Rapy

Ten artykuł dotyczy osiedla w Biłgoraju. Zobacz też: Rapy Dylańskie – wieś w powiecie biłgorajskim.
Rapy
Osiedle
Państwo

 Polska

Województwo

 lubelskie

Powiat

biłgorajski

Miasto

Biłgoraj

Powierzchnia

0,37 km²

Tablice rejestracyjne

LBL

SIMC

0987756

Położenie na mapie Biłgoraja
Mapa konturowa Biłgoraja, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Rapy”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Rapy”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Rapy”
Położenie na mapie powiatu biłgorajskiego
Mapa konturowa powiatu biłgorajskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Rapy”
Ziemia50°33′05″N 22°44′34″E/50,551389 22,742778[1]

Rapy – osiedle (jednostka pomocnicza gminy)[2] oraz część miasta Biłgoraja[3].

Dane ogólne

Rapy znajdują się w północno-wschodniej części Biłgoraja. Sąsiadują z osiedlami Roztocze (od strony zachodniej) i Bojary (od strony północnej). Po stronie wschodniej Rapy sięgają granicy miasta.

Pod względem powierzchni jest to jedna z najmniejszych jednostek podziału administracyjnego miasta. Obszar osiedla zajmuje ok. 37,0 ha[4].

Osią urbanistyczną osiedla jest droga wojewódzka nr 858, nosząca miano ulicy Zamojskiej i biegnąca stąd na północny wschód, w kierunku Zamościa[5]. Północną granicę Rap wyznaczają torowiska linii kolejowych nr 65 i nr 66, biegnących równoleżnikowo, równolegle do siebie. Po stronie zachodniej (w kierunku osiedla Roztocze i centrum miasta) Rapy sięgają do ronda, na którym ulica Zamojska krzyżuje się z północną obwodnicą miasta[6].

Zabudowa osiedla ma charakter mieszkalny oraz przemysłowo-usługowo-magazynowy. Budownictwo mieszkaniowe to bloki (wzdłuż ulicy Zamojskiej) i domy jednorodzinne (przy ulicach bocznych)[5]. Wśród terenów przemysłowych największy obszar zajmują zakłady produkcyjne przedsiębiorstw Model Opakowania Sp. z o.o. (przemysł lekki papierniczy – produkcja opakowań z tektury)[7] i Pol-Skone Sp. z o.o. (przemysł drzewny – produkcja okien i drzwi)[8].

Organem uchwałodawczym osiedla jako jednostki pomocniczej gminy miejskiej Biłgoraj jest Rada Osiedla. Organ wykonawczy to Zarząd Osiedla[9].

Informacje historyczne

Do XIX w. obszar dzisiejszego osiedla był niezagospodarowanym, zalesionym terenem, przez który przebiegał trakt łączący Biłgoraj z Zamościem. Z traktem krzyżowały się tu boczne drogi, wiodące do miejscowości Rapy Dylańskie (na północ) i Teodorówka (na południe)[10]. Obecnie po tych szlakach przebiegają droga wojewódzka nr 858 (wyżej wspomniana ulica Zamojska) oraz drogi powiatowe, łączące miasto z wymienionymi miejscowościami[11].

Od czasów I wojny światowej do początku lat 70. XX w. przez Rapy, równolegle do ulicy Zamojskiej, biegła Kolej wąskotorowa Zwierzyniec – Biłgoraj, na linii był przystanek kolejowy Rapy[12].

Alejka i krzyż w miejscu zbrodni z 4 lipca 1944.

W okresie okupacji niemieckiej (1939-1944) władze niemieckie na Rapach, obok przystanku kolejowego, umieściły wytwórnię baraków wojskowych. 15 marca 1943 oddział partyzancki Gwardii Ludowej, dowodzony przez Andrzeja Flisa ps. Maksym, zaatakował i spalił obiekty zakładu i stacji[13]. 4 lipca 1944 w lesie na Rapach, przy drodze w kierunku Rap Dylańskich, hitlerowcy rozstrzelali i pochowali 65 polskich partyzantów, jeńców wojennych, pojmanych w trakcie Bitwy pod Osuchami. Ekshumacja zwłok nastąpiła już po wycofaniu się wojsk niemieckich, w sierpniu 1944[14]. Obecnie w miejscu zbrodni stoi się krzyż z tablicą pamiątkową[15].

 Główny artykuł: Zbrodnia na Rapach.

Po wojnie, w latach 60., 70. i 80. XX w. Rapy stały się przedmieściem o charakterze przemysłowym. Wzdłuż ulicy Zamojskiej zlokalizowane były obiekty Przedsiębiorstwa Budownictwa Kolejowo-Drogowego[16]. Wówczas też powstały istniejące do dziś bloki mieszkalne oraz wytyczono obecną sieć ulic z zabudową jednorodzinną.

W 1963 przy skrzyżowaniu ulic Zamojskiej i Edwarda Gronczewskiego (obecnej Torowej[17]) wystawiono pomnik, nawiązujący do losów tej części miasta w latach II wojny światowej. Ma on formę cokołu z orłem i krzyżem grunwaldzkim; napis na inskrypcji głosi, że jest to "miejsce uświęcone krwią patriotów narodowości polskiej, rosyjskiej i żydowskiej, którzy w latach okupacji zginęli z rąk zbrodniarzy hitlerowskich"[18].

Po transformacji ustrojowej 1989 wymienione wyżej zakłady kolejowo-drogowe przestały istnieć; z ich obiektów dziś korzystają inne, prywatne przedsiębiorstwa z różnych branż. W 1998 w zachodniej części Rap wybudowano zakłady Model Opakowania sp. z o.o.[7]; również w latach 90. XX w. swoją działalność rozpoczęło przedsiębiorstwo Pol-Skone sp. z o.o.[8]. Osiedle Rapy jako jednostkę obecnego podziału administracyjnego w sensie formalnym powołano do życia Uchwałą Rady Miasta w Biłgoraju z dnia 25 sierpnia 2004; wówczas też wytyczono aktualnie obowiązujące granice osiedla[6].

Przypisy

  1. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 114733.
  2. ↑ § 29 uchwały nr XIII/122/2019 Rady Miasta Biłgoraj z dnia 30 października 2019 r. w sprawie uchwalenia Statutu Miasta Biłgoraja [online], 2019-10-30 [dostęp 2022-08-12].
  3. ↑ Wyszukiwanie. eteryt.stat.gov.pl. [dostęp 2022-08-13]. (pol.).
  4. ↑ Pomiar w Geoportalu [dostęp 2018-12-10].
  5. ↑ a b Podgląd w Geoportalu [dostęp 2018-12-10].
  6. ↑ a b Rady Osiedli - Biłgoraj [online], www.bilgoraj.pl [dostęp 2018-12-10] (pol.).
  7. ↑ a b Lokalizacja zakładów [online], Model Group [dostęp 2018-12-10] (pol.).
  8. ↑ a b Z miłości do natury – POL-SKONE. pol-skone.pl. [dostęp 2021-01-30].
  9. ↑ Uchwała Rady Miasta w Biłgoraju z dnia 25 sierpnia 2004 r.
  10. ↑ Biłgoraj na Spezialkarte der osterreichisch-ungarischen Monarchie, K. u. K. Militargeographisches Institut, między 1877 a 1914.
  11. ↑ Zarząd Dróg Powiatowych w Biłgoraju – Biuletyn Informacji Publicznej – Mapa dróg powiatowych.
  12. ↑ Krzysztof Rudy, Historia kolei w Biłgoraju [online], Dzieje Biłgoraja. Opowieści o historii miasta [dostęp 2018-12-09] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-11].
  13. ↑ Dzieje Biłgoraja, rozdz. Wojna okupacja i ruch oporu, Markiewicz, Śladkowski, Szczygieł, Lublin 1985.
  14. ↑ Jerzy Markiewicz, Zbrodnia wojenna na Rapach, [w:] Zeszyt Osuchowski, Osuchy 2006.
  15. ↑ Miejsce egzekucji partyzantów w Rapach koło Biłgoraja : Gmina Biłgoraj [online], www.gminabilgoraj.pl [dostęp 2018-12-10].
  16. ↑ Rozwój Biłgoraja [online], Nowa Gazeta Biłgorajska, 17 kwietnia 2018 [dostęp 2018-12-10] (pol.).
  17. ↑ Zmiana nazw ulic w Biłgoraju - Biłgoraj [online], www.bilgoraj.pl [dostęp 2018-12-10] (pol.).
  18. ↑ Biłgorajskie pomniki [online], Nowa Gazeta Biłgorajska, 4 października 2018 [dostęp 2018-12-10] (pol.).
Osiedla i części miasta Biłgoraja
Części miasta wg TERYT
Osiedla (jednostki pomocnicze gminy)

Herb Biłgoraja

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya