Radif

Barbad
Ali-Naghi Waziri (1887–1979)
Radif – instrumenty muzyczne
Tar
Setar

Radif (pers. ‏ ردیف‎, oznaczający porządek, model, ciąg[1.1]) – repertuar irańskiej muzyki klasycznej oparty na melodiach tradycyjnych, przekazywany ustnie z pokolenia na pokolenie przez mistrzów, tzw. ostad (pers. استاد, nauczyciel, mistrz), uczniom sztuki muzycznej, podstawa dla improwizacji.

Repertuar obejmuje około 400 krótkich utworów[a], trwających od piętnastu sekund do dwóch minut[2], tzw. gusze (oznaczający róg), charakteryzujących się różną tonacją, melodią i motywami, zaaranżowanych w dwanaście systemów tonalnych tzw. dastgah (pers. دستگاه, oznaczający system)[1.2] – siedem systemów podstawowych: szur, segah, czahargah, mahur, homajun, nawa i rastpandżgah i pięć wtórnych, tzw. awaz, na bazie szur (abu’ata, daszti, bajat-e tork i afszari) i homajun (bajat-e esfahan)[3]. Każdy gusze ma swoją własną nazwę nawiązującą np. do jego miejsca w systemie, charakterystyki czy też do nazwiska muzyka[3].

Radif może być zarówno wokalny jak i instrumentalny – wykonywany na lutniach tar i setar, cytrze santur, skrzypcach kamancze czy flecie naj[4].

W 2009 roku radif został wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO[4].

Historia

Genezy radifu upatruje się w działalności Barbada – nadwornego muzyka i poety władcy Iranu z dynastii Sasanidów Chosroua II Parwiza (591–628)[5.1]. Barbad stworzył system muzyczny oparty na siedmiu skalach tzw. chosrawani, trzydziestu lahn i 360 melodii dastan na każdy dzień roku wykonywanych na przyjęciach królewskich[6].

Na rozwój i formę radifu wpływ miała religia islamu. Radif wykonywany był solo lub przez małe zespoły na dworach królewskich, w domach i ogrodach arystokracji, a także podczas spotkań bractw sufickich[5.2].

Podstawowym instrumentem do nauki radifu była czterostrunowa lutnia setar[5.2]. Radif nauczany był ze słuchu, bez zapisu nutowego, uczniowie uczyli się na pamięć[5.3]. Nauczyciel lub starszy stażem uczeń grał lub śpiewał określoną frazę a uczniowie ją powtarzali[5.3]. Uczniowie nie mogli występować przed publicznością bez pozwolenia nauczyciela[5.3].

W XX wieku irański muzykolog Ali-Naghi Waziri (1887–1979) opracował pierwszą nutową transkrypcję radifów Mirzy Abdollaha i Aghi Hosejn-Gholego[7]. Wersja ta była pierwotnie uznawana za zaginioną, odnalazła się u ucznia Waziriego, Musy Marufiego (1889–1965), który opracował materiał mistrza, dodając krótsze radify Darwisza Chana oraz zapisy Mahdi Gholego Hedajata[8]. Dzieło Marufiego zostało wydane przez irańskie Ministerstwo Kultury i Sztuki w 1963 roku[8].

Uwagi

  1. ↑ Inne źródła podają liczby od 200 do 300, UNESCO: 250, Broughton: 200.

Przypisy

  1. ↑ Mohammad Reza Azadehfar: Rhythmic structure in Iranian music. Azadehfar, 2006. ISBN 978-964-6218-47-5. [dostęp 2014-10-26]. (ang.).
    1. ↑ S. 122.
    2. ↑ S. 123.
  2. ↑ Simon Broughton, Mark Ellingham, Richard Trillo: World Music: Africa, Europe and the Middle East. Rough Guides, 1999, s. 358. ISBN 978-1-85828-635-8. [dostęp 2014-10-26]. (ang.).
  3. ↑ a b UNESCO ICH: Radif of Iranian music. [dostęp 2014-10-26]. (ang.).
  4. ↑ a b UNESCO ICH: Radif of Iranian music. [dostęp 2014-10-26]. (ang.).
  5. ↑ Garland Encyclopedia of World Music: The Concise Garland Encyclopedia of World Music. Routledge, 2013. ISBN 978-1-136-09602-0. [dostęp 2014-10-26]. (ang.).
    1. ↑ S. 881.
    2. ↑ a b S. 882.
    3. ↑ a b c S. 886.
  6. ↑ Jean During, Zia Mirabdolbaghi, Dariush Safvat, Manuchehr Anvar: The Art of Persian Music. Mage Publishers, 1991, s. 39. ISBN 0-934211-22-1. [dostęp 2014-10-26]. (ang.).
  7. ↑ The Rouhollah Khaleghi Artistic Center: Alinaqi Vaziri. [dostęp 2014-10-26]. (ang.).
  8. ↑ a b The Rouhollah Khaleghi Artistic Center: Moussa Maroufi. [dostęp 2014-10-26]. (ang.).

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya