzkim[12].

W 1564 r. Rachcin miał 2,5 łana gruntu i należał do Macieja Nasięgniewskiego[13].

W 2 poł. XIX w. do Rachcina zostali sprowadzeni uciekinierzy polityczni z Wielkopolski, którzy zbudowali zagrody na nowych siedliskach. Do nich należy zagroda, w której do dziś zachował się jedyny budynek zbudowany przez uciekinierów, tj. „Dom Uciekiniera”[14].

Po powstaniu styczniowym (1863–1864) prowadzono w Rachcinie tajne nauczanie, o którym wspomina kronika szkolna z 1938 roku: kiedy do wioski docierała władza rosyjska hasło trafiało najpierw do tajnej szkółki (...). Dzieci rozbiegały się po krzakach i parowach kryjąc drewniane tabliczki do pisania. Nauczyciel zajmował się jakąś pracą[15].

Mnich z 1930 r. do regulowania przepływu wody – pozostałość po nieistniejących już stawach między obecnym przedszkolem, a starym pierścieniem zabudowy wsi.

Podczas II wojny światowej ta położona na uboczu wieś nie była miejscem walk. Jednak w szeregach Wojska Polskiego we wrześniu 1939 r. walczyli również mieszkańcy Rachcina i tutejsi strażacy, spośród których trzech nie przeżyło II wojny światowej i okupacji[16].

W 2015 r. druhowie OSP Rachcin otrzymali Nagrodę Marszałka Województwa kujawsko-pomorskiego na najlepsze inicjatywy społeczne realizowane przez organizacje pozarządowe za "Upamiętnienie Druhów OSP Rachcin Żołnierzy Polskich Wojny Obronnej 1939 r. "[17].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Zabytki i miejsce pamięci narodowej

W miejscowości znajdują się następujące zabytki:

  • Szkoła powszechna – murowany budynek z 1926 r. objęty ścisłą ochroną konserwatorską,
  • Dom Uciekiniera – drewniany dom zbudowany w 1865 r. przez uciekiniera politycznego z Wielkopolski,
  • Zespół dworski: dwór (ok. 1920 r., przebudowany w latach 70. XX w.) i park (pocz.XX w.) – pozostałość majątku Okrągła. Wpisany do Rejestru Zabytków pod numerem 325/A z 5.11.1993,
  • Krzyż Druhów – Żołnierzy Polskich 1939 r.: krzyż z żelaza postawiony w miejscu wcześniejszych w formie sprzed 1939 r. z tablicą zawierającą napis: „DRUHOM OSP RACHCIN / ŻOŁNIERZOM WOJNY OBRONNEJ POLSKI 1939 R. / Kazimierz Ziemniewicz – Naczelnik – zm. 9.03.1941 r. w obozie Mauthausen / Czesław Misterski – Strażak – zm. 17.09.1939 r. broniąc Warszawy / Józef Mizak – Strażak – poległ walcząc z najeźdźcą / W 75. rocznicę aresztowania Kazimierza Ziemniewicza / kładą w sąsiedztwie placu po remizie, której budową kierował / Rachcin, 18 października 2014 r. / Druhowie, Organizacje, Mieszkańcy”[18].

Organizacje społeczne i instytucje

Budynek Przedszkola w Rachcinie, pełniący, od lat 60. XX wieku do 2017 roku, również funkcję szkoły podstawowej.
  • Stowarzyszenie Rozwoju Sołectwa Rachcin (założona w 2007 r.) – pierwsza organizacja pozarządowa w powiecie lipnowskim, która 11 grudnia 2008 r. otrzymała nagrodę Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego w konkursie „Rodzynki z pozarządówki” na najlepsze inicjatywy realizowane przez organizacje pozarządowe[19]. Największymi sukcesami małej szkółki były bardzo dobre wyniki egzaminów szóstoklasisty, zawsze w pierwszej dziesiątce wszystkich 31 szkół podstawowych w powiecie lipnowskim[20]. Obecnie jedyną placówką oświaty i wychowania prowadzoną przez Stowarzyszenie jest Przedszkole. Rachcin to pierwsza wieś w powiecie lipnowskim, w której mieszkańcy powołali własne placówki oświatowe, tworząc stowarzyszenie[21].
Budynek Remizy, w której OSP Rachcin prowadzi ogólnodostępną świetlicę
  • Ochotnicza Straż Pożarna w Rachcinie – jest pierwszą jednostką ochrony przeciwpożarowej w powiecie lipnowskim, która samodzielnie pozyskiwała środki unijne na wyposażenie ogólnodostępnej świetlicy – dziś miejsca integracji społeczności lokalnej[22]. Stała się powiatowym liderem OSP w pozyskiwaniu funduszy z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki i Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich[23].
  • Koło Kobiet Rachcin / KGW Rachcin – organizacja społeczna, która w 2021 r. zajęła I miejsce w półfinale ogólnopolskiego festiwalu smaku "Polska od kuchni" za potrawę "terrina z kaczki"[24]. W 2017 r. wieniec Koła Kobiet z Rachcina zajął II miejsce w konkursie wieńców tradycyjnych dożynek powiatowych[25]. Podczas Festiwalu smaku zorganizowanego w Lipnie latem 2018 r. przez Team Roberta Sowy znanego z ogólnopolskiego programu TVN 24. Koło Kobiet Rachcin zajęło III miejsce w kategorii „Danie główne” za „uda z gęsi faszerowane gruszką i brzoskwinią”[26]. Jesienią 2018 r. Koło Kobiet Rachcin zdobyło pierwsze miejsce w konkursie kulinarnym – kategoria "danie główne" oraz trzecie w kategorii "napoje" w Festiwalu Smaku Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej w Łochocinie[27]. W 2019 r. Koło Kobiet Rachcin zajęło II miejsce zdobywając "Srebrny Talerzyk Nowego Centrum Lipno" i czek o wartości 1000 zł za potrawę "Terrina z kaczki"[28].

Przypisy

  1. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 9 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 113630.
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1053 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200)
  4. ↑ GUS. Rejestr TERYT
  5. ↑ K. Zawidzki, Bobrowniki – przeszłość i stan dzisiejszy [w:] "Z dziejów ziemi dobrzyńskiej". Materiały z sesji popularnonaukowej, Bobrowniki 20 listopada 1996 r., pod redakcją Zenona Góździa, Dobrzyń nad Wisłą 1997, s. 65.
  6. ↑ Lokalna Strategia Rozwoju Gminy Bobrowniki na lata 2015-2020 stanowiąca załącznik nr 1 do Uchwały nr XXIII /155 /2017 Rady Gminy Bobrowniki z dnia 25 kwietnia 2017 r., [w:] Biuletyn Informacji Publicznej [online], 25 kwietnia 2017, s. 16 [dostęp 2021-12-11].
  7. ↑ J. Dąbrowska, P. Sobczyk, Karta ewidencji stanowiska archeologicznego (Rachcin, obszar AZP 46-48, nr stanowiska w miejscowości -2, na obszarze-2). 14 października 1981 r. stanowisko zbadali i chronologię określili J. Dąbrowska i P. Sobczyk., 14 października 1986, s. 1 [dostęp 2019-08-15].
  8. ↑ J. Nowacki, Opactwo św. Gotarda w Szpetalu pod Włocławkiem Zakonu Cysterskiego (ok. 1228 – 1285 – 1358), Gniezno 1934, s. 119.
  9. ↑ M.S. Szacherska, Opactwo cysterskie w Szpetalu a misja pruska. Polska Akademia Nauk. Instytut Historii, s. 68.
  10. ↑ F. Sikora, Upadek fundacji cysterskiej w Szpetalu i początki odnowionego klasztoru byszewskiego [w:] "Zapiski historyczne", t. XL, 1975, z. 2, s. 208.
  11. ↑ F. Sikora, Upadek fundacji cysterskiej w Szpetalu i początki odnowionego klasztoru byszewskiego [w:] "Zapiski historyczne", t. XL, 1975, z. 2, s. 91.
  12. ↑ Zygmunt Bronisław (1867-1948) Lasocki, Dostojnicy i urzędnicy ziemi dobrzyńskiej w XIV i XV wieku, „Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu”, 1934 [dostęp 2024-07-28].
  13. ↑ Z. Guldon, Mapy ziemi dobrzyńskiej w drugiej połowie XVI w., Toruń 1967, s. 34.
  14. ↑ E. Kraszewska, Rachcin – zabytkowa chałupa nr 9, Biuletyn Przewodnicki ZW PTTK Włocławek, Nr 37: 1986, s. 15 – 16.
  15. ↑ K. Ziemniewicz, Kronika Szkolna (rękopis), 1938 r., s. 1.
  16. ↑ Jan Bielicki, Fabianki i okolice. Materiały do dziejów, 2016, s. 232.
  17. ↑ Beata Krzemińska, Informacje prasowe [str. 6] – Rodzynki z pozarządówki [online], Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego (archiwum), 24 czerwca 2015 [dostęp 2021-11-15].
  18. ↑ Karol Kostrzewski, PRZYJEDŹ I ZWIEDZAJ – Dom Uciekiniera i wieś Rachcin [online], Strona Gminy Bobrowniki nad Wisłą [dostęp 2021-11-15].
  19. ↑ Ewelina Fuminkowska, Przedszkole w Rachcinie ma już 10 lat. To pierwsza wieś w powiecie, która powołała własne placówki tworząc stowarzyszenie, „Gazeta Pomorska”, 9 października 2018 [dostęp 2021-11-15] (pol.).
  20. ↑ Strona Gminy Bobrowniki nad Wisłą – 10 lat ze Stowarzyszeniem Rozwoju Sołectwa Rachcin [online], Strona Gminy Bobrowniki nad Wisłą [dostęp 2021-11-15].
  21. ↑ Ewelina Fuminkowska, Przedszkole w Rachcinie ma już 10 lat [zdjęcia] [online], Lipno Nasze Miasto, 10 października 2018 [dostęp 2021-11-15] (pol.).
  22. ↑ E. Fuminkowska, Druhowie z Rachcina dla innych, „Tygodnik Lipnowski”, 4 (14), 27 stycznia 2015, s. 7.
  23. ↑ M. Jaworski, Młodzi, prężnie działający druhowie z OSP w Rachcinie, „Tygodnik Lipnowski”, 25 (25), 23 czerwca 2015, 6..
  24. ↑ Mistrzynie kuchni odniosły duży sukces, [w:] Lipno, Gazeta CLI, Portal – miasto i gminy – lipno-cli.pl, „Gazeta CLI”.
  25. ↑ mb, Dożynki powiatowe za nami [GALERIA] [online], lipno-cli.pl, 30 sierpnia 2017 [dostęp 2021-11-15].
  26. ↑ I Festiwal Smaku [online], Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Lipnie [dostęp 2021-11-15] (pol.).
  27. ↑ M. Jaworski, Smak Kujaw oraz ziemi dobrzyńskiej w Łochocinie, „Tygodnik Lipnowski”, 229 (21 314), 2 października 2018, s. 4.
  28. ↑ II Festiwalu Smaku – podsumowanie [online], Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Lipnie, 15 lipca 2019.

Bibliografia

  • Nowacki J., Opactwo św. Gotarda w Szpetalu pod Włocławkiem Zakonu Cysterskiego (ok. 1228 – 1285 – 1358), Gniezno 1934, s. 66, 91, 92, 98, 122, 129.
  • Szacherska S. M., Opactwo cysterskie w Szpetalu a misja pruska, Polska Akademia Nauk. Instytut Historii, s. 56-117.
  • Kraszewska E., Rachcin-Zabytkowa chałupa nr 9, Biuletyn Przewodnicki ZW PTTK Włocławek, nr 37: 1986, s. 15-16.
  • Zabytki architektury i budownictwa w Polsce. Województwo włocławskie, 46, Warszawa 1993, s. 13.

Linki zewnętrzne

Gmina Bobrowniki
Miasto
Wsie
Część miasta
Części wsi

Herb gminy Bobrowniki

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya