Reżyser

Ten artykuł należy dopracować:

od 2016-08 → poprawić styl – powinien być encyklopedyczny,
od 2016-08 → dodać przypisy do treści niemających odnośników do źródeł.
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.

Reżyser (z fr. régisseur – kierownik planu; inspicjent^[1]) – autor dzieła scenicznego lub filmowego odpowiedzialny za jego całokształt; inicjator spektaklu, filmu, widowiska muzycznego bądź estradowego. Tworzy koncepcję artystyczną sztuki (w szczególności adaptuje tekst oryginalny), inspiruje współpracowników i kieruje nimi.

Można przypuszczać, że zawód reżysera narodził się wraz z utworzeniem się teatru antycznego w 534 roku p.n.e. Jednak jeszcze wtedy nie funkcjonowało w słownikach takie słowo, przez wieki twórcami spektaklów byli dramatopisarze. Nawet William Shakespeare w swoim Teatrze The Globe nie pełnił funkcji reżysera. Zawód ten został określony dopiero w drugiej połowie XIX w. podczas Wielkiej Reformy Teatru^{[potrzebny przypis]}. Jeden z postulatów przyznawał rolę tworzenia spektaklu reżyserowi, który miał za zadanie inscenizować daną sztukę. Postulat ten nie od razu wprowadzono w życie. Istniało stanowisko reżysera, jednak było ono ograniczone przez dyrektorów teatru i dramatopisarzy, którzy choć byli współreformatorami nie chcieli oddać swoich funkcji inscenizatorowi. Z biegiem czasu reżyser stawał się coraz ważniejszą osobą w kształtowaniu się widowiska: nie tylko wcielał swoją wizję spektaklu w życie, ale również dobierał aktorów oraz współtwórców przedstawienia. Do najwybitniejszych reżyserów Wielkiej Reformy Teatralnej należeli: Konstantyn Stanisławski, Bertolt Brecht, Edward Craig oraz Andre Antoine^[2]. W XX w. zawód reżysera rozpowszechnił się w dziedzinie filmu^{[potrzebny przypis]}. Za pierwszych zasłużonych reżyserów filmowych uznaje się: Charlie Chaplina (Dyktator), Victora Fleminga (Przeminęło z wiatrem), Howarda Hawksa (Człowiek z Blizną) oraz Alfreda Hitchcocka (Okno na podwórze). Większość reżyserów tworzyła swoje filmy w amerykańskich wytwórniach filmowych, jednak nie zabrakło również wybitnych reżyserów z Europy. Byli to między innymi: Federico Fellini (La strada) i Ingmar Bergman (Siódma pieczęć). Również w Polsce nie zabrakło reżyserów docenianych na całym świecie, do najlepszych należą: Krzysztof Kieślowski, Roman Polański, Andrzej Wajda oraz Agnieszka Holland.

Reżyser powinien być wszechstronnie wykształcony. Powinien posiadać wiedzę zarówno merytoryczną, jak i praktyczną, być dobrym obserwatorem życia codziennego, koordynatorem i organizatorem oraz artystą wrażliwym na świat. Reżyser realizuje opowieść za pomocą obrazu. Ma zdolność do wychwycenia szczegółów pozornie mało ważnych w życiu codziennym lub całkowicie pomijanych i tworzenia z nich opowieści^{[styl do poprawy]}. Reżyser powinien być obdarzony silną osobowością, bowiem zawód ten jest wymagający i pochłania wiele czasu. Musi podejmować szybkie i niełatwe decyzje, pracować pod presją czasu oraz producentów. Istotne w tym zawodzie są również zdolności psychologiczne, w tym w pracy z dużą grupą osób: reżyser musi panować nad aktorami, z którymi współpraca bywa trudna^[3].

• reżyser filmowy
• drugi reżyser
• reżyser teatralny
• reżyser światła
• reżyser telewizyjny
• reżyser dźwięku
• reżyser radiowy
• reżyser dubbingu

Zobacz kolekcję cytatów na temat reżysera w Wikicytatach

Zobacz hasło reżyser w Wikisłowniku

Zobacz multimedia związane z tematem: Reżyser

• producent filmowy
• metoda kreacji zbiorowej

 Zobacz też kategorię: Reżyserzy.