Rheingauer Dom

Rheingauer Dom
	kościół parafialny
	; Widok z zachodu
Państwo	Niemcy
Kraj związkowy	Hesja
Miejscowość	Geisenheim
Adres	Bischof-Blum-Platz 1, 65366 Geisenheim
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Diecezja	Limburga
Wezwanie	Świętego Krzyża
Historia
Data zakończenia budowy	prawd. XII wiek
Ważniejsze przebudowy	1510–1518; 1836–1839; 1879
Dane świątyni
Styl	gotyk, neogotyk
Architekt	Philipp Hoffmann(inne języki)
Wieża kościelna; • liczba wież; • wysokość wież	; 2; 46 m
Liczba naw	3
	Położenie na mapie Hesji Rheingauer Dom
	Położenie na mapie Niemiec Rheingauer Dom
	49°58′58″N 7°58′02″E/49,982778 7,967222
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Strona internetowa

Kościół Świętego Krzyża (niem. Pfarrkirche Heilig Kreuz), zwyczajowo zwany Rheingauer Dom – rzymskokatolicka świątynia parafialna znajdująca się w niemieckim mieście Geisenheim, w regionie Rheingau.

Historia

Pierwszy kościół na terenie miasta wzniesiono w VIII wieku, był on własnością królów niemieckich. We wczesnym średniowieczu przeszedł on w ręce arcybiskupów Moguncji. Gdy w 1146 roku arcybiskup przekazał kościół kapitule archikatedralnej, stała tu najprawdopodobniej romańska świątynia z dwuwieżową fasadą. W latach 1510–1512 wzniesiono gotyckie prezbiterium, a w 1518 roku ukończono budowę trzech przęseł nawy^[1].

W 1816 roku odkryto pęknięcia na wieżach świątyni^[1], które w konsekwencji w 1829 roku rozebrano^[2]. W latach 1836–1839 kościół wydłużono na zachód i wzniesiono nową dwuwieżową fasadę wg projektu Philippa Hoffmanna(inne języki). Południowa wieża spłonęła w 1879 roku wskutek uderzenia pioruna, odbudowano ją wg projektu Hoffmanna w częściowo zmienionym wyglądzie^[1].

Architektura i wyposażenie

Świątynia gotycko-neogotycka, trójnawowa, o układzie halowym, z emporami w nawach bocznych^[3]. Dwie wieże mają wysokość 46 m^[2]. Elewację prezbiterium zdobi krucyfiks autorstwa Hansa Backoffena(inne języki) z ok. 1520 roku, z rzeźbami dłuta Petera Heinricha Henckesa z połowy XVIII wieku^[3].

Wnętrze zdobi neogotycki ołtarz główny z 1885 roku. Grupę ukrzyżowania z poprzedniego, barokowego ołtarza przeniesiono do nawy południowej. W kościele znajdują się nagrobki przedstawicieli rodów von Schönbornów, von Osteinów i von Stockheimów^[3].

Organy na zachodniej emporze pochodzą z 1842 roku, wykonał je warsztat organmistrzowski rodziny Stummów. Składają się z dwóch manuałów, pedału i 31 głosów. XVIII-wieczny pozytyw zainstalowano w kościele w roku 2019^[4].